RONÎDA HACÎ

Hesekê – Kuzey ve Doğu Suriye’nin Cizîr Bölgesi’nde, özellikle Hesekê’de son dönemde yaşanan gelişmeler ve toplumsal barışı tehdit eden söylemler, farklı halklar ve inanç grupları arasındaki ortak yaşamın korunmasını yeniden gündeme getirdi. Demokratik Süryani Partisi Eşbaşkanı Madlên Xamîs, konuyla ilgili ajansımıza değerlendirmelerde bulundu.

Mevcut durumun yalnızca geçici anlaşmazlıklar veya görüş ayrılıklarından ibaret olmadığını dile getiren Madlên Xamîs, yıllar içinde biriken siyasi, idari, güvenlik ve toplumsal sorunların sonucu olarak bölgedeki toplumsal barışı ve dokuyu tehdit ettiğini belirtti. Madlên Xamîs, “Hesekê ve Cizîr Bölgesi, ulusal, kültürel ve dini çeşitliliğiyle tanınıyor. Bu çeşitlilik hiçbir zaman bir zayıflık kaynağı olmadı; aksine bölgenin kimliğinin, tarihinin ve medeniyetinin temel bir parçasını oluşturdu. Bu çeşitliliği anlaşmazlığa, savaşa ve düşmanlığa dönüştürmeye yönelik her girişim, bölgedeki tüm kesimler için tehlike oluşturuyor” ifadelerinde bulundu.

‘Toplum yaşanan olaylar karşısında dikkatli olmalı’

Mevcut durumun siyasi, idari, güvenlik ve toplumsal sorunların birikmesinden, diyalog kanallarının zayıflamasından ve bazı taraflar arasındaki güven eksikliğinden kaynaklandığını aktaran Madlên Xamîs, sözlerine şöyle devam etti:

“Özellikle dijital medya platformlarında sert, fitneci ve ayrıştırıcı söylemlerin artması, gerginliği derinleştiren etkenlerden biri. Toplumun tüm kesimleri yaşanan olaylar karşısında dikkatli olmalı. Herhangi bir kişi veya grubun eylemlerinden dolayı bir bileşenin tamamı sorumlu tutulmamalı. Açık kanıtlar olmadan suçlama ve ithamlarda bulunulmamalı. Bölünme ve kaostan çıkar sağlayan kesimler, toplumu zayıflatmaya, siyasi çözümleri engellemeye ve halkın dikkatini gerçek sorunlarından uzaklaştırmaya çalışıyor. Siyasi anlaşmazlıkların etnik çatışmalara dönüşmesine, bileşenlerin kimliklerinin ve bağlılıklarının korkutma, ayrıştırma ve dışlama aracı olarak kullanılmasına izin verilmemeli. Bu durumun devam etmesi, ortak geleceğimizi ve çeşitlilik, ortaklık ve karşılıklı hakların kabulü temelinde inşa edilecek her demokratik projeyi tehlikeye atacak. Siyasi farklılıkların bölge halkları arasındaki toplumsal ve insani ilişkilerin yıkılmasına yol açmasına izin vermemeliyiz.”

‘Çözümün bir parçası olmak istiyoruz’

Madlên Xamîs, ulusal ve siyasi sorumlulukların bölünmeleri artıran bir araca değil, ilişkiler ve diyalog için bir köprüye dönüşmesi gerektiğini ifade etti. Kendisinin de ortak yaşamı, adaleti ve şiddetin reddedilmesini benimseyen tüm güç ve taraflarla diyalog ve iş birliğine hazır olduğunu kaydeden Madlên Xamîs, “Çünkü biz gerginliği artırmanın değil, çözümün bir parçası olmak istiyoruz. Bu çerçevede açıklama ve tutum aşamasından pratik adımlar aşamasına geçilmeli. Bu pratik adımların başlangıcı, tüm partileri, siyasi güçleri, bileşenlerin temsilcilerini, toplumsal ve sivil kurumları kapsayan siyasi ve toplumsal bir diyaloğun başlatılması olmalıdır. Bunun amacı anlaşmazlıkları çözmek ve toplumsal barışı korumak için ortak mekanizmalar oluşturmaktır” şeklinde konuştu.

