Haber Merkezi - Taliban’ın Afganistan’da yeniden iktidara gelmesinin 5’inci yılında açıklama yapan Avrupa Kürt Kadın Hareketi (TJK-E) ile Tevgera Jinên Azad (TJA), kadınlara yönelik baskı ve yasaklara tepki göstererek Afganistanlı kadınların mücadelesiyle dayanışma mesajı verdi. TJK-E, “21’inci yüzyılı kadınların özgürlük yüzyılına dönüştürmek ortak mücadelemizdir” derken, TJA ise “Afganistan kadınlarının meşru mücadelesini destekliyor, eşit ve özgür bir yaşam iradesinin yanında duruyoruz” dedi.

Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de Afganistan’da yeniden iktidara gelmesinin üzerinden beş yıl geçerken, TJK-E ve TJA ayrı ayrı yayımladıkları açıklamalarla Afganistanlı kadınların durumuna dikkat çekti. Her iki kadın hareketi de Taliban yönetimi altında kadınların eğitim, çalışma, siyasal ve toplumsal yaşama katılım haklarının ortadan kaldırılmasına tepki gösterdi.

‘Kadınların kamusal alandan silinmesi sistematik bir politika’

TJK-E açıklamasında, Taliban’ın yeniden iktidara gelmesinden bu yana kadınlara yönelik baskı, yasak ve kısıtlamaların giderek ağırlaştığına dikkat çekildi.

“Kadının kamusal alandan silinmesi yalnızca temel hak ve özgürlüklerin gasp edilmesi değil, aynı zamanda kadınları şiddet, baskı, işkence ve her türlü saldırı karşısında daha savunmasız bırakan sistematik bir politikadır. Kadının iradesini, kimliğini ve yaşam hakkını yok sayan bu anlayış, erkek egemen ve ataerkil zihniyetin en ağır biçimlerinden biridir.”

TJK-E, 11 Eylül saldırılarının ardından “demokrasi ve özgürlük” söylemiyle başlatılan Afganistan savaşının milyonlarca insanın yaşamını etkilediğine işaret ederek, ABD ve diğer Batılı güçlerin 2021’de ülkeden çekilmesinin ardından Afganistanlı kadınların Taliban yönetimiyle baş başa bırakılmasını “çıkar merkezli savaş politikalarının ağır sonuçlarından biri” olarak değerlendirdi.

Uluslararası topluma da çağrıda bulunan TJK-E, kadınlara yönelik sistematik hak ihlallerinin görmezden gelinmemesini ve kadınların kamusal yaşamdan dışlandığı bir düzenin normalleştirilmemesini istedi.

‘Kadınların dayanışması sınırları aşan ortak bir güçtür’

TJK-E, tüm baskılara rağmen Afganistanlı kadınların eğitim, çalışma, siyasal katılım ve özgür yaşam hakları için mücadele etmeye devam ettiğini belirterek, 15 Ağustos’ta başlayıp 25 Kasım’a kadar sürecek özgürlük kampanyasına destek verdiğini duyurdu.

“Avrupa Kürt kadınları olarak Afganistanlı kadınların yanında olduğumuzu bir kez daha ifade ediyor; onların mücadelesini kendi özgürlük mücadelemizden ayrı görmediğimizi ilan ediyoruz. Kadınların dayanışması sınırları aşan ortak bir güçtür.”

TJK-E, erkek egemen, devletçi ve ataerkil zihniyete karşı ortak mücadelenin büyümesinin toplumsal özgürleşmenin olanaklarını da büyüteceğini belirterek, “Kadın özgürleşmeden toplum özgürleşemez; kadınların iradesinin tanınmadığı bir yerde demokratik bir toplumdan söz edilemez. 21’inci yüzyılı kadınların özgürlük yüzyılına dönüştürmek, özgür kadını ve özgür toplumu birlikte yaratmak ortak mücadelemizdir” ifadelerini kullandı.

TJA: Kurumsal bir cinsiyet apartheidı rejimi

TJA da açıklamasında Taliban yönetimi altında kadınlara yönelik uygulamaların münferit hak ihlalleri olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti.

“Afganistan’da Taliban rejimi eliyle yürütülen politikalar, münferit hak ihlallerinin çok ötesindedir. Kadınları toplumsal yaşamdan ve kamusal alandan tamamen silmeyi hedefleyen bu yapı, kurumsal bir Cinsiyet Apartheid’ı rejimidir.”

TJA, tüm baskı ve engellemelere rağmen Afganistanlı kadınların kapalı mekanlarda, yeraltı okullarında ve dijital ağlarda sürdürdükleri hak mücadelesini selamlayarak kadınların yalnız olmadığını vurguladı.

Birleşmiş Milletler ve uluslararası aktörlere Taliban yönetimiyle yürütülen “meşrulaştırıcı diplomasiye” son verme çağrısında bulunan TJA, mevcut sistemin uluslararası hukukta “Cinsiyet Apartheid’ı” ve insanlığa karşı suç olarak tanınmasını istedi.

TJA açıklamasını, “Kürt Kadın Hareketi olarak Taliban zihniyetine ve kadın haklarını gasp eden tüm yapılara karşı Afganistan kadınlarının meşru mücadelesini destekliyor, eşit ve özgür bir yaşam iradesinin yanında duruyoruz. Erkek egemen sistem karşısında yaşasın kadınların enternasyonal mücadelesi! Jin, jiyan, azadî” sözleriyle sonlandırdı.