ZÎLAN ETMANÎ

Urmîye- İran’da öğrenci yaşamı hiçbir zaman kolay ve sorunsuz olmadı. Ancak son yıllarda üniversite eğitimine devam etmek, yalnızca başka şehirlerden gelen öğrenciler için değil, eğitim gördükleri şehirde yaşayan öğrenciler için de büyük bir ekonomik yük haline geldi. Yüksek konut, gıda ve ulaşım giderlerinin yanı sıra kitap alımı ve harç ödemeleri gibi masraflar, bazı öğrencileri eğitimlerine devam etmek ile üniversiteyi bırakmak arasında zor tercihler yapmak zorunda bırakıyor.

Öğrenci giderleri; eğitim görülen şehir, üniversitenin türü, yurttan yararlanma durumu ve öğrenim harcına bağlı olarak değişiyor. Bu giderler arasında barınma, özellikle şehir dışından gelen öğrenciler üzerindeki en önemli baskı unsuru olarak öne çıkıyor. İçinde bulunulan akademik yılda devlet üniversitelerinde üniversite yurdunda kalan öğrenciler için yurt ücretleri 1 ila 3 milyon tümen arasında değişiyor. Ancak bu ücret, öğrencinin izin verilen öğrenim süresi içinde olması veya yurtta yer bulunması durumunda geçerli. Özel işletilen yurtlarda ya da öğrenim süresini aşan öğrenciler için bu ücret 8 ila 25 milyon tümen ve hatta daha yüksek rakamlara çıkıyor.

Bu masrafların yanı sıra birçok öğrenci yurdunun durumu da yetersiz ve yenilenmeye ihtiyaç duyan bir tablo ortaya koyuyor. Küçük odaların birçoğunda ortalama 4 ila 10 kişi birlikte yaşıyor. Yurt kuralları da bazı durumlarda, özellikle kadınlar açısından daha katı uygulanıyor.

‘Öğrenciler yerlerde uyuyor’

Urmîye Üniversitesi öğrencisi Maria A., “Giriş ve çıkış saatleri kısıtlı. Akşam belirli bir saatten sonra yurda gelirsek içeri alınmıyoruz. Koridorlarda başörtüsüz bulunma yasağı gibi bazı kurallar öğrencileri kısıtlıyor ve rahatsız ediyor. Bazı öğrenciler, akademik yılın başlamasının üzerinden bir ay geçmesine rağmen odalarında hala yatak bulunmuyor ve yerde uyumak zorunda kalıyorlar” dedi.

Devlet üniversiteleri ve tıp bilimleri üniversitelerinde öğrencilere sunulan yemekler sübvansiyonlu fiyatlarla veriliyor. Ancak beslenme giderleri üniversite yemekhanesinden alınan yemeklerle sınırlı kalmıyor. Gıda fiyatlarındaki enflasyon, günlük alışverişleri ve üniversite dışında yenilen öğünleri de etkiliyor.

‘Öğrenciler yemek beslenemiyor’

Devlet üniversitesi öğrencisi Kani M., yemekhane yemeklerini yetersiz ve kalitesiz olarak nitelendirerek, yemeklerin miktarının her yıl azaltıldığını ve fiyatlarının öğrencinin öğrenim süresine bağlı olduğunu söyledi. Kani M., “Lisans eğitimini sekiz dönemde tamamlayamayan bir öğrenci, 30 bin tümenlik yemeği 300 bin tümene almak zorunda kalıyor. Üstelik bu yemeğin de her yıl porsiyonu ve içindeki çeşitler azalıyor” ifadelerinde bulundu.

Meyve ve et gibi gıdaların öğrenci buzdolaplarında nadiren bulunduğunu aktaran Kani M., destek paketleri ve kahvaltılık gıda yardımlarının da artan fiyatlar karşısında artık önceki ihtiyaçları karşılamadığına dikkat çekti.

