اخاذی اینترنتی؛ تهدیدی فزاینده برای امنیت و آرامش زنان
گسترش اخاذی اینترنتی، زنان و دختران را بیش از گذشته در معرض تهدید، فشار مالی و آسیبهای روانی قرار داده است؛ ترس از قضاوت اجتماعی و آسیب به آبرو نیز بسیاری از قربانیان را از گزارش این موارد بازمیدارد.
برائت اکرم
اردن- فضای دیجیتال به عرصهای رو به گسترش برای نقض حریم خصوصی زنان و تداوم خشونت علیه آنان تبدیل شده است؛ بهگونهای که اخاذی اینترنتی به ابزاری خطرناک برای سوءاستفاده از ساختارهای اجتماعی و فرهنگ «آبرو و حیثیت» تبدیل شده و زندگی بسیاری از دختران و زنان را به چرخهای از تهدید، فشار مالی و فرسایش روانی کشانده است.
نانسی العجارمه، پژوهشگر حوزه زنان، تأکید کرد زنان و دختران بیش از دیگران در معرض اخاذی اینترنتی قرار دارند؛ زیرا از پیامدهای اجتماعی و واکنشهای سختگیرانه اطرافیان هراس دارند. به گفته او، ساختار جوامع محافظهکار باعث میشود زنان از رویارویی با فرد اخاذیکننده یا مراجعه مستقیم به نهادهای امنیتی مرتبط خودداری کنند؛ چرا که نگران آسیب دیدن اعتبار اجتماعی خود و در صورت متأهل بودن، فروپاشی خانواده هستند.
فرسایش مالی و روانی تا مرز فروپاشی
نانسی العجارمه گفت افراد اخاذیکننده از این ترس و تردید برای اعمال بیشترین فشار استفاده میکنند. او افزود: «بسیاری از مواردی که با آنها مواجه شدهایم، پیش از آنکه قربانی تصمیم بگیرد سکوت را بشکند، بهطور کامل از نظر مالی و روانی فرسوده شدهاند. زنانی مجبور شدهاند برای تأمین خواستههای مالی فرد اخاذیکننده، طلا و جواهرات و خودروهای خود را بفروشند یا از دیگران پول قرض بگیرند. زمانی که قربانی دیگر توان پرداخت نداشته باشد، اخاذی به فشارها و درخواستهای جنسی تبدیل میشود که کرامت، بدن و اصول اخلاقی او را هدف قرار میدهد.»
او هشدار داد تداوم این فشارها پیامدهای روانی مخربی به همراه دارد و در بسیاری از موارد موجب حملات شدید اضطراب و وحشت میشود. برخی دختران برای مقابله با این وضعیت به مصرف داروهای آرامبخش روی میآورند و در مواردی نیز فشار روانی شدید و ناتوانی از صحبت کردن و در میان گذاشتن مشکل با دیگران، قربانی را به فکر خودکشی میاندازد.
نانسی العجارمه افزود: «اگرچه نیروهای امنیتی و واحد مبارزه با جرایم سایبری وارد عمل میشوند، محتوای مورد استفاده برای اخاذی را ضبط و پروندهها را مختومه میکنند، اما همچنان با چالش بزرگتری روبهرو هستیم؛ چالشی که به درمان رنج درونی و فریادهای فروخورده بازماندگان مربوط میشود؛ رنجی که از ترس جامعه، خانواده و محیط کار ناشی شده است.»
عوامل گسترش اخاذی و ناامن بودن فضای مجازی
این پژوهشگر درباره دلایل افزایش این جرایم گفت عوامل اقتصادی و گسترش بیکاری باعث شده برخی جوانان از هک کردن و اخاذی بهعنوان راهی غیرقانونی برای کسب درآمد سریع استفاده کنند و از امکان دسترسی آسان به تلفنهای همراه ناامن بهره ببرند.
او همچنین بر ضرورت افزایش آگاهی دیجیتال زنان تأکید کرد و گفت نباید شبکههای اجتماعی و فضای مجازی را «پناهگاهی امن» برای فرار از فشارهای روانی یا مشکلات اجتماعی دانست.
نانسی العجارمه گفت: «اعتماد بیش از حد به فضای مجازی نخستین دروازه ورود به دام اخاذی است. فضای دیجیتال امنیت مطلق ندارد و نیازمند هوشیاری و احتیاط جدی است؛ از ایمنسازی تلفنهای همراه و باز نکردن لینکهای ناشناس گرفته تا باز نگذاشتن دستگاهها در محیط کار و به اشتراک نگذاشتن اطلاعات خصوصی از روی اعتماد.»
نانسی العجارمه در پایان تأکید کرد شکستن فرهنگ ترس و گزارش فوری موارد اخاذی، نخستین خط دفاعی برای حفاظت از کرامت و امنیت زنان در فضای دیجیتال و جامعه است.