سرمایهگذاریهای بیضابطه؛ تهدیدی فزاینده برای محیطزیست اقلیم باشور کوردستان
همزمان با گسترش پروژههای سرمایهگذاری و صنعتی در اقلیم باشور کوردستان، فعالان محیطزیست نسبت به تشدید تخریب منابع طبیعی، آلودگی هوا، آب و گسترش توسعه نامتوازن هشدار میدهند و خواستار بازنگری جدی در سیاستهای اقتصادی و عمرانی منطقه هستند.
هِلین احمد
سلیمانی- همزمان با تشدید بحرانهای زیستمحیطی در اقلیم باشور کوردستان، اجرای گسترده پروژههای سرمایهگذاری و عمرانی نگرانی فعالان محیطزیست را برانگیخته است. به گفته کارشناسان، تمرکز بر رشد اقتصادی و توسعه صنعتی بدون در نظر گرفتن پیامدهای زیستمحیطی، به استهلاک منابع طبیعی، آلودگی هوا و آب و تشدید تغییرات اقلیمی در این منطقه منجر شده است.
نقد سیاستهای اقتصادی و پیامدهای زیستمحیطی
تریفه فریدون، فعال محیطزیست، در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به روند فزاینده تخریب محیطزیست در جهان و منطقه، اظهار کرد: «نظام سرمایهداری و سیاستهای اقتصادی مبتنی بر سودآوری سریع، یکی از عوامل اصلی تخریب محیطزیست است. پروژههای مسکونی و تجاری اغلب با شعار توسعه و افزایش فضای سبز معرفی میشوند، اما در عمل به نابودی طبیعت و کاهش فضاهای طبیعی میانجامند.»
وی با بیان اینکه این روند در اقلیم باشور کوردستان نیز بهوضوح قابل مشاهده است، افزود: «افزایش تعداد خودروها، ساخت برجهای تجاری و توسعه نامتوازن شهری، فشار زیادی بر محیطزیست وارد کرده و سلامت شهروندان را تهدید میکند.»
تخریب فضاهای طبیعی و هویت شهری
این فعال محیطزیست با اشاره به وضعیت شهر سلیمانی، گفت: «کوه گویژه که زمانی از فضاهای سبز و طبیعی گسترده برخوردار بود، امروز بهتدریج در حال از دست دادن این ظرفیتهاست و پروژههای سرمایهگذاری جایگزین طبیعت شدهاند.»
تریفه، همچنین از تخریب مناطق تاریخی و کارگاههای قدیمی در نتیجه گسترش ساختوسازهای جدید انتقاد کرد و افزود: «این روند علاوه بر آسیب به محیطزیست، هویت فرهنگی و تاریخی شهرها را نیز با تهدید جدی مواجه کرده است.»
نقش محوری زنان در حفاظت از محیطزیست
این فعال محیطزیست با تأکید بر نقش زنان در حفاظت از طبیعت، تصریح کرد: «زنان، بهویژه مادران، نقشی اساسی در آموزش و نهادینهسازی فرهنگ حفاظت از محیطزیست دارند. تربیت کودکان با ارزشهایی مانند پاکیزگی، احترام به طبیعت و حفظ فضاهای سبز، از درون خانواده آغاز میشود.»
وی افزود: «زنان در زندگی روزمره، بهدلیل شیوه مصرف و مدیریت خانه، اثرات منفی کمتری بر محیطزیست میگذارند و همزمان نقش فعالی در حفظ پاکیزگی محیط اطراف خود دارند. این ظرفیت اجتماعی میتواند در بازسازی محیطزیست اقلیم باشور کوردستان بسیار مؤثر باشد.»
توسعه نامتوازن و تهدید سلامت عمومی
تریفه فریدون با انتقاد از احداث کارخانهها در نزدیکی مناطق مسکونی و روستاها، اظهار کرد: «امروز شاهد آن هستیم که واحدهای صنعتی بدون توجه به سلامت ساکنان در مجاورت مناطق مسکونی احداث میشوند و سپس پروژههای مسکونی جدید نیز در نزدیکی همین کارخانهها شکل میگیرد که نتیجه آن توسعهای نامنظم و آلاینده است.»
وی منطقه تانجَرو را نمونهای بارز از این وضعیت دانست و افزود: «با وجود ماهیت مسکونی این منطقه، فعالیت کشتارگاهها همچنان ادامه دارد و آلودگی گستردهای را به ساکنان تحمیل میکند.»
لزوم قانونگذاری و نظارت مؤثر
این فعال محیطزیست با تأکید بر ضرورت تدوین قوانین شفاف و اعمال نظارت جدی بر پروژههای سرمایهگذاری و صنعتی، گفت: «نباید منافع گروهی خاص بهانهای برای نادیده گرفتن سلامت مردم و تخریب محیطزیست باشد. متأسفانه در بسیاری موارد، تخلفات زیستمحیطی با تساهل نهادهای مسئول مواجه میشود.»
وی آموزش و افزایش آگاهی عمومی را از ارکان اصلی حفاظت از محیطزیست دانست و افزود: «آموزش کودکان از سنین پایین و تقویت حس مسئولیتپذیری فردی، نخستین گام برای دستیابی به محیطزیستی سالم و پایدار است.»