İHLAS HAMRUNİ

Tunus – Tunus’ta kadınlar ekonomik, toplumsal ve siyasal alanlarda çok yönlü sorunlarla karşı karşıya kalmayı sürdürüyor. Araştırmacılar ve hak savunucuları, kamu politikalarının toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifini yeterince içermediğini, bunun da kadınların yaşamındaki eşitsizlikleri derinleştirdiğini belirtiyor.

Akademisyen ve ekonomi gazetecisi Sümeyye Mamri, Tunus’taki kamu politikalarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, toplumsal cinsiyet yaklaşımının kadınlar ile erkekler arasındaki eşitsizliklerin sürmesinde önemli rol oynadığını ifade ediyor. Sümeyye Mamri’ye göre hükümet, eşitlik ilkelerini somut ve uygulanabilir politikalara dönüştürmekte başarısız kalıyor.

Sümeyye Mamri, Tunus’ta kamu politikalarında planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarında ciddi sorunlar bulunduğunu belirterek, bunun yalnızca ekonomik ve sosyal dosyaları değil, kadınların yaşadığı özgün sorunları da etkilediğini söylüyor. Kadınların maruz kaldığı ayrımcılık ve sosyal eşitsizliklerin özel politikalar gerektirdiğine dikkat çekiyor.

‘Kadınların kazanımlarında gerileme yaşanıyor’

Toplumsal cinsiyet yaklaşımının hayata geçirilmesi için gerçek bir siyasi iradeye ihtiyaç olduğunu vurgulayan Sümeyye Mamri, mevcut durumda böyle bir iradenin bulunmadığını ifade ediyor. Ona göre bu durum, kadınların sorunlarını merkeze alan kapsamlı kamu politikalarının oluşmasını engelliyor.

Sümeyye Mamri ayrıca Tunus’ta devrim sonrası kadınların elde ettiği bazı kazanımların gerilediğini belirtiyor. Özellikle siyasi alanda eşit temsil ilkesinden uzaklaşıldığını, kadınların seçilmiş kurumlardaki temsil oranının düştüğünü ve kadın siyasetçilere yönelik siyasi şiddetin arttığını dile getiriyor.

Kadın işsizliği erkeklerin iki katı

Sümeyye Mamri’ye göre ekonomik alanda kadınlara yönelik eşitsizlikler daha görünür durumda. Tunus’ta işsizliğin yapısal bir sorun olduğunu belirten Sümeyye Mamri, kadınların bu krizden erkeklere göre çok daha fazla etkilendiğini söylüyor. Kadın işsizliğinin erkeklerin yaklaşık iki katı seviyesinde olduğunu ifade eden Sümeyye Mamri, özellikle yükseköğrenim mezunu kadınlarda işsizlik oranlarının daha da yükseldiğine dikkat çekiyor.

Sümeyye Mamri, Tunus’ta güvencesiz çalışmanın giderek “kadınlaşan” bir yapıya dönüştüğünü belirterek, kadınların düşük ücretli ve istikrarsız işlerde yoğunlaştığını ifade ediyor. Yüksek nitelik gerektiren işlerde ise kadınlarla erkekler arasındaki farkın daha da büyüdüğünü kaydediyor.

‘Bazı kadınlar çalışma ile çocuk bakımı arasında seçim yapmak zorunda kalıyor’

Tunuslu kadınların ekonomik bağımsızlıklarını sağlamasının giderek zorlaştığını belirten Sümeyye Mamri, özellikle özel sektörde düşük ücretler ve hayat pahalılığı nedeniyle birçok kadının çocuk bakımı ile çalışma hayatı arasında seçim yapmak zorunda kaldığını ifade ediyor. Kreş ve anaokulu ücretlerinin yüksekliği nedeniyle bazı kadınların iş yaşamından çekildiğini söylüyor.

Sorunun yalnızca maliyetle sınırlı olmadığını belirten Sümeyye Mamri, özellikle sanayi bölgelerinde kreş ve bakım hizmetlerinin yetersiz olduğunu vurguluyor. Özel sektörün bu alanda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade ediyor.

‘Toplumsal cinsiyet yaklaşımı mali politikalara yansımıyor’

Sümeyye Mamri, toplumsal cinsiyet perspektifinin mali politikalarda da yeterince uygulanmadığını belirterek 2025 ve 2026 bütçe yasalarında kadınların ihtiyaçlarını merkeze alan kapsamlı bir yaklaşımın bulunmadığını ifade ediyor. Kadın meselelerinin hala parçalı ve sektörel biçimde ele alındığını söyleyen Sümeyye Mamri, mali politikaların kadın-erkek eşitliğini güçlendirecek araçlar olarak kullanılmadığını belirtiyor.

Kadınların kırsal ve kentsel bölgelerde farklı ihtiyaçlara sahip olduğunu hatırlatan Sümeyye Mamri, mevcut politikaların sağlık, eğitim ve sosyal koruma alanlarında bu farklılıkları dikkate almadığını ifade ediyor.

‘Eşitlik için bağımsız bir konsey kurulmalı’

Sümeyye Mamri, kadınların kamu politikalarında daha görünür hale gelmesi için mali ve idari açıdan bağımsız bir “Yüksek Eşitlik Konseyi” kurulması çağrısında bulunuyor. Böyle bir yapının kamu politikalarını toplumsal cinsiyet eşitliği açısından izleyip değerlendirebileceğini belirtiyor.

Sümeyye Mamri ayrıca ekonomik ve toplumsal eşitliğin sağlanabilmesi için mirasta eşitlik tartışmalarının yeniden gündeme alınması gerektiğini vurguluyor.