Bu durum, özel üniversitelerde okuyan bazı öğrencilerin öğünlerini atlamasına neden oluyor.

Öğün atlıyorlar

Azad Üniversitesi öğrencisi ve aynı şehirde yaşayan Şermin K., “Bu fiyatlarla yemek satın almamayı tercih ediyoruz. Bir sonraki öğünü evde yiyebilmek için bir çikolata ve çayla idare ediyoruz” diye belirtti.

Seyahat ve ulaşım ücretleri de fiyat artışlarından etkileniyor. Bu giderler aynı şehirde yaşayan öğrenciler tarafından daha fazla hissediliyor. Üniversiteye yakın yurtlarda kalan öğrenciler için ise genellikle daha düşük oluyor. Buna rağmen birçok öğrenci, evlerine ve memleketlerine dönüşlerini daha uzun aralıklarla gerçekleştirmeyi tercih ediyor.

Kitap fiyatları çok pahalı

Kitap fiyatlarındaki artış da öğrenci giderleri listesine ekleniyor. Hemşirelik öğrencisi Delaram M., kaynak kitapların fiyatlarını astronomik olarak nitelendirerek, “Fiyatların yükselmesi nedeniyle kitapların ve ders notlarının PDF dosyalarından daha fazla yararlanıyoruz. Ancak kaynak kitapları satın almak zorunda kaldığımızda bunlar genellikle çok pahalı oluyor” sözleriyle yaşadıkları zorluklara vurgu yaptı.

Bunun yanı sıra birçok öğrenci hijyen, internet ve dizüstü bilgisayar gibi ihtiyaçların da kaçınılmaz giderler arasında yer aldığını belirtiyor. Bu ihtiyaçların karşılanmasının zor, imkansız ya da yaşam biçimini değiştirmeyi gerektiren bir duruma dönüştüğünü ifade ediyor. Üniversite harçlarının katlanarak artması ve öğrenci yaşamının beraberinde getirdiği zorluklar, bazı öğrencileri eğitimlerini bırakmaya ya da dönemlik izin almaya yöneltiyor. Çünkü bazı bölümlerde eğitimden ayrılmak isteyen öğrenciler, dönemlik harçtan çok daha yüksek miktarda ceza ödemek zorunda kalıyor. Bu durum, özellikle tıp bilimleri alanındaki bölümlerde eğitim almak isteyen bazı adayların daha üniversiteye başlamadan bu kararlarından vazgeçmesine neden oluyor.

 

‘Gençler kendisi için gelecek göremiyor’

Doktora öğrencisi Kaziwe C., geleceğe dair umut olmadığını ve öğrencilerin bu zor koşullarda eğitimlerine devam edemediğini belirterek, şunları söyledi:

“Eskiden devlet üniversitesi öğrencisi, en azından yaşamının temel ihtiyaçlarının ailesinin desteğiyle karşılandığından ve diplomasıyla bir yerlere gelebileceğinden emin olurdu. Ancak bugün başka ülkelerde araştırmacı olarak maaş alan doktora öğrencisi, öğrenim süresinin dolmasından endişe ediyor ve bu aşamada bile kendisi için bir gelecek öngöremiyor.”

Kaziwe C., ailevi sorumluluklar ve toplumsal kısıtlamalar nedeniyle bu koşulların kadınlar için daha zor olduğunu dile getirerek, gelecekte bu sorunun özellikle kadınlar açısından daha geniş ölçekte kendini göstereceğini ve daha fazla kadının üniversite ve üst düzey eğitimden uzaklaşmasına neden olabileceğini ifade etti.

Gençlerin çoğu için üniversite, geleceklerini inşa edecekleri bir yol olarak görülüyordu. Ancak bugün yaşam maliyetlerindeki artış, bu yolu ayakta kalma mücadelesinin başka bir alanına dönüştürdü.

Geleceğe ulaşmadan önce bugünün masraflarının üstesinden gelmek ya da eğitimle bağlantılı hayallere veda etmek gerekiyor.