Haber Merkezi - Yıllardır süren savaşın gölgesinde yaşayan Yemen’de, çatışmaların psikolojik etkileri toplumun büyük bölümünü derinden sarsmaya devam ediyor. Süregelen bombardıman, zorunlu göç ve kayıplar nedeniyle milyonlarca kişi kronik korku ve kaygı altında yaşarken, ülkede yeterli psikolojik destek ve tedaviye erişim ciddi biçimde sınırlı.

Dikkat çeken rapor

Stratejik Moha Araştırmalar Merkezi’nin yayımladığı “Sessiz Savaş: 11 yıl sonra savaş Yemenlilerin ruh sağlığını nasıl etkiledi?” başlıklı araştırma, ülkenin geniş çaplı bir psikolojik çöküşle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.

Araştırmada, savaşın etkilerinin yalnızca fiziki yıkım ve ekonomik çöküşle sınırlı kalmadığı; Yemen toplumunun psikolojik yapısını da derinden sarstığı vurgulandı. Saha verileri, analitik çalışmalar ve uluslararası raporlara dayanan bulgulara göre yaklaşık 7 milyon Yemenli, farklı derecelerde travma ve ruhsal bozukluklar yaşıyor ve uzman müdahalesine ihtiyaç duyuyor.

Rapora göre ülkede psikolojik destek hizmetlerinde ciddi bir açık bulunuyor. Yemen genelinde yalnızca 46 psikiyatrist bulunuyor; bu da yaklaşık 700 bin kişiye bir psikiyatrist düştüğü anlamına geliyor. Araştırmacılar bu oranı “korkutucu ve yetersiz” olarak nitelendirdi. Mevcut koşullarda yalnızca 120 bin kişi ruh sağlığı hizmetlerine erişebiliyor.

En çok etkilenen kadın ve çocuklar

Çalışma, savaşın özellikle çocuklar ve kadınlar üzerinde ağır etkiler yarattığını ortaya koydu. Çocukların yüzde 73’ünün travma sonrası stres belirtileri gösterdiği belirtilirken, bu oranın Irak ve Suriye gibi diğer çatışma bölgelerinden daha yüksek olduğu kaydedildi. Bu durumun eğitimde ciddi gerilemeye ve çocuklarda kaygı davranışlarının artmasına yol açtığı ifade edildi.

Kadınların yüzde 62’sinin depresyon riski altında olduğu, yüzde 67’sinin ise ağır kaygı yaşadığı belirtilen raporda, geçim kaynaklarının kaybı, yaşam koşullarının kötüleşmesi ve artan psikolojik şiddetin bu tabloyu derinleştirdiği vurgulandı. Araştırma ayrıca gençlerin büyük bölümünün umutsuzluk ve gelecek kaygısı nedeniyle göçü tek çıkış yolu olarak gördüğünü ortaya koydu.

Araştırma, Yemen’de intihar oranlarında da kaygı verici bir artış yaşandığını belirtti. Resmi kayıtlara göre yılda 1.660’dan fazla intihar vakası görülürken, bildirilmeyen vakalar nedeniyle gerçek sayının daha yüksek olabileceği ifade edildi. Ruhsal hastalıkların “delilik” ile ilişkilendirilmesine dayanan toplumsal damgalamanın, birçok ailenin tıbbi destek yerine büyücülük ve geleneksel yöntemlere yönelmesine yol açtığı da raporda yer aldı.