Tunus – Son yıllarda Tunus’ta insan hakları alanında endişe verici bir gerileme yaşanıyor. Sivil alanın daraldığı, barışçıl toplanma hakkının ise iktidarı destekleyen ve eleştiren eylemler arasında ayrım gözeten seçici uygulamalara tabi tutulduğu belirtiliyor.

“Özgürlükler İçin Taqato” (Intersection for Freedoms) Derneği, yayımladığı raporda, Mart–Aralık 2025 döneminde barışçıl toplanma hakkına yönelik ihlallerde kayda değer bir artış yaşandığını açıkladı.

116 ihlal kayda geçti

“Özgürlük ve Baskı” başlıklı rapor; saha verileri, tanıklıklar ve görüşmelere dayanarak hazırlandı. Rapora göre barışçıl protesto hakkı artık güvence altında değil; aksine iktidarı destekleyen ve eleştiren eylemler arasında ayrım yapıldığı bir uygulama haline geldi.

Derneğin medya sorumlusu insan hakları savunucusu Mey el-Abidi, rapor kapsamında 116 ihlalin belgelendiğini belirtti. Bu ihlaller arasında:

*Aşırı güç kullanımı ve yoğun biber gazı müdahalesi

*Keyfi gözaltılar

*Barışçıl protestolara katılım nedeniyle verilen hapis cezaları yer alıyor.

Ultras, çevre eylemleri ve bölgesel protestolar hedefte

Raporda, ultras taraftar gruplarından yaklaşık 30 kişinin “örgüt kurmak” ve “görevli memura saldırı” gibi ağır suçlamalarla gözaltına alındığı kaydedildi. Kairouan’da güvenlik takibi sonucu bir kişinin hayatını kaybetmesinin ardından düzenlenen protestolarda 20’den fazla kişi gözaltına alındı. Ayrıca çevre eylemleriyle bağlantılı 54 gözaltı vakası rapora girdi.

Rapor, sosyal, mesleki, öğrenci ve çevre protestolarının giderek “güvenlik tehdidi” olarak görüldüğünü ve bunun ifade özgürlüğünü sistematik biçimde sınırlandırdığını vurguladı.

Kadın aktivistlere yönelik baskı ve dijital linç

Kadınların da çok sayıda ihlale maruz kaldığı belirtilen raporda, siyasi aktivist Şeyma İsa’nın Tunus’ta düzenlenen bir kadın yürüyüşüne katıldığı sırada gözaltına alınmasına dikkat çekildi. Gabes’te çevre protestolarına katılan kadınların da gözaltına alındığı aktarıldı.

Mey el-Abidi, kadın aktivistlere yönelik çevrim içi linç kampanyalarının arttığını belirterek bunun kadınların kamusal alandaki varlığını hedef alan bir zihniyeti yansıttığını söyledi.

Yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi çağrısı

Raporda, 1960 tarihli toplanma ve gösteri yasası ile özgürlükleri kısıtladığı eleştirilen 54 sayılı kararnamenin gözden geçirilmesi istendi. Sivil topluma ise ifade özgürlüğü ve barışçıl protesto hakkının korunması için mücadeleyi sürdürme çağrısı yapıldı.