Haber Merkezi – Danimarka’da depolarda unutulan binlerce Mezopotamya kil tableti, yürütülen bir araştırma projesi kapsamında yeniden çözümlenmeye başlandı. Kopenhag Üniversitesi öncülüğünde yürütülen “Hidden Treasures” (Gizli Hazineler) projesiyle, Danimarka Ulusal Müzesi’nde saklanan çivi yazılı tabletler dijital ortama aktarılıyor ve yeniden okunuyor.

Binlerce yıllık metinler yeniden inceleniyor

Günümüz Irak ve Suriye topraklarından getirilen ve bazıları 4 bin yıldan daha eski olan tabletlerin, dünyanın en eski yazı sistemlerinden biri olan çivi yazısıyla hazırlandığı belirtiliyor. Araştırmacılar, bu metinlerin yalnızca idari kayıtlar değil; büyü, ritüel ve günlük yaşama dair önemli bilgiler içerdiğini vurguluyor.

Ritüeller ve büyü metinleri

En dikkat çekici bulgulardan biri, eski Suriye kenti Hama’dan gelen yaklaşık 3 bin yıllık tabletler oldu. Uzmanlara göre bu tabletler bir tapınak kütüphanesinde saklanıyordu ve dönemin dini ritüellerini içeriyordu. Tabletlerden birinde, kötü ruhlara karşı düzenlenen bir gece ayini ayrıntılı şekilde anlatılıyor. Metne göre bir şeytan kovucu, gece boyunca dualar okurken balmumu ve kil figürleri yakılarak tehditlerin uzaklaştırılması hedefleniyordu. Bu ritüelin, Asur kralını siyasi tehditlerden korumak amacıyla yapılmış olabileceği değerlendiriliyor.

Gılgamış’a dair yeni izler

Bazı tabletlerde ise tarih ile mitolojiyi iç içe geçiren bilgiler yer alıyor. Krallar listesi içeren bir tablette, Mezopotamya’nın efsanevi kahramanı Gılgamış’ın adına rastlanması, onun tamamen efsanevi bir figür olmayabileceğine dair yeni ipuçları sunuyor.

Günlük yaşamın izleri

Tabletler yalnızca dini içeriklerle sınırlı kalmıyor. Yerel yöneticiler ile Asur kralları arasındaki yazışmalar, personel listeleri, mal envanterleri ve ticari kayıtlar da arşivlerde yer alıyor.

Tarihin en eski ‘makbuzu’

Araştırmacıların en dikkat çekici bulgularından biri ise bir “bira makbuzu” oldu. Uzmanlara göre bu belge, tarihin en eski alışveriş kayıtlarından biri olabilir. Bu da insanlığın binlerce yıl önce dahi ekonomik faaliyetlerini kayıt altına aldığını ortaya koyuyor.