اسماء محمد

قامشلو – محافل آموزشی و فرهنگی در روژاوا اعلام کردند زبان سریانی وارد مرحله‌ای سرنوشت‌ساز شده و برای حفظ و تقویت آن، اقدامات قانونی و نهادی ضروری است؛ به ویژه پس از اظهارات موسسه زبان سریانی اولف تاو در قامشلو. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که درخواست‌ها برای به‌رسمیت‌شناختن زبان سریانی به‌عنوان زبان رسمی رو به افزایش است، زیرا این زبان بخشی اصیل از تاریخ کشور و تنوع فرهنگی آن به شمار می‌رود.

در میان بحث‌های جاری درباره هویت فرهنگی و حقوق گروه‌های گوناگون در سوريه، موضوع زبان سریانی به یکی از محورهای اصلی حفظ میراث تاریخی و فرهنگی جامعه سریانی تبدیل شده است. فعالان فرهنگی و زبانی تأکید دارند که رسمی‌شدن این زبان تأثیر مستقیمی بر وضعیت آموزش، زندگی اجتماعی و فعالیت‌های فرهنگی خواهد داشت. مؤسسه اولف تاو نیز تصریح کرده است که زبان سریانی تنها ابزار ارتباط نیست، بلکه پایه‌ای اساسی برای حفظ هویت جامعه و انتقال آن به نسل‌های آینده است.

 

چالش‌های پیشِ رو و تلاش برای تقویت زبان

هیلدا باهی، استاد زبان سریانی در مؤسسه «أولف تاو»، درباره وضعیت این زبان، مشکلات موجود و راهکارهای پیشنهادی سخن گفت. او تأکید کرد به‌رسمیت‌شناسی در قانون اساسی، گامی بنیادین برای تقویت حضور زبان در مدارس و مراکز فرهنگی است و افزود: «زبان سریانی بخشی از زندگی روزمره و هویت تاریخی ماست. هر واژه یا متنی که امروز از دست برود، بخشی از میراث ماست که دیگر بازنمی‌گردد. بنابراین، به‌رسمیت‌شناسی رسمی یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای تضمین آینده زبان ماست.»

او توضیح داد که با وجود فعالیت مدارس و مراکز آموزشی، منابع درسی محدود و شمار معلمان متخصص اندک است. همچنین استفاده روزمره از زبان، تحت فشارهای اجتماعی، رو به کاهش است؛ موضوعی که می‌تواند به از دست رفتن بخشی از میراث فرهنگی بینجامد، اگر اقدام فوری صورت نگیرد.

به گفته او، لازم است زبان سریانی در برنامه‌های درسی همه مقاطع تحصیلی، از مهدکودک تا دانشگاه، گنجانده شود تا در زندگی علمی و فرهنگی جامعه حضوری پایدار داشته باشد و نسل‌های جوان پیوند عمیق‌تری با آن برقرار کنند.

هیلدا باهی همچنین بر اهمیت تقویت فعالیت‌های فرهنگی و هنری به زبان سریانی تأکید کرد و گفت زبان تنها مجموعه‌ای از واژه‌های نوشتاری نیست، بلکه در ترانه‌ها، داستان‌های عامیانه، نمایش‌ها و هنرهای تجسمی زنده است. حمایت از این فعالیت‌ها می‌تواند پیوند جامعه با زبانش را استوارتر کند و توان آن را برای ایستادگی در برابر فشارهای فرهنگی و اجتماعی افزایش دهد.

 

 

به‌رسمیت‌شناسی قانونی و حمایت آموزشی؛ دو ستون اصلی حفاظت از زبان

او افزود که به‌رسمیت‌شناسی زبان سریانی در قانون اساسی، پشتوانه‌ای حقوقی و عملی فراهم می‌کند و حضور آن را در عرصه‌های آموزش، رسانه و فرهنگ تثبیت می‌سازد. این اقدام تنها جنبه نمادین ندارد، بلکه پایه‌ای واقعی برای حفظ میراث و هویت جامعه است.

به گفته او، تدوین برنامه‌های آموزشی برای تربیت معلمان، تهیه کتاب‌ها و منابع درسی نوین و متنوع، و برگزاری کارگاه‌های آموزشی جذاب برای دانش‌آموزان ضروری است تا زبان سریانی از چارچوب آیین‌ها و مناسبت‌ها فراتر رود و به بخشی طبیعی از زندگی روزمره مردم تبدیل شود.

او همچنین بر نقش اساسی خانواده‌ها تأکید کرد و گفت خانه نخستین جایی است که کودک زبان مادری خود را می‌آموزد. آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها و حمایت از آن‌ها در آموزش زبان سریانی به فرزندانشان، مکمل تلاش‌های رسمی آموزشی و بخشی جدایی‌ناپذیر از روند حفظ زبان است.

در پایان، هیلدا باهی تأکید کرد آینده زبان سریانی به اراده جامعه و حمایت رسمی بستگی دارد. به گفته او، هدف این است که زبان سریانی در حوزه‌های آموزش، فرهنگ، رسانه و فعالیت‌های اجتماعی حضوری فعال و مداوم داشته باشد. هر گام در مسیر به‌رسمیت‌شناسی قانونی و هر حمایتی از مدارس و مراکز فرهنگی، تضمینی برای تداوم این زبان و جلوگیری از فراموشی آن خواهد بود. جامعه سریانی نیز همچنان به زبان خود پایبند است و آن را رها نخواهد کرد.