Madlên Xamîs, teşvik, tehdit ve saldırı olaylarını takip etmek, bunları belgelemek ve yasal kurumlar aracılığıyla çözümlerini izlemek üzere ortak komiteler kurulmasının da gerekli olduğunun altını çizdi. Madlên Xamîs, sözlerinin devamında, bu yasal adımların yanı sıra özellikle gençler arasında diyalog kültürünü ve farklılıkların kabulünü güçlendirmeye yönelik toplumsal girişimlerin önemine dikkat çekti. Madlên Xamîs, ayrıca güvenlik, idari ve yargı makamlarına, tüm yurttaşları ayrım gözetmeksizin koruma sorumluluklarını yerine getirmeleri, saldırı ve tehdit olayları hakkında açık soruşturmalar başlatmaları ve bu eylemlerle bağlantısı bulunan herkesi kimliğine veya siyasi aidiyetine bakılmaksızın yasalar çerçevesinde sorumlu tutmaları çağrısında bulundu. Eğitim kurumlarının ve öğrencilerin korunması, ifade ve barışçıl gösteri hakkının güvence altına alınmasını isteyen Madlên Xamîs, sivillerin güvenliğini tehlikeye atan silahlı eylem veya faaliyetlerin önlenmesi gerektiğini de vurguladı.

‘Her yurttaş kendisini karar alma süreçlerinin ortağı olarak görmeli’

Tüm bileşenlerin hakları güvence altına alınmadan istikrar ve ortak yaşam hakkında konuşmanın mümkün olmadığını dile getiren Madlên Xamîs, şu ifadelerde bulundu:

“Süryaniler, Asuriler, Keldaniler, Araplar, Kürtler, Ermeniler ve diğer bileşenlere kadar bölgenin tarihi topluluklarının tamamı bu toprakların tarihinin, kültürünün ve kimliğinin bir parçasıdır. Bu bileşenler yabancı değil ve bu topraklara dışarıdan gelmediler; aksine bölgenin tarihinin, medeniyetinin ve kimliğinin bir parçasıdır. Bu nedenle kendi dillerini, kültürlerini, geleneklerini ve özgünlüklerini koruma, siyasi ve idari yaşamda gerçek ortaklar olma hakları vardır. Varlıkları ve hakları; göz ardı edilme, dışlanma ve ayrımcılıktan uzak biçimde anayasal ve yasal güvencelerle korunmalıdır. Ulusal, kültürel ve dilsel çeşitliliğin kabul edilmesi Suriye’nin birliğine aykırı değildir. Tam tersine, bu durum yurttaşlık, adalet ve eşitlik devletinin inşasının temelidir. Böyle bir devlette her yurttaş kendisini karar alma süreçlerinin ortağı olarak görmeli ve hakları yasalarla korunmalıdır. Hakları, güç dengelerine veya herhangi bir tarafın nüfuzuna göre belirlenmemelidir.”

Gençlere özel mesajında Madlên Xamîs, dijital medyanın nefret, anlaşmazlıkları körükleme ve doğrulanmamış haberleri yayma alanına dönüştürülmemesi çağrısında bulundu. Gençlerin güvenilir olmayan haberlerden ve fitne çıkarmaya çalışan söylemlerden uzak durmalarını isteyen Madlên Xamîs, çözümün bir parçası olmaları, kendi bölgelerinin geleceğini ve halkının haklarını korumaları gerektiğini belirtti. Madlên Xamîs, konuşmasının sonunda bölgedeki tüm bileşenlerin toprak, tarih ve ortak kader bakımından birbirine bağlı olduğunu vurgulayarak, siyasi anlaşmazlıkların ve dar çıkarların aralarındaki toplumsal ve insani ilişkileri bozmasına izin verilmemesi gerektiğine dikkat çekti.