زهور مشرقی

تونس- با وجود تلاش‌های آگاه‌سازی که سازمان‌های جامعه مدنی انجام می‌دهند، امکانات محدود باقی مانده و اجازه دسترسی به همه زنان مورد خشونت قرار گرفته را نمی‌دهد، چرا که برخی از قربانیان در محیط‌هایی رشد می‌کنند که خشونت در آن عادی و معمولی تلقی می‌شود. همچنین بسیاری از زنان از گزارش دادن خشونت خودداری می‌کنند، از ترس انگ اجتماعی یا شرم ناشی از اقدام علیه شوهر، پدر یا برادر خود.

 

خشونت تبدیل به قتل می‌شود

تنها دو ماه پس از آغاز سال، پنج زن در تونس کشته شدند که بیشتر آن‌ها توسط شریکان عاطفی خود قربانی شده‌اند، در جنایاتی که فعالان آن را در دسته «قتل زنان» قرار می‌دهند. با وجود خطرناک بودن این جرایم، قانون تونس هنوز این نوع قتل را به عنوان یک جرم مستقل علیه زنان به رسمیت نشناخته است؛ جرایمی که مبتنی بر تضعیف و هدف‌گیری بر اساس جنسیت رخ می‌دهند.

انجمن «صدای زنان» این جرایم را محکوم کرده و آن را نتیجه آنچه شکست دولت و سیاست‌های عمومی در تأمین حفاظت کافی برای زنان می‌داند، می‌داند. این انجمن معتقد است که نمی‌توان این وقایع را صرفاً به «اختلافات خانوادگی» تقلیل داد، بلکه این‌ها قتل‌هایی هستند که شدت خشونت علیه زنان را حتی در فضایی که باید امن‌ترین مکان برای آنان باشد، یعنی خانه، نشان می‌دهند.

این موضوع در حالی مطرح می‌شود که تونس هنوز تحت تأثیر شوک یک جرم اخیر در ایالت آریانا، در حومه بزرگ پایتخت، قرار دارد؛ جایی که روز ۷ مارس یک زن توسط همسرش کشته شد.

از سوی دیگر، رصدخانه ملی مبارزه با خشونت علیه زنان در تونس اخیراً تأکید کرده است که خشونت علیه زنان افزایش یافته، به ویژه در دوره‌هایی مانند فصل‌های جشن، بازگشایی مدارس و اعیاد. با این حال، انجمن‌های زنان تأکید می‌کنند که خشونت محدود به مناسبت‌های خاص نیست و رفتار روزانه‌ای است که بسیاری از زنان جامعه با آن مواجه‌اند.

در این زمینه، فعال حقوق زنان «وسيله المليكي» می‌گوید: خشونتی که زنان در تونس تجربه می‌کنند، اغلب از محیط خصوصی و خانواده آغاز می‌شود. دختران ممکن است در خانواده‌ای بزرگ شوند که در آن خشونت نمادین اعمال می‌شود و با تبعیض مواجه می‌شوند و این باور در آن‌ها شکل می‌گیرد که چنین رفتاری طبیعی است.

او افزود که تربیت اجتماعی باعث بازتولید این الگوها می‌شود؛ دختران بر اساس نقش‌های اجتماعی سنتی پرورش می‌یابند و در مدرسه نیز با محیطی روبه‌رو می‌شوند که همان تصورات مبتنی بر سلطه مردانه را بازتولید می‌کند، چه در الگوهای بازی و چه در انتظارات رفتاری. او معتقد است که این مسیر نوعی تحمل ناخودآگاه نسبت به خشونت ایجاد می‌کند و باعث عادی شدن پنهان این پدیده می‌شود.

وسيله المليكي اشاره کرد که چنین تربیتی خشونت را در ذهن نهادینه می‌کند، به طوری که وقتی دختران ازدواج می‌کنند، اغلب شریک اشتباه را انتخاب می‌کنند: «آن‌ها شریکی را انتخاب می‌کنند که شبیه پدر یا برادرشان است و وقتی مورد خشونت قرار می‌گیرند، آن را طبیعی می‌دانند زیرا از قبل خشونت دیده‌اند و آن را اشتباه نمی‌دانند.»

او تأکید کرد که حتی در درام‌های تلویزیونی تونس، خشونت علیه زنان و قتل‌ها و سرکوب‌ها به عنوان داستان‌های عشق و حسادت عادی نمایش داده می‌شوند، بدون آن که به شدت آن‌ها اشاره یا هشدار داده شود و گاهی حتی توجیه می‌شوند.

وی گفت این خشونت به سرعت به قتل منجر می‌شود و خطر ادامه این جرایم بدون بازدارندگی واقعی علی‌رغم قانون ۵۸ مصوب ۲۰۱۷ که برای مقابله با تمام اشکال خشونت علیه زنان تدوین شده است، بسیار بالا است. او توضیح داد که قتل فوری نیست؛ محصول خشونتی است که از کودکی آغاز می‌شود، پذیرفته و در جامعه نهادینه می‌شود.

وسيله المليكي همچنین از افزایش خشونت و قتل علیه زنان تونسی در سال‌های اخیر خبر داد؛ در سال گذشته ۳۰ زن کشته شدند که اغلب توسط شریک عاطفی، شوهر یا یکی از اعضای خانواده بوده است. این امر در کشوری که پیشگام در تصویب قانونی برای مقابله با خشونت بود و از سوی سازمان ملل به عنوان قانون متمایز شناخته شد، بسیار نگران‌کننده است.

او از مادران خواست که دختران خود را آموزش دهند و از خشونت علیه آن‌ها از کودکی جلوگیری کنند، آن را نپذیرند و اعمال نکنند، تا این رفتار در ذهنشان نهادینه نشود و طبیعی تلقی نشود. وی تأکید کرد که آگاه‌سازی گامی اساسی برای مقابله با این نقض حقوق و خشونتی است که در برخی موارد ممکن است به قتل منجر شود.