رفیف اسلیم

غزه- با وجود آنچه در رسانه‌ها درباره بهبود نسبی وضعیت غذایی در نوار غزه و ورود انواع مختلف کالاها به‌ویژه گوشت مطرح می‌شود، هزاران کودک، زن باردار و مادر شیرده همچنان با سوءتغذیه دست‌وپنجه نرم می‌کنند و در سایه فروپاشی نظام سلامت در این منطقه محاصره‌شده، با خطر کمبود دارو و مرگ تدریجی روبه‌رو هستند.

شهیره هنیه دخترش «ریتال» را پیش از موج قحطی گسترده‌ای که در پایان مارس ۲۰۲۵ غزه را فراگرفت، با وزن طبیعی سه و نیم کیلوگرم به دنیا آورد. وضعیت نوزاد تا چهارماهگی عادی بود، اما پس از نایاب‌شدن شیر خشک و دیگر مواد غذایی در بازار، ریتال به سوءتغذیه مبتلا شد و هنوز هم از پیامدهای آن رنج می‌برد.

شهیره هنیه توضیح می‌دهد که با وجود ورود برخی مواد غذایی به غزه، شرایط سخت اقتصادی اجازه تأمین منظم غذا و مکمل‌های مورد نیاز را به خانواده نمی‌دهد. او همچنین می‌گوید قطع داروهای ویژه دخترش، پس از دوره‌ای کوتاه از دسترسی به آن‌ها، بار دیگر باعث وخامت وضعیت جسمی کودک شده است.

به‌دلیل بدتر شدن شرایط جسمی ریتال، برای درمان او مجوز اعزام به خارج صادر شد، اما خانواده به‌دلیل محدودیت‌ها و پیچیدگی‌هایی که نیروهای اسرائیلی برای جابه‌جایی بیماران ایجاد کرده‌اند، موفق به خروج از غزه نشدند.

شهیره با یادآوری نخستین انتقال دخترش به بیمارستان می‌گوید: «چشمانش به سمت بالا برجسته شده بود، شکمش ورم کرده بود، استخوان‌های قفسه سینه‌اش کاملاً مشخص بود و به‌سختی نفس می‌کشید. آن زمان نمی‌دانستم این‌ها نشانه‌های سوءتغذیه هستند تا این‌که پزشک به من گفت.»

او می‌گوید برخی از علائم دخترش اکنون کاهش یافته، اما ظاهر او همچنان نشانه‌های سوءتغذیه را نشان می‌دهد و مشکلات تنفسی‌اش نیز با گرمای هوا یا روشن‌کردن آتش تشدید می‌شود. به گفته او، تهیه غذای کودک با آب جوشانده‌شده روی آتش به‌جای اجاق گاز، وضعیتش را بدتر کرده، زیرا شیر با خاکستر و آلاینده‌ها مخلوط می‌شود.

شهیره هنیه در تلاش برای یافتن دارو برای دخترش با مشکلات زیادی روبه‌رو است. مراکز درمانی دولتی همه داروهای مورد نیاز را ارائه نمی‌کنند و یافتن آن‌ها در داروخانه‌های خصوصی گاهی مستلزم طی مسافت‌های طولانی از جنوب تا شمال غزه است. او می‌گوید ریتال به داروهای مسکن مناسب و دستگاه تنفسی مجهز به برق برای فصل تابستان نیاز دارد، درحالی‌که خانواده در چادری فرسوده و بدون دسترسی کافی به شیر و دارو زندگی می‌کند.

او می‌افزاید: «دخترم گاهی بهتر می‌شود و شروع به حرکت دادن دست و پاهایش می‌کند، اما وقتی دارو قطع می‌شود دوباره به نقطه صفر برمی‌گردد، دیگر نمی‌تواند حرکت کند، ضربان قلبش نامنظم می‌شود و دچار تشنج‌های شدید می‌شود.»

شهیره می‌گوید هر روز در داخل چادر برای دخترش کمک‌های اولیه و جلسات فیزیوتراپی انجام می‌دهد، اما از دست‌دادن او را بزرگ‌ترین ترس خود می‌داند؛ به‌ویژه پس از آن‌که در جریان جنگ غزه سه فرزند دیگر، خانه و خانواده‌اش را از دست داده است.

 

خطرهای فزاینده برای مادران و جنین‌ها

     

       

غالیه عبید که در ماه چهارم بارداری سوم خود قرار دارد، می‌گوید بارداری او در گروه «پرخطر» طبقه‌بندی شده است، زیرا در طول جنگ حجم زیادی از گازها را استنشاق کرده و در تمام این مدت در شمال غزه باقی مانده است.

او توضیح می‌دهد که پیش‌تر کودکی با بیماری تحلیل عضلات و آب‌آوردگی مغزی به دنیا آورده بود؛ مشکلی که به گفته او، به‌دلیل قرار گرفتن در معرض این گازها و ناتوانی در دریافت درمان مناسب در دوران بارداری رخ داده است.

غالیه عبید می‌گوید اکنون هم‌زمان با سوءتغذیه و بارداری پرخطر مواجه است و داروی اصلی مورد نیازش با دارویی کم‌اثرتر جایگزین شده است؛ موضوعی که به گفته پزشکان، احتمال تولد نوزادی با ناهنجاری‌های مادرزادی را به بیش از ۸۰ درصد رسانده است.

او می‌گوید در بارداری قبلی به‌دلیل سوءتغذیه نتوانست به فرزندش شیر بدهد و مجبور شد از شیر خشک استفاده کند تا جایی که کودک دیگر شیر مادر را نپذیرفت.

غالیه همچنین می‌گوید خرید دارو از داروخانه‌ها در صورت موجود بودن، با توجه به گرانی و وخامت اوضاع اقتصادی غزه، فشار مالی سنگینی بر خانواده وارد می‌کند.

در همین حال، سازمان جهانی بهداشت، پیش‌تر هشدار داده بود که بیش از ۱۰ هزار کودک و حدود ۳۷ هزار زن باردار و شیرده در معرض سوءتغذیه شدید قرار دارند و «مرگ تدریجی» این گروه‌ها را به‌دلیل کمبود اقلام حیاتی تهدید می‌کند.

همچنین پزشکان بدون مرز ، خواستار ورود فوری و بدون قید و شرط کمک‌های انسانی، دارویی و مواد غذایی به نوار غزه شده است.