NEXEM ÇAÇAN

Haber Merkezi - Demokratik Suriye’nin inşa sürecinde entegrasyon, yalnızca siyasi ve idari bir süreç değil, aynı zamanda kadınların haklarının, temsiliyetlerinin ve karar alma mekanizmalarına etkin katılımlarının güvence altına alınması açısından da önemli bir aşamayı oluşturuyor. Aile ve Yerinden Edinilenler Ofisi Eşbaşkanı Rohat Xelîl, demokratik Suriye’nin geleceği ve entegrasyon sürecinde kadınların rolü, karşılaştıkları engeller ve kazanımlarının korunması için atılması gereken adımlara ilişkin ajansımızın sorularını yanıtladı.

*Entegrasyon sürecinde kadınlar, demokratik Suriye’nin inşasında nasıl aktif ve etkili bir rol oynayabilir?

Demokratik ve eşitlikçi bir Suriye’nin inşası kuşkusuz çalışma, bilinç ve ortak mücadeleyle mümkündür. Bu süreçte, kadınların haklarının Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması için ciddi bir mücadele yürütmemiz gerekiyor. Böylece hakları yalnızca sözde kalmamalı, uygulamada da güvence altına alınmalıdır. Aynı zamanda demokratik Suriye’nin temeli, ulusal, kültürel ve dilsel çeşitliliğin tanınması ve korunması esasına dayanmalıdır. Kadınlar bu sürece yalnızca katılmakla kalmamalı, karar alma mekanizmalarında temel ve öncü bir rol oynamalıdır. Çünkü kadınların siyasi alanda ve karar alma süreçlerinde gerçek ve eşit katılımı olmadan demokratik ve adil bir toplumun inşası mümkün değildir.

*Kadınlar bu aşamada hangi engel ve zorluklarla karşı karşıya kalıyor ve bu engeller nasıl aşılabilir?

Kuzey ve Doğu Suriye’de kadınlar, devrim yıllarında yaşamın tüm alanlarında kendilerini kanıtladı ve Suriye tarihine damgalarını vurdu. Eşbaşkanlık sistemi de eşitlik ve ortak yönetimin başarılı bir örneği oldu. Çünkü kadınların her alanda varlığı, gelişmenin, adaletin ve yaratıcılığın önünü açtı. Kuşkusuz entegrasyon sürecinin ardından bazı değişiklikler ve zorluklar ortaya çıktı. Bu zorluklardan biri de ataerkil zihniyetin varlığını sürdürmesi ve kadınların hükümet kurumlarında, özellikle de karar alma mekanizmalarında yeterince temsil edilmemesidir.

Bu durum, kadınların önündeki yolun hala tamamen açılmadığını gösteriyor. Haklarını elde etmek için mücadelenin sürdürülmesi gerekiyor. Ancak entegrasyon sürecini, Suriye genelindeki kadınların birliklerini güçlendirmeleri ve kadın hakları ile eşitliği için mücadelelerini ortaklaştırmaları açısından bir fırsat olarak değerlendirebiliriz. Kadın devriminin kazanımlarının korunması ve haklarının tüm yeni kurum ve yönetim yapılarında güvence altına alınması, bu sürecin başarısının temel koşuludur. Yalnızca kadınların gerçek ve eşit katılımıyla entegrasyon, demokratik ve adil bir Suriye’ye doğru atılmış bir adım olabilir.

*Entegrasyon sürecinde kadınların haklarının ve kazanımlarının korunması ve güvence altına alınması için hangi adımlar atılmalıdır?

Entegrasyon sürecinde ve Suriye’nin geleceğinde kadınların haklarının ve kazanımlarının korunması ve güvence altına alınması için bu hakların Suriye Anayasası’nda açıkça yazılması ve güvence altına alınması gerekiyor. Çünkü Anayasa’da tanınmayan ve güvence altına alınmayan hakların uygulamada korunması da zor olacaktır. Aynı zamanda Suriye’deki tüm bileşenlerin hakları korunmalı, her bileşen kimliğini, kültürünü ve dilini özgürce yaşayabilmeli ve koruyabilmelidir. Çünkü Suriye’nin gücü, ulusal, kültürel ve dilsel çeşitliliğinde yatmaktadır. Diğer yandan kadınların tüm kurumlarda ve karar alma mekanizmalarında eşit katılımının güvence altına alınması da temel bir adımdır. Hakların yalnızca Anayasa’da tanınması ve uygulamada hayata geçirilmesiyle kadınların kazanımlarının korunması, eşitlikçi ve demokratik bir geleceğin inşası güvence altına alınabilir.