Haber Merkezi- Yemen’de çatışmaların tırmanmasıyla birlikte milyonlarca kişi gerçek bir kıtlık tehdidiyle karşı karşıya. Şiddetlenen akut açlık krizi nedeniyle binlerce aile için günde tek bir öğün yemek bulmak bile zorlu bir mücadeleye dönüşürken, sivil halkın yaşamını tehdit eden benzeri görülmemiş güvenlik ve gıda krizi konusunda uyarılar yapılıyor.

Dünya Gıda Programı (WFP), yaptığı açıklamada uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetinin kontrolündeki bölgelerde açlık krizinin derinleştiği uyarısında bulundu. Program, geçen eylül ayında ailelerin yüzde 71’inin yeterli gıdaya ulaşamadığını açıkladı.

Programın geçen ekim ayında yayımladığı Gıda Güvenliği Güncellemesi'ne göre, yeterli gıdaya erişemeyenlerin oranı bir önceki yıla kıyasla yüzde 13, son beş yılın ortalamasına göre ise yaklaşık yüzde 21 arttı. Bu artış, gıda tüketimi göstergelerinde rekor düzeyde kötüleşmeye işaret ediyor.

Eşi görülmemiş kötüleşme

Rapora göre, ailelerin toplam yüzde 36’sı gıda tüketiminde yetersizlik yaşıyor. Bu oran Dali, Lahic, Şebve ve Ebyen kentlerinde yüzde 40 ile 45 arasında değişiyor. Yıllık bazda en ağır gerileme ise Taiz kentinde kaydedildi. Kentte yetersiz gıda tüketimi oranı, Eylül 2025’te yüzde 29 iken geçen eylül ayında yüzde 36’ya yükseldi.

Orta ve ağır düzeyde açlık oranının en yüksek olduğu kent de Taiz oldu. Abluka ve devam eden çatışmalar nedeniyle kentteki ailelerin yüzde 23’ü orta veya ağır düzeyde açlıkla karşı karşıya. Bu oran, hükümetin kontrolündeki bölgelerin genelinde yüzde 17 olarak kaydedildi.

Doğrudan çatışmalardan etkilenen ilçelerde ise yeterli gıdaya ulaşamayan ailelerin oranı yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 65 ile 76 arasında değişti. Kahire, Makbena, Meha, Hays ve Muzaffer ilçelerinde bu oranlarda keskin artışlar yaşandı.

Çatışmaların yoğun olduğu bölgelerde ağır gıda yoksunluğu oranı yüzde 27 ile 46 arasında değişirken, özellikle Mevasıt, Misrah ve Sılu ile Şemayetin ilçelerinde durumun daha ciddi olduğu belirtildi. Mişraa ve Hınnan ilçesinde ise tam gıda yoksunluğu oranı geçen yıla kıyasla iki katına çıktı.

Piyasalar dar boğazda, fiyatlar yükseliyor

Kriz, Taiz’deki yerel pazarlara da doğrudan yansıdı. Tüccarlar buğday stoklarının tükendiğini bildirirken, tedarik zincirindeki aksamalar ve nakliye maliyetlerindeki artış nedeniyle perakendeciler ailelerin un ve pirinç alımlarını en fazla 25 kilogramla sınırlandırmak zorunda kaldı.

Bununla birlikte Taiz’de asgari gıda sepetinin maliyeti, geçen eylül ayı ile ekim ayının ilk yarısı arasında yüzde 12 arttı. Yıllık artış ise yüzde 15’e ulaştı. Bu durum ailelerin satın alma gücünü ciddi biçimde zayıflattı.

Zorlayıcı başa çıkma yöntemleri ve göçmenlerin yaşadığı zorluklar

Dünya Gıda Programı, hükümetin kontrolündeki bölgelerdeki ailelerin yüzde 73’ünün gıda eksikliğiyle başa çıkabilmek için ağır önlemlere başvurduğunu bildirdi. Ailelerin yüzde 38’i çocuklarına yiyecek sağlayabilmek için yetişkinlerin tükettiği gıda miktarını azalttı.

Bu sıkıntılar yerinden edilmiş aileler arasında daha da ağırlaşıyor. Uzun süredir yerinden edilmiş ailelerin yüzde 75’i asgari gıda ihtiyacını karşılayamıyor. Bu ailelerin yüzde 11’i, en az bir aile üyesinin bir gün ve bir gece boyunca hiçbir şey yemediğini bildirdi. Ailelerin yarısı ise çocuklara daha fazla yiyecek ayırabilmek için yetişkinlerin gıda tüketimini yüzde 50 oranında azalttı.

Yerinden edilme kamplarında orta ve ağır düzeyde açlık oranı da ağustos ayında yüzde 32 iken eylül ayında yüzde 43’e yükseldi.

Çatışmalar ve ekonomik tıkanıklık

Kriz, askeri gerilimin tırmanmasıyla birlikte yerinden edilme hareketlerinin genişlediği bir dönemde yaşanıyor. Uluslararası Göç Örgütü, geçen ekim ayının sonuna kadar yaklaşık 300 bin kişinin yerinden edildiğini kaydetti. Yerinden edilenlerin yüzde 68’i Taiz, yüzde 18’i Lahic, yüzde 13’ü ise Hudeyde kökenli.

Bu kişilerin yüzde 43’ü Taiz ve Hudeyde’de erişimin mümkün olmadığı ilçelerde, yüzde 5’i ise Taiz’de tamamen kuşatma altındaki bölgelerde yaşıyor. Bu durum insani yardımların ulaştırılmasını da zorlaştırıyor.

Ekonomik açıdan ise ailelerin yüzde 69’unun aylık gelirinin azaldığı bildirildi. Aileler, kısıtlı kaynaklarının yaklaşık yüzde 74’ünü yalnızca gıdaya harcıyor. Kriz, hükümetin kontrolündeki limanlardan yapılan gıda ithalatının bu yılın ilk dokuz ayında 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 16, yakıt ithalatının ise yüzde 44 azalmasıyla daha da derinleşti. Bu düşüşte deniz taşımacılığındaki aksamalar ve sigorta maliyetlerinin yükselmesi etkili oldu.

Taiz’de abluka ağırlaşıyor

İnsani krizin tehlikeli boyutlara ulaşması, Husilerin Taiz kentine yönelik ablukayı sürdürdüğü bir döneme denk geliyor. Husiler, askeri çatışmaların tırmanmasıyla eş zamanlı olarak kente ulaşan ana yolları kapatarak ablukayı daha da sıkılaştırdı.

Bu adım kentin tecrit edilmişliğini artırırken ticari ve insani yardım sevkiyatını kısıtladı. Temel ihtiyaç maddeleri ve yakıtın azalması fiyatların rekor seviyelere yükselmesine yol açtı. Birleşmiş Milletler ise binlerce aileyi tehdit eden yaklaşan kıtlık konusunda uyarılarda bulunuyor.