نزیهه بوسعیدی

تونس- نظام سلامت تونس این روزها با چالشی جدی در زمینه حمایت از زنان باردار روبه‌روست؛ چرا که مراجعه به درمانگاه‌های مراقبت بارداری کاهش یافته و در مقابل، خطرات مربوط به زایمان رو به افزایش است.

ماجرا دیگر فقط چند آمار و رقم نیست، بلکه واقعیتی است که هر روز هزاران زن در شهرها و روستاهای تونس با آن زندگی می‌کنند. مشکلات اقتصادی و اجتماعی در کنار ضعف خدمات درمانی، شرایطی نگران‌کننده به وجود آورده است. با وجود تلاش‌های انجام‌شده، بحران کاهش مراجعه زنان به مراکز مراقبت پیش از زایمان همچنان ادامه دارد. افزایش هزینه‌های زندگی، دشواری تأمین مخارج درمان، سختی رفت‌وآمد در مناطق روستایی و انتظار طولانی در مراکز درمانی دولتی که خود با کمبود امکانات مواجه‌اند، از مهم‌ترین دلایل این وضعیت به شمار می‌روند.

این شرایط باعث شده بسیاری از زنان، معاینات و پیگیری‌های پزشکی خود را به تعویق بیندازند یا به‌طور کامل کنار بگذارند؛ موضوعی که مستقیماً سلامت مادر و نوزاد را تهدید می‌کند. همین مسئله باعث شده کارشناسان حوزه سلامت زنگ خطر را به صدا درآورند. دکتر وصال جعفر، متخصص زنان و زایمان در بیمارستان دانشگاهی بنزرت، هشدار داد که برخی بیماری‌ها می‌توانند جان مادر یا جنین را به خطر بیندازند؛ از جمله کم‌خونی شدید، فشار خون بالای ناشی از بارداری و همچنین احتمال انتقال برخی عفونت‌ها از مادر به جنین.

او تأکید کرد زنان باردار در چنین مواردی باید فوراً به نزدیک‌ترین اورژانس یا بیمارستان مراجعه کنند تا سلامت خود و جنینشان حفظ شود.

به گفته او، یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش خطرات زایمان، کمبود ذخایر خون است؛ موضوعی که ضرورت اهدای خون را دوچندان می‌کند. او همچنین به کمبود پزشکان متخصص بیهوشی اشاره کرد، در حالی که برخی زایمان‌ها نیاز فوری به حضور آنان دارند. جعفر افزود بسیاری از مشکلاتی مانند زایمان‌های دشوار، خونریزی پس از زایمان و فشار خون شدید، با مراقبت منظم در دوران بارداری قابل پیشگیری یا کنترل هستند.

او درباره خشونت هنگام زایمان نیز گفت برخی زنان به دلیل بی‌اطلاعی از زمان انجام مداخله‌های پزشکی ساده در زایمان طبیعی یا به دلیل نبود بیهوشی مناسب، درد زیادی را تحمل می‌کنند. همچنین گاهی رفتار یا لحن نامناسب برخی کارکنان درمانی باعث آزار روحی زنان می‌شود؛ مسائلی که به گفته او، برای همیشه در ذهن مادر باقی می‌ماند.

در همین زمینه، دکتر نرجس بن عمار اعلام کرد تونس سالانه ۳۶ مورد مرگ مادران را به ازای هر ۱۰۰ هزار تولد زنده ثبت می‌کند. او توضیح داد که مراقبت‌های پیش از زایمان امکان تشخیص زودهنگام مشکلاتی مانند ناهنجاری‌های احتمالی، فشار خون بالا و دیابت بارداری را فراهم می‌کند؛ مشکلاتی که می‌توانند عوارض خطرناکی برای مادر یا کودک ایجاد کنند. او همچنین خواستار نقش‌آفرینی بیشتر نهادهای مدنی و سازمان‌های مرتبط برای آگاه‌سازی زنان درباره اهمیت پیگیری منظم وضعیت سلامت در دوران بارداری شد.

 

پلتفرمی برای سلامت زنان

دکتر مها برقاوی، پزشک بازنشسته حوزه بهداشت عمومی و عضو دفتر اجرایی اتحادیه زنان، نیز از این‌که بسیاری از زنان باردار برای کسب اطلاعات پزشکی به شبکه‌های اجتماعی پناه می‌برند ابراز نگرانی کرد؛ چرا که بخش زیادی از این اطلاعات نادرست است و می‌تواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد.

او پیشنهاد داد یک پلتفرم دیجیتال ویژه سلامت زنان، مبتنی بر هوش مصنوعی، راه‌اندازی شود تا اطلاعات دقیق و قابل اعتماد در اختیار زنان باردار قرار دهد و آنها را از «اطلاعات گمراه‌کننده فیس‌بوک» دور نگه دارد.

مها برقاوی افزود زنان باردار پیش از زایمان به انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های پزشکی نیاز دارند و پس از زایمان نیز باید طبق برنامه‌ای مشخص تحت مراقبت قرار گیرند. او همچنین بر ضرورت آگاه‌سازی درباره اهمیت شیردهی طبیعی و فواید آن برای مادر و کودک تأکید کرد؛ به‌ویژه اینکه طبق برخی پژوهش‌ها، میزان گرایش به شیردهی طبیعی کاهش یافته است.

او همچنین انجام آزمایش‌های پزشکی پیش از ازدواج را ضروری دانست و گفت استقبال از این آزمایش‌ها در حال حاضر پایین است. وی در پایان تأکید کرد که اتحادیه ملی زنان تونس، به دلیل حضور گسترده در مناطق مختلف کشور و ارتباط نزدیک با زنان، به‌زودی کمپینی ملی برای تشویق زنان باردار به مراجعه منظم به مراکز درمانی راه‌اندازی خواهد کرد.