İstanbul- Cumartesi Anneleri, gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak ve faillerin yargılanmasını sağlamak amacıyla sürdürdükleri adalet arayışının 1129’uncu haftasında Galatasaray Meydanı’nda bir araya geldi. Bu haftaki eylemde, 33 yıl önce Amed’in Pasûr (Kulp) ilçesinde gözaltında kaybedilen Bekir Demir’in dosyası kamuoyuyla paylaşıldı. Basın metnini İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Gözaltında Kayıplar Komisyonu üyesi Zeynep Yıldız okudu.

Askeri helikoptere bindirilerek kaybedildi

Êlihli olan ve Adana’da taksicilik yaparak geçimini sağlayan Bekir Demir’in, 1993 yılında çalışma arkadaşının daveti üzerine eşi ve bir buçuk yaşındaki çocuğuyla kışlık erzak almak için Pasûr’un Alacakepir köyüne bağlı Badı Mezrası’na gittiğini aktaran Zeynep Yıldız, o dönem bölgede General Yavuz Ertürk komutasındaki Bolu Tugayı’nın yoğun askeri operasyonlar yürüttüğünü hatırlattı.
Zeynep Yıldız, 13 Ekim 1993 tarihinde mezraya düzenlenen askeri operasyonda yaşananları şu sözlerle anlattı: “Mezrada bulunan yaklaşık 30 kişi köy meydanında toplandı ve kimlikleri alındı. Bekir Demir’e köyün yerleşik insanı olmadığı söylendi. Ardından ‘Komutan istiyor’ denilerek eşi ve köylülerin gözleri önünde askeri helikoptere bindirilerek götürüldü. O günden sonra kendisinden bir daha haber alınamadı.”

‘Arşiv su altında kaldı’ iddiasıyla cezasızlık

Ailenin valilik, jandarma ve savcılıklara yaptığı tüm başvuruların yıllarca “delil yok” ve “bölgede operasyon yapılmadı” denilerek sonuçsuz bırakıldığını belirten Zeynep Yıldız, Bolu 2’nci Komando Tugayı’nın bölgede operasyon yürüttüğünün sonradan resmi belgelerle kanıtlandığını vurguladı.
Dosyadaki cezasızlık pratiğine dikkat çeken Zeynep Yıldız, askeri savcılığın 2011 yılında operasyona katılan rütbeli personelin kimliklerini istemesi üzerine tugay komutanlığının “Arşiv binası su altında kaldı, kayıtlara ulaşılamıyor” yanıtını verdiğini aktardı. Tanık beyanları ve resmi kayıtlara rağmen Kulp Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2014 yılında dosyaya “zamanaşımı” gerekçesiyle takipsizlik verdiğini, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) ise başvuruyu “süre aşımı” diyerek reddettiğini belirten Yıldız, dosyanın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşındığını kaydetti.

‘Zorla kaybetmede zamanaşımı olamaz’

Tanık anlatımlarının ve askeri kayıtların üzerine gidilmesi halinde hakikate ulaşmanın mümkün olduğunu vurgulayan Zeynep Yıldız, “Bekir Demir’in ailesinin 33 yıldır süren adalet arayışının karşılığı, zamanaşımı kararları ve kayıp arşiv açıklamaları olamaz” dedi. Yıldız, uluslararası hukuk yükümlülükleri gereği zorla kaybetme suçunda zamanaşımı işletilemeyeceğini belirterek etkili soruşturma çağrısı yaptı.

Oğlu Osman Demir: Arşivlerinizi açın, tanıkları dinleyin

Eylemde, babası kaybedildiğinde 6 yaşında olan oğlu Osman Demir’in gönderdiği mektup da İHD üyesi Nazım Dikbaş tarafından okundu. Dosyanın yıllarca masadan masaya dolaştırıldığını ve bu süreçte bir ailenin ömrünün tükendiğini ifade eden Osman Demir, “Bir insan nasıl olur da devletin güvenlik güçleri tarafından kaybedilebilir? Ve bir devlet, kendi güvenlik güçlerinin kim olduğunu nasıl bilemez?” sorularını yöneltti.
Adalet Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve savcılıklara seslenen Osman Demir, mektubunu şu çağrıyla sonlandırdı: “1993’te o bölgede görev yapan birlikleri, komutanları, o binbaşıyı kayıtlarınızdan çıkarın. Arşivlerinizi açın. Babamıza ne olduğunu, kimlerin onu aldığını bilmek istiyoruz. Bir devletin adalet anlayışı, gücünü gösterdiği yerde değil, hesap verdiği yerde ölçülür.”
Açıklama, Galatasaray Meydanı’na karanfiller bırakılmasının ardından sona erdi.