روشیل جونیور

سویدا – برائه الحلح نخستین زنی است که اداره شهرداری شهرک ملح در استان سویدا را بر عهده گرفته است؛ تجربه‌ای که ابعاد اجتماعی آن از چارچوب کار شهرداری فراتر می‌رود و تحولی محسوس در مشارکت زنان در مدیریت و تصمیم‌گیری محلی به شمار می‌آید.

برائه الحلح یک‌شبه به این جایگاه نرسیده است. او سال‌ها در کنار مردم بوده و نیازهایشان را از نزدیک می‌شناسد. پیش‌تر در فعالیت‌های اجتماعی حضوری فعال داشت، در سال ۲۰۱۸ عضو دوره پیشین شورای محلی بود و با یکی از نهادهای مدنی همکاری می‌کرد. کار در یک بیمارستان محلی نیز به او آموخت چگونه با مردم ارتباط برقرار کند و نیازهایشان را دریابد. همین تجربه‌ها این باور را در او پدید آورد که توان و شایستگی اداره شهرداری را دارد.

به گفته برائه الحلح، انگیزه او برای پذیرفتن این مسئولیت، باور به توانایی‌اش در خدمت به جامعه بود. او همچنین می‌خواست زنان نه صرفاً در نقش مشارکت‌کننده، بلکه به‌عنوان شریکی در رهبری و تصمیم‌گیری در جایگاه‌های مسئولیت حضور داشته باشند.

 

مشکل نگاه جامعه است، نه توان زنان

برائه الحلح اداره شهرداری به دست یک زن را تجربه‌ای می‌داند که هم نقاط قوت دارد و هم دشواری. به گفته او، مهم‌ترین نقطه قوت این تجربه پذیرش آن از سوی بخشی از جامعه است و بزرگ‌ترین دشواری‌اش اینکه شهردار شدن یک زن هنوز پدیده‌ای ناآشناست؛ به‌ویژه در شهرکی که مردمش همواره مردان را در این جایگاه دیده‌اند.

او معتقد است مشکل اصلی، توانایی زنان در انجام وظایف نیست، بلکه نگاه جامعه به زنی است که از جایگاه خدمت‌رسانی و آموزش به جایگاه تصمیم‌گیری می‌رسد.

به گفته این شهردار، جامعه امروز زن را در مقام پزشک، مهندس یا معلم آسان‌تر می‌پذیرد و شایستگی‌اش را در این حوزه‌ها به رسمیت می‌شناسد؛ اما وقتی زنی تصمیم می‌گیرد، دستور می‌دهد و کاری را هدایت می‌کند، نگاه‌ها تغییر می‌کند و برخی راه مخالفت در پیش می‌گیرند، حتی اگر نظر او درست و به سود جامعه باشد.

برائه الحلح این واکنش‌ها را نشانه پابرجا بودن کلیشه‌های جامعه مردسالار می‌داند؛ کلیشه‌هایی که رهبری و تصمیم‌گیری را حق مردان می‌شمارند، در حالی که زنان از توان و شایستگی لازم برای پذیرفتن این مسئولیت‌ها برخوردارند.

 

زنان حالا راحت‌تر به شهرداری می‌آیند

حضور یک زن در رأس شهرداری تنها بر شیوه مدیریت اثر نگذاشته، بلکه رابطه این نهاد محلی با مردم را نیز تغییر داده است. برائه الحلح می‌گوید اکنون زنان نیز برای پیگیری کارهایشان به شهرداری مراجعه می‌کنند و همین نشان می‌دهد حضور یک زن در جایگاه مسئولیت تا چه اندازه اهمیت دارد؛ چرا که زنان آسان‌تر می‌توانند با شهرداری ارتباط بگیرند و نیازها و خواسته‌هایشان را مطرح کنند.

این تغییر یکی از جنبه‌های مهم تجربه برائه الحلح است؛ زنان اعتماد بیشتری به نهادهای محلی پیدا می‌کنند، برای مشارکت در امور عمومی انگیزه می‌یابند و احساس می‌کنند صدایشان شنیده می‌شود و در تصمیم‌ها سهمی دارند.

 

مسئولیتی دوچندان: هم انجام کار، هم اثبات شایستگی

برائه الحلح شهرداری را صرفاً یک سمت اداری نمی‌بیند. از نگاه او، این مسئولیت تلاشی دوچندان می‌طلبد: باید وظایفش را به سرانجام برساند و هم‌زمان نشان دهد که یک زن نیز می‌تواند در این جایگاه موفق باشد.

او می‌گوید باید از عهده این مسئولیت برآید و با همین امکانات و شرایط موجود عملکردی کارآمد داشته باشد. به باور برائه الحلح، موفقیت او می‌تواند گامی مهم در هموار کردن راه زنان دیگر باشد تا آنان نیز در انتخابات شوراهای محلی حضور یابند و مسئولیت بپذیرند.

او تأکید می‌کند که شهرداری در انحصار مردان نیست و زن پیش از آنکه بخواهد جامعه را قانع کند، باید خود باور داشته باشد که از پس این مسئولیت برمی‌آید. به گفته او، نشان دادن توانایی‌های زنان از همین اعتمادبه‌نفس آغاز می‌شود.

 

کمبود خدمات و تکیه بر همبستگی مردم

برائه الحلح درباره وضعیت خدمات شهری می‌گوید ملح نیز مانند بسیاری از شهرک‌های دیگر با کمبود خدمات روبه‌روست و برای پاسخ به نیازهای ساکنانش به کمک و حمایت بیشتری نیاز دارد.

با این حال، به باور او سرمایه اجتماعی این شهرک و روحیه همکاری و همبستگی مردمش نقطه قوتی است که می‌توان به آن تکیه کرد. مردم ملح عادت دارند از طریق صندوق‌های خیریه، انجمن‌ها و طرح‌ها و ابتکارهای مردمی پشتیبان یکدیگر باشند.  

برائه الحلح به همین روحیه جمعی و آمادگی مردم برای همکاری امید بسته است؛ چرا که به گفته او، بسیاری از طرح‌ها و پروژه‌های خدماتی با تلاش یک نفر به نتیجه نمی‌رسد و نیازمند مشارکت همگانی است.