RAJA HAMİD RASHİD

Irak – Irak Parlamentosu, 5 Ocak’ta yaptığı açıklamada, aralarında dört kadının da bulunduğu 81 adayın başvurularının alındığını ve cumhurbaşkanlığı adaylığı sürecinin kapandığını duyurdu.

Çok sayıda adayın yer aldığı süreç, siyasi parçalanma ve bloklar arası çatışmalar nedeniyle anayasal sürecin gecikmesine neden oldu. Yeni parlamento, 29 Aralık 2025’te ilk oturumunu gerçekleştirdi ve cumhurbaşkanının 30 gün içinde üçte iki çoğunlukla seçileceğini belirledi. Seçilen cumhurbaşkanı, 15 gün içinde “en büyük bloğun” adayını hükümet kurmakla görevlendirecek.

Irak’ta Cumhurbaşkanlığı için adaylığını açıklayan Amira Jaber, kadınların siyasi hayattaki rolünü güçlendirmeyi ve mevcut yasaların gözden geçirilmesini içeren reformları hayata geçirmeyi hedefliyor. Amira Jaber, kota sistemini kırmayı da programına dahil etti.

Amira Jaber, öncelikli hedefinin mezhepsel kota sistemini kırmak olduğunu belirterek, mevcut anayasal düzenlemelerde bu tür bir dağılımı zorunlu kılan herhangi bir hüküm bulunmadığını vurguladı. Amira Jaber, siyasi karar ve atamalarda yetkinlik ve iş performansı kriterlerinin esas alınması gerektiğini ifade etti. Amira Jaber, adaylığının 2020-2021 seçim platformunun bir devamı olduğunu belirterek, ayrıca herhangi bir siyasi parti veya örgüte bağlı olmadan bağımsız olarak yarıştığını kaydetti.

‘Yetkiler düzenlenmeli, yürütme organına ilişkin maddeler değiştirilmeli’

Seçilmesi halinde Amira Jaber, devlet makamlarının farklı gruplar arasında paylaştırılmasına dayanan mevcut siyasi anlayışı sona erdirmek için çalışacağını söyledi. Ayrıca 2017’den bu yana onaylanmayan, Siyasi Partiler Yasası da dahil olmak üzere birçok yasanın yeniden ele alınacağını dile getiren Amira Jaber, özellikle tartışmalı maddeleri nedeniyle Kişisel Statü Yasası’nı yakından takip edeceğini ifade etti. Cumhurbaşkanının yetkileri konusunda kamuoyunun yeterince bilgilendirilmediğini belirten Amira Jaber, bu makamın fiilen “siyasi bir atama” gibi görüldüğünü dile getirdi. Yasaların, cumhurbaşkanının onayı olmasa bile 15 gün sonra yürürlüğe girebildiğini hatırlatan Amira Jaber, bunun makamın anayasal rolünü zayıflattığını söyledi. Amira Jabel, bu nedenle yetkilerin yeniden düzenlenmesi ve yürütme organına ilişkin maddelerin değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.

‘Yasaların kadınları daha fazla mağdur etmesine izin verilmemelidir’

Amira Jaber, Irak'taki kadınların siyasi katılımını eleştirerek, sözlerine şöyle devam etti:

“Siyasi partilerdeki varlığımız çoğu zaman sadece sembolik oluyor ve seçim amaçlı kullanılıyor. Bu, bizim gerçek mücadelemizi yansıtmıyor. Kadın kotası sistemi, kadınların siyasetteki gerçek gücünü ve etkisini ortaya koymuyor. Ben de bunun için bu sistemi kaldırmaya çalışacağım. Kadınların karar alma süreçlerinden dışlanması, siyasi partilerdeki acılarımızı daha da derinleştiriyor. Biz kadınlar, baştan itibaren kendi varlığımızı ve etkimizi ortaya koymak zorundayız. Tartışmalı yasaların, özellikle Kişisel Statü Yasası’ndaki kimi maddelerin gözden geçirilmesi gerekiyor. Bunlar arasında tecavüze maruz kalan kadınların tecavüz failiyle evlendirilmesi gibi. Bu yasaların etkilerini inceleyecek uzmanlaşmış yargı komiteleri kurulmalı ve adil çözümler bulunmalıdır. Biz kadınların hakları korunmalı ve bu yasaların kadınları daha fazla mağdur etmesine izin verilmemelidir.”

Irak tarihindeki önde gelen kadın figürlerini hatırlatan Amira Jaber, kadınların siyasi sistem içinde kimliklerini korumaları gerektiğini vurgulayarak, “Kadınlar sadece başkalarının başarısı için bir araç olmamalı. Kendi kimliklerini ve güçlerini savunmalılar. Marjinalleşen veya dışlanan kadınlar, alternatif bir siyasi ortam aramalı ve kendilerine gerçek bir yer edinmelidirler. Çünkü kadınların, kendi haklarını savunacak ve gerçek anlamda etkili olabilecek platformlar kurması gerekir” dedi.