روایت یک خبرنگار سودانی از ثبت بیش از ۵۰۰ مورد تجاوز در مناطق جنگزده
رفقه عبدالله، خبرنگار سودانی، با سفر به مناطق جنگزده جزیره و سنار، روایت زنان قربانی خشونتهای جنسی را ثبت کرده است. او از مستندسازی بیش از ۵۰۰ مورد تجاوز خبر میدهد؛ آماری که به گفته او احتمالاً کمتر از واقعیت است.
آیه ابراهیم
سودان- در میانه شرایط دشواری که مردم سودان با آن روبهرو هستند، رفقه عبدالله، روزنامهنگار سودانی، پس از شدت گرفتن درگیریها ناچار به ترک خارطوم شد؛ اما مسئولیت حرفهای و انسانی خود را رها نکرد. پس از آنکه ارتش سودان کنترل ایالتهای جزیره و سنار را بازپس گرفت، او با دوربین و دفتر یادداشت خود راهی مناطق آسیبدیده شد تا آنچه بر زنان و دختران گذشته بود را مستند کند؛ مأموریتی پرخطر اما ضروری برای آشکار کردن حقیقت و رساندن صدای بازماندگان.
رفقه عبدالله میگوید پس از افزایش چشمگیر موارد تجاوز، بهویژه در ایالت جزیره، به ثبت و مستندسازی نقض حقوق بشر توسط نیروهای پشتیبانی سریع پرداخت. بر اساس گزارشها، اخبار و مستندهایی که او گردآوری کرده، بیش از ۵۰۰ مورد تجاوز جنسی، ۳ مورد مرگ و ۲۶ مورد سقط جنین ثبت شده است. با این حال، به دلیل مشکلات امنیتی و دشواری دسترسی به برخی مناطق، احتمال میدهد آمار واقعی بسیار بیشتر باشد.
او از یکی از تلخترین پروندههایی که ثبت کرده یاد میکند؛ خانوادهای در ایالت جزیره که سه دختر آن، در سنین ۱۳ تا ۲۴ سال، قربانی تجاوز گروهی شده بودند. به گفته او، مهاجمان ابتدا والدین را مورد آزار قرار داده، برادر خانواده را هدف گلوله قرار داده و کودکان را کتک زده و بسته بودند. دختر ۱۳ ساله خانواده، با وجود دریافت خدمات درمانی و روانشناختی، همچنان از بازگشت به مدرسه خودداری میکند و در انزوا زندگی میکند.
پیامدهای روانی و ضرورت حمایت از بازماندگان
رفقه عبدالله تأکید میکند که وضعیت روانی بازماندگان بسیار پیچیده است و بسیاری از آنان هنوز نتوانستهاند به زندگی عادی بازگردند. سازمانهای مدنی و خیریه برنامههایی برای حمایت روانی از قربانیان و خانوادههای بازگشته به مناطق خود اجرا کردهاند، اما بسیاری از دختران، بهویژه کودکان و نوجوانان، همچنان از حضور در اجتماع و بازگشت به مدرسه خودداری میکنند.
او همچنین بر ضرورت تغییر نگاه جامعه به قربانیان تجاوز تأکید میکند و میگوید بسیاری از زنان بازمانده هنوز با طرد اجتماعی و انگزنی مواجهاند. به عنوان نمونه، از زنی یاد میکند که پس از باردار شدن بر اثر تجاوز و انجام سقط جنین به توصیه پزشک، از سوی همسرش ترک شد؛ در حالی که خود قربانی این جنایت بوده است.
رفقه عبدالله خواستار برگزاری کمپینهای گسترده آگاهیبخشی درباره ماهیت تجاوز در دوران جنگ و لزوم حمایت از بازماندگان است. او تأکید میکند زنان قربانیان خشونتاند و نباید مسئول آنچه بر آنان تحمیل شده دانسته شوند.
مأموریتی روزنامهنگارانه در دل خطر
این روزنامهنگار سودانی میگوید در جریان مستندسازی وقایع در جزیره و سنار بارها جانش در خطر قرار گرفته است. او هنگام سفر میان مناطق مختلف، وارد مناطقی شده که درگیریها هنوز ادامه داشته و گاهی خود را میان دو نیروی در حال نبرد یافته است.
رفقه عبدالله در پایان بر نقش حیاتی رسانهها در افشای حقیقت و ثبت نقض حقوق بشر تأکید میکند و میگوید مستندسازی انجامشده هنوز کافی نیست. او از سازمانهای حقوق بشری و رسانهای میخواهد با حفظ استقلال، برای توقف جنگ، حمایت از زنان و کودکان و پیشبرد روند صلح همکاری کنند.