Haber Merkezi – Mısırlı romancı Radvâ Âşûr, “Tantura” romanında Hayfa’nın güneyinde bulunan Filistin’in Tantura köyüne ışık tutuyor. Yaralı bir vatanın hikayesini, 1948’deki Filistin Nekbesi’ni yaşayan, halkının topraklarından koparılmasına, katliamlara, zorla yerinden edilmeye ve kayıplara tanıklık eden Rukayye adlı bir kadının yaşam öyküsü üzerinden anlatıyor.

Radvâ Âşûr (1946-2014), Mısırlı romancı, yazar, edebiyat eleştirmeni ve üniversite profesörüdür. Kahire’de doğan Radvâ Âşûr, 1967 yılında Kahire Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili Bölümü’nden mezun oldu. 1972 yılında karşılaştırmalı edebiyat alanında yüksek lisansını, 1975 yılında ise ABD’de Massachusetts Üniversitesi’nde Afrika-Amerikan edebiyatı alanında doktorasını tamamladı. Ayn Şems Üniversitesi’nde profesör olarak görev yaptı. Roman ve eleştiri alanındaki eserleriyle Arap edebiyatında kendine özgü bir iz bıraktı. Öne çıkan eserleri arasında “Granada Üçlemesi”, “Hayaletler”, “Farac” ve “Tantura” yer alıyor.

Nekbe’nin hafızası

“Tantura” romanı, 2010 yılında Daru’ş-Şuruk Yayınevi tarafından yayımlandı. Adını Hayfa’nın güneyinde, sahil kıyısında bulunan Filistin’in Tantura köyünden alan roman, 1948 Filistin Nekbesi’nin hafızasını ve bu süreçte yaşanan katliamları, zorla yerinden edilmeleri ve halkın topraklarından koparılmasını yeniden canlandırıyor.

Roman, ailesinin köyünden sürgün edilmesinin acısını yaşayan ve halkının, evinin ve vatanının başına gelenlere tanıklık eden Filistinli genç Rukayye’nin hikayesini anlatıyor. Olaylar, Rukayye’nin anlatımıyla Nekbe’den 2000’li yılların başına kadar uzanan uzun bir dönemi kapsıyor. Filistin, Lübnan ve Mısır arasında ilerleyen anlatı, mültecilik ve sürgün hayatı yaşayan, kaybın acısını çeken ancak geri dönüş hayalini taşımaktan vazgeçmeyen dört kuşağın yaşamını gözler önüne seriyor.

Edebi bir tanıklık

Radvâ Âşûr bu eserinde roman anlatımını tarihsel belgeleme ve insani duygularla harmanlama becerisiyle öne çıkıyor. Geçmiş ile bugün arasında akıcı bir geçiş sağlayan yazar, mültecilerin gündelik yaşamlarına geniş bir yer veriyor. Kamp yaşamından sürgünün zorluklarına, evlilikten anneliğe, çocuk yetiştirmeye ve geride bırakılan evlere ve köylere duyulan bitmeyen özleme kadar pek çok ayrıntıyı anlatıyor.

“Tantura” yalnızca Nekbe’yi anlatan bir roman değil, aynı zamanda bir halkın hafızasına dair edebi bir tanıklık; direnişin, toprağa ve kimliğe bağlılığın anlamlarını ortaya koyan bir eser. Roman, bir halkın coğrafyasından uzaklaştırılabileceğini ancak vatanın onların belleğinde ve yüreğinde yaşamaya devam edeceğini anlatıyor. Gerçeğin kaybolmaması için hikayeyi kuşaktan kuşağa aktaran nesillere dikkat çekiyor. Radvâ Âşûr, Rukayye’nin hikayesini tek bir karakterin sınırlarını aşan bir anlatıya dönüştürerek bütün bir halkın yaşadığı acının aynası haline getirmeyi başardı ve belleğin kendisinin de bir direniş biçimi olabileceğini vurguladı.