آيه إبراهيم 

 

سودان- در بحبوحه درگیری‌های ادامه‌دار در سودان، گروه‌های آسیب‌پذیر با چالش‌های مضاعفی روبه‌رو هستند که ثبات و حقوق اساسی آنان را به خطر انداخته است. در همین زمینه، تهانی حسین، مسئول «شبکه زنان دارای معلولیت» در ایالت القضارف، به وضعیت زنان دارای معلولیت در شرایط جنگ و موج‌های آوارگی پرداخته و از افزایش شدید شمار افراد دارای معلولیت در کنار نبود آمار رسمی خبر داده است؛ وضعیتی که با تشدید حاشیه‌نشینی اجتماعی و پیچیدگی روند دریافت حمایت‌های مالی، موانع بیشتری بر سر راه توانمندسازی اقتصادی آنان ایجاد کرده است.

تهانی حسین، مسئول «شبکه زنان دارای معلولیت»، با اشاره به پیامدهای ادامه درگیری‌ها گفت که جنگ باعث افزایش چشمگیر شمار افراد دارای معلولیت شده است. به گفته او، شرایط امنیتی و وضعیت کنونی سودان، تلاش‌ها برای شناسایی و ثبت شمار واقعی افراد آسیب‌دیده را با مشکل مواجه کرده است. او بر ضرورت ایجاد یک پایگاه داده دقیق تأکید کرد تا حمایت‌ها و خدمات متناسب با نوع معلولیت و نیازهای هر فرد در اختیار آنان قرار گیرد.

او نبود آمار دقیق و مشخص نبودن شمار افراد دارای معلولیت را یکی از مهم‌ترین چالش‌های کنونی دانست؛ به‌ویژه در شرایطی که روند آوارگی ادامه دارد و شمار زیادی از آوارگان وارد ایالت القضارف شده‌اند. به گفته او، آمار موجود بازتاب‌دهنده واقعیت نیست. او همچنین به مشکل دیگری اشاره کرد و گفت مراکز اسکان آوارگان از امکانات و زیرساخت‌های مناسب برای پذیرش زنان دارای معلولیت برخوردار نیستند و همین مسئله مانع حضور آنان در این مراکز شده است.

تهانی حسین همچنین نگاه جامعه به زنان دارای معلولیت و تلقی آنان به‌عنوان «مایه ننگ» را مورد انتقاد قرار داد و از رفتارهای تکان‌دهنده در برخی جوامع بسته منطقه خود خبر داد. به گفته او، برخی زنان دارای معلولیت در اتاق‌های جداگانه منزوی می‌شوند و در زمان برگزاری مراسم و دیدوبازدیدها، برای جلوگیری از حرکت، آنان را می‌بندند.

او با اشاره به به حاشیه رانده شدن زنان دارای معلولیت در خانواده و محرومیت آنان از مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها گفت نیازهای خاص آنان نیز تحت تأثیر عادت‌ها و سنت‌های اجتماعی نادیده گرفته می‌شود. او در پیامی به جامعه تأکید کرد که معلولیت یک انتخاب نیست و افراد دارای معلولیت در صورت فراهم شدن فرصت برای مشارکت و رعایت حقوقشان، می‌توانند نیروهایی توانمند و مولد باشند. او از خانواده‌ها، جامعه و دولت خواست نیازهای این افراد را به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از اهداف جامعه فراگیر تأمین کنند.

به باور او، مهم‌ترین نیاز زنان دارای معلولیت، تضمین حقوق آنان در قوانین و سیاست‌گذاری‌هاست. او یادآور شد که سودان کنوانسیون بین‌المللی حقوق افراد دارای معلولیت را امضا کرده و در نتیجه موظف به اجرای مفاد آن است. به گفته او، حق آموزش، اشتغال و جابه‌جایی از جمله حقوقی است که در این کنوانسیون به رسمیت شناخته شده است.

او همچنین بر امکان اجرای قوانین و مقررات عملی با همکاری نهادهای مسئول تأکید کرد و «کد ساختمان» را یکی از ابزارهای مهم برای مناسب‌سازی ساختمان‌ها و تسهیل رفت‌وآمد افراد دارای معلولیت دانست.

 

آگاهی فردی؛ کلید تحول

تهانی حسین درباره تجربه شخصی خود نیز گفت از حمایت خانواده و اطرافیانش که به او در پذیرش معلولیت کمک کردند، سپاسگزار است. او تأکید کرد آگاهی فرد از حقوق خود، کلید عبور از جایگاه دریافت‌کننده کمک و تبدیل شدن به فردی فعال و مولد است.

او با ابراز تأسف از اینکه نگاه ترحم‌آمیز، تحقیر و انگ اجتماعی همچنان در جامعه وجود دارد، گفت افراد دارای معلولیت می‌توانند با مقابله با قلدری و تمسخر، چالش‌های خود را به نیرویی برای تغییر زندگی و توسعه جامعه تبدیل کنند.

تهانی حسین همچنین گفت این شبکه با همکاری وزارت رفاه و توسعه اجتماعی، دستگاه مرکزی آمار و شورای جمعیت، تلاش‌هایی را برای اجرای یک طرح جامع پیمایش اجتماعی آغاز کرده است تا شمار افراد دارای معلولیت مشخص و حقوق آنان تضمین شود.

او با اشاره به برخی دستاوردها در زمینه توانمندسازی اقتصادی زنان دارای معلولیت، گفت پیچیدگی فرم‌ها و سیاست‌های مربوط به دریافت تسهیلات مالی همچنان مانعی جدی است. به همین دلیل، این شبکه نشست‌هایی را با مؤسسات مالی برای تسهیل روند دریافت حمایت‌ها برگزار کرده است.

تهانی حسین در پایان تأکید کرد زنان دارای معلولیت برای مقابله با انگ اجتماعی و موارد نقض حقوقشان، علاوه بر حمایت‌های قانونی، به حمایت‌های روانی نیز نیاز دارند و از مقام‌های مسئول خواست مفاد کنوانسیون بین‌المللی حقوق افراد دارای معلولیت را به‌طور مؤثر در تمامی نهادها اجرا کنند.