Haber Merkezi- İnsan hakları aktivisti Gazel Merzban, bugün Tahran Devrim Mahkemesi’nin 26. Şubesi tarafından toplam 9 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Yargıç İman Afşari’nin başkanlık ettiği mahkemede görülen davada, Gazel Merzban’ın İran’daki insan hakları ihlallerine ilişkin raporları Birleşmiş Milletler dahil uluslararası kurumlara gönderdiği öne sürüldü.

insan hakları kaynakları Gazel Merzban’ın Devrim Muhafızları İstihbarat Birimi tarafından gözaltına alındıktan sonra yoğun psikolojik ve güvenlik baskısına maruz bırakıldığını ve zorla ifade vermesi için tehdit edildiğini aktardı.

Tahran Devrim Mahkemesi’nden birden fazla suçlama

Mahkeme kararına göre Gazel Merzban, “toplanma ve gizli anlaşma” suçlamasıyla 5 yıl, “öldürmeyi teşvik etme” suçlamasıyla 4 yıl ve “rejim aleyhine propaganda” suçlamasıyla 8 ay hapis cezası aldı.

Kararın ardından güvenlik yetkililerinin Gazel Merzban’a, cezaların birleştirilmeyeceği ve tüm hapis süresini cezaevinde geçirmek zorunda kalacağı yönünde tehditlerde bulunduğu bildirildi.

Kaynaklara göre bu tehditler, siyasi tutukluyu iş birliğine zorlamak, pişmanlık açıklaması yaptırmak ve sorgu görevlilerinin taleplerini kabul ettirmek amacıyla uygulanan baskının bir parçasıydı.

Gece yarısı baskınıyla gözaltı

Gazel Merzban, 15 Ocak gecesi Tahran’daki evine Devrim Muhafızları İstihbaratı’na bağlı sivil giyimli güvenlik güçlerinin düzenlediği baskın sırasında gözaltına alındı.

Aktarılan bilgilere göre güvenlik güçleri eve girdikten sonra arama yaptı ve Gazel Merzban’ı bilinmeyen bir yere götürdü. Ailesi ise bir süre boyunca onun nerede tutulduğu ve sağlık durumu hakkında bilgi alamadı.

İnternet kısıtlamaları ve artan baskı ortamı

Gazel Merzban hakkındaki dava, İran’da güvenlik ortamının ağırlaştığı ve internet üzerindeki kısıtlamaların artırıldığı bir dönemde gündeme geldi.

İnsan hakları savunucuları, son aylarda yetkililerin gözaltılar, tutukluların durumu ve insan hakları ihlallerine ilişkin bağımsız haberlerin yayılmasını daha sıkı biçimde kontrol etmeye çalıştığını ifade ediyor.

Hak örgütlerine göre hükümet, insan hakları ihlallerini duyuran vatandaşlar, gazeteciler ve aktivistlere karşı daha ağır güvenlik soruşturmaları yürütüyor. Gözlemciler ise insan hakları savunucularının uluslararası kurumlarla iletişim kurmalarının suçlama konusu yapılmasını, İran yönetiminin bilgi akışını kontrol altında tutma politikasının bir parçası olarak değerlendiriyor.

Daha önce de gözaltına alınmıştı

Gazel Merzban daha önce de güvenlik ve yargı süreçleriyle karşı karşıya kalmıştı. Aktivist, Ocak 2025’te Tahran Devrim Mahkemesi’nin 26. Şubesi tarafından 6 ay hapis ve 74 kırbaç cezasına çarptırılmıştı.

Bir süre Evin Cezaevi’nde tutulan Gazel Merzban, durumunu protesto etmek amacıyla açlık grevine başlamış, daha sonra kefaletle geçici olarak serbest bırakılmıştı.

İnsan hakları savunucuları, sivil toplum ve insan hakları aktivistlerine yönelik tekrar eden gözaltılar, ağır cezalar ve güvenlik baskılarının İran’daki artan baskı politikasının bir parçası olduğunu söylüyor. Bu baskıların özellikle halk protestolarının yayılmasının ve uluslararası kamuoyunun İran’daki insan hakları ihlallerine yönelik eleştirilerinin artmasının ardından daha da yoğunlaştığı ifade ediliyor.