آیه ابراهیم

سودان- تعدادی از خانواده‌های سودانی از بازگشت به خانه‌های خود در پایتخت، خارطوم، برای گذراندن تعطیلات عید فطر ابراز خوشحالی کردند؛ بازگشتی پس از سه سال آوارگی که در پی درگیری‌های میان ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع از آوریل ۲۰۲۳ آغاز شده بود.

خبرگزاری ما در چندین منطقه از خارطوم که شاهد درگیری‌های شدید میان ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع بوده‌اند، گشت‌وگذار کرد و آثار تخریب گسترده زیرساخت‌ها را ثبت نمود. در عین حال، بازگشت شمار زیادی از خانواده‌ها به خانه‌هایشان پس از بازپس‌گیری کنترل پایتخت توسط ارتش نیز مشاهده شد. همچنین نشانه‌هایی از بازگشت تدریجی زندگی در مناطق مختلف دیده شد، هرچند برخی چالش‌ها همچنان وجود دارد؛ از جمله ناپایداری برق و آب در برخی مناطق، با وعده‌ها و تلاش‌های دولتی برای ارائه راه‌حل‌های فوری و بازگرداندن کامل خدمات ضروری.

با فرارسیدن عید فطر، بسیاری از خانواده‌ها از مناطقی که پیش‌تر به آن‌ها پناه برده بودند، راهی بازگشت به پایتخت شدند. پایانه‌های مسافرتی مملو از خانواده‌هایی بود که می‌خواستند تعطیلات عید را در خانه‌های خود بگذرانند. شادی در چهره‌هایشان نمایان بود، در حالی که برای بازگشت آماده می‌شدند. انتظار می‌رود با بهبود اوضاع در خارطوم، خانواده‌های بیشتری نیز به خانه‌های خود بازگردند.

 

بازگشت زندگی با وجود آثار جنگ

هنادی محجوب، ساکن منطقه جبرة در جنوب خارطوم، چند ماه پیش به خانه‌اش بازگشته است. او گفت در ابتدا با مشکلاتی مانند کمبود وسایل حمل‌ونقل میان مناطق و قطع برق و آب مواجه بوده، اما بعدها با بازگشت خدمات اساسی، اوضاع بهبود یافته است.

او درباره آماده شدن خانواده‌اش برای استقبال از عید فطر در خانه‌شان پس از سال‌ها آوارگی گفت که آداب و رسوم عید چندان تغییر نکرده است؛ از خرید لباس کودکان گرفته تا تهیه شیرینی‌ها. او از گذراندن نخستین عید در خانه‌اش پس از جنگ ابراز خوشحالی کرد، هرچند خانه‌اش مورد غارت قرار گرفته بود.

هنادی از همه مردم خواست به خانه‌های خود بازگردند و در بازسازی خارطوم مشارکت کنند و تأکید کرد: «خارطوم با اراده و قدرت بازگشت‌کنندگان، بهتر از گذشته خواهد شد.»

 

انباشت زباله در خیابان‌ها

ایمان عماد، مادر دو کودک، می‌گوید: «زندگی به‌تدریج به خارطوم بازمی‌گردد. وقتی چند ماه پیش به خانه‌مان برگشتیم، وضعیت بسیار سخت بود؛ خیابان‌ها پر از اشیای غارت‌شده بود و خدمات هم ناپایدار بود.»

او افزود اکنون با بازگشایی بازارها و حس و حال عید در خانه، برای استقبال از عید فطر آماده هستند. همچنین از بهبود وضعیت برق و آب و بازگشایی بیمارستان‌ها و مدارس خبر داد، اما به برخی چالش‌ها نیز اشاره کرد؛ از جمله انباشت زباله در خیابان‌ها که باعث افزایش پشه‌ها شده و نیز دشواری دسترسی به وسایل حمل‌ونقل و افزایش هزینه‌های آن. او گفت: «امیدواریم اوضاع بهتر شود و همه از نو شروع کنند.»

بازگشت خانواده‌ها به خارطوم آسان نبود، بلکه رؤیایی بود که با همبستگی و تلاش‌ها پس از بازپس‌گیری شهر توسط ارتش محقق شد. کارکنان نهادهای دولتی نیز پس از بازگشت وزارتخانه‌ها به پایتخت، کار خود را از سر گرفته‌اند. پیش‌تر فعالیت این نهادها به شهر پورتسودان در ایالت دریای سرخ منتقل شده بود که به‌عنوان پایتخت اداری موقت عمل می‌کرد.

 

«هرچه خانواده‌ها بیشتر بازگردند، ثبات بیشتر می‌شود»

ابتسام محمد علی، که پس از دوره‌ای آوارگی در ایالت شمالی به خارطوم بازگشته، می‌گوید: «اوضاع در خارطوم تا حد زیادی تثبیت شده است» و تأکید می‌کند بازگشت افراد به خانه‌هایشان به بهبود وضعیت روحی آنان کمک می‌کند.

او از مردم خواست برای بازسازی پایتخت به خانه‌های خود بازگردند و گفت: «هرچه خانواده‌ها بیشتر بازگردند، میزان ثبات افزایش می‌یابد.» همچنین از خوشحالی خود برای گذراندن عید فطر امسال در کنار خانواده‌اش در خانه سخن گفت.

با وجود چالش‌هایی که هنوز در برخی محله‌ها وجود دارد، روایت‌های بازگشت‌کنندگان نشان می‌دهد که بازگشت ساکنان گامی اساسی در جهت بازگرداندن ثبات و بازسازی پایتخت است و خارطوم می‌تواند با اراده مردمش و عزم آنان برای آغاز زندگی تازه، دوباره سر بلند کند.