Taiz’de kadınların tanıklıkları ihlallerin boyutunu ortaya koyuyor
Taiz’de siviller, Husilerin keskin nişancı saldırıları ve gelişigüzel bombardımanı nedeniyle can kayıpları ve ağır yaşam koşullarıyla karşı karşıya kalıyor. Kadınların tanıklıkları ve insan hakları raporları, kentteki ihlallerin boyutunu ortaya koyuyor.
RANYA ABDULLAH
Yemen — Yemen’in Taiz kentinin kırsalında ve merkezinde yaşayan siviller, ağır kuşatma ve aralıksız gelişigüzel bombardıman altında her gün insani bir dramla karşı karşıya kalıyor. Husilerin keskin nişancı ateşiyle yaralanan kadınların tanıklıkları, uluslararası toplumun sessiz kaldığı bir ortamda sivillerin yaşamını tehdit eden ve geçim kaynaklarını yok eden ihlallerin boyutunu gözler önüne seriyor.
‘Koyunlarla geri dönerken üzerime ateş açtılar’
Kadınlardan Rıdiyye Abdulrakib de Yemen’in güneybatısındaki Taiz kentinde Husilerin sivillere yönelik keskin nişancı saldırıları ve gelişigüzel bombardımanından etkilenenlerden biri. Rıdiyye Abdulrakib, Ekim 2026’nın sonunda “Ed-Debab” köyünde koyunlarını otlatırken elinden vuruldu. Yaşadıklarını anlatan Rıdiyye Abdulrakib, “Tarlanın başındaydım, Husiler ise tarlanın diğer ucundaydı. Koyunlarla geri dönerken doğrudan üzerime ateş açtılar. Biz evlerimizde, kendi topraklarımızdayız. Husiler bizden ne istiyor? Bana ateş açmalarını, direniş güçlerinden biri olduğumu düşündüklerini söyleyerek gerekçelendirdiler. Saldırıda elimden yaralandım ve parmağım kesildi” dedi.
‘Kuşatma altında günlük yaşamımızı sürdüremiyoruz’
İki çocuk annesi, 20’li yaşlarındaki Emel Kemal ise, Husilerin açtığı ateş sonucu omuriliğinden yaralanmasının ve hamileliğinin dördüncü ayında bebeğini kaybetmesinin ardından yeniden eski yaşamına dönmek istediğini belirtti. Hastane yatağından yaşadıklarını anlatan Emel Kemal, “Köyümüzde kuşatma altındayız. Devam eden bombardıman ve keskin nişancı saldırıları nedeniyle evlerimizden çıkamıyor, günlük yaşamımızı sürdüremiyoruz. Su getirmek için evin önüne çıkmak zorunda kaldığımda önce ayağımdan yaralandım, ardından kurşun omuriliğime isabet etti” ifadelerinde bulundu.
Ekim ayında bin 444 ihlal kayda geçti
Taiz İnsan Hakları Merkezi tarafından yayımlanan bir raporda, Husilerin Ekim 2026 boyunca Taiz’de sivillere ve sivil yerleşimlere yönelik yaklaşık bin 444 suç ve ihlal gerçekleştirdiği açıklandı. Raporda, 19’u çocuk, 13’ü kadın olmak üzere 54 sivilin hayatını kaybettiği, aralarında 49 çocuk ve 42 kadının bulunduğu 147 kişinin yaralandığı, ayrıca 166 sivilin kaçırıldığı kaydedildi. Mülkler ve altyapı konusunda ise raporda 374 evin basıldığı ve yağmalandığı, 9 evin tamamen, 255 evin kısmen yıkıldığı, ayrıca 121 eğitim kurumuna ve 190 camiye saldırıldığı, 11 sağlık tesisinin yıkıldığı ve 120 sağlık tesisine daha el konulduğu belgelendi.
‘İhlaller çeşitlendi ve daha da vahim hale geldi’
İzleme ve belgeleme alanında çalışan toplumsal aktivist Dalia Muhammed, “Taiz kentinde 2015 yılından bu yana en ağır suçlar işleniyor. Ancak son dönemde, özellikle Eylül ayından bu yana, Husiler tarafından gerçekleştirilen ihlaller çeşitlendi ve daha da vahim bir hal aldı. Çünkü onlar yaşamı esas alan hiçbir projeye inanmıyor. Bütün projeleri öldürme ve yıkım üzerine kurulu” sözlerine dikkat çekti.
‘Taiz’de sivilleri kabul edebilecek güvenli hiçbir yer kalmadı’
Eylül ve Ekim 2026 boyunca Husilerin işlediği suçların Taiz’deki bütün köy ve mahallelere yayıldığını aktaran Dalia Muhammed, çok sayıda ailenin zorla yerinden edildiğinin ve göçe zorlandığının tespit edildiğini kaydetti. Dalia Muhammed, “Gece vakti yerlerinden edildiler, bazıları yalın ayak ve üzerlerinde doğru düzgün kıyafet olmadan evlerinden çıktı. Bugün Taiz’de sivilleri kabul edebilecek güvenli hiçbir yer kalmadı” diye konuştu.
Kente giriş çıkışlarını sağlayan yolların hedef alınması, evlerin havaya uçurulması, yolların mayınlanması, tutuklama ve kaçırmalar, halk arasında korku yayılması, yurttaşların mülklerine el konulması ve zorla haraç alınması gibi suçların da kayda geçirildiğini belirten Dalia Muhammed, Husilere karşı çıkan kişilerin öldürüldüğünü, kaybedildiğini ya da tutuklandığını söyledi. Sivil kayıplara ilişkin istatistiklerin yalnızca saha gözlemcilerinin ulaşabildiği veya hastanelere nakledilen vakaları kapsadığını vurgulayan Dalia Muhammed, kuşatma nedeniyle belgelenemeyen ihlallerin de yaşandığını, insani durumun ciddi biçimde kötüleştiğini ve hastanelerin yaralılarla dolup taştığını açıkladı.
‘Uluslararası kuruluşlardan hiçbiri sahada varlık göstermedi’
Uluslararası toplumun sessizliğinden duyduğu üzüntüyü dile getiren Dalia Muhammed, “Uluslararası kuruluşlardan hiçbiri sahada varlık göstermedi. En azından yaralıların tedavi edilebilmesi için devlet hastanelerine yardım ulaştırılmasına milisleri zorlayacak bir adım da atılmadı. Bütün bu ihlaller Taiz halkına karşı işleniyor” dedi.
BM ve uluslararası topluma acil adım çağrısı
Öte yandan Yemen İnsan Hakları ve Özgürlükler Ağı, uluslararası topluma ve Birleşmiş Milletlere çağrıda bulunarak, ihlalleri kınamalarını, halkı korumak, şiddeti durdurmak, kuşatmayı kaldırmak ve yurttaşların hareket özgürlüğünü sağlamak için acil adımlar atmalarını istedi. Ağ, ayrıca gıda, ilaç, akaryakıt ve insani yardım malzemelerinin bölgeye güvenli ve düzenli biçimde ulaştırılmasının güvence altına alınmasını istedi.