AYA İBRAHİM

Sudan – Kuzey Eyaleti Engelli Kadınlar Derneği Başkanı Intisar Mahmoud, görme engelli olmasının kendisine özel gereksinimli kadınların yaşadığı zorlukları daha iyi anlama imkanı sağladığını söyledi. “Duyularımdan birini kaybettim, bu nedenle yürüyemeyen veya görme engeli bulunan kadınların çektiği acıyı çok yakından hissedebiliyorum” diyen Intisar Mahmoud, ülkesindeki özel gereksinimli kadınların topluma entegre olma, haklarını elde etme ve ayrımcılıktan kurtulma süreçlerinde hala büyük engellerle karşılaştıklarını kaydetti.

Dernek olarak üyelerini ekonomik açıdan güçlendirmeye odaklandıklarını anlatan Intisar Mahmoud, “En büyük zorluklarımızdan biri el sanatları için malzeme temin edebilmek. Bu malzemelerin ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından sağlanması, sadece ekonomik fırsatlar yaratmakla kalmaz, aynı zamanda toplumda özel gereksinimli bireylere yönelik kalıplaşmış yargıları kıracak farkındalık projelerine, atölye çalışmalarına ve kampanyalara yönlendirilir” diye konuştu.

‘Oluşan toplumsal farkındalık yeterli değil’

Özel gereksinimli bireylere yönelik toplumsal kalıplaşmış yargılara ilişkin bakış açısını paylaşan Intisar Mahmoud, derneğin uyguladığı farkındalık kampanyalarının toplumdan önemli bir yanıt aldığını söyledi. Intisar Mahmoud, “Ancak oluşan toplumsal farkındalık, karşılaşılan zorlukların üstesinden gelmek için yeterli değil, bu sadece bir başlangıç” dedi.

Kuzey Eyaleti Engelli Kadınlar Derneği, 30 kadından oluşuyor. Nisan 2023’te Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasında patlak veren çatışmanın ardından hayata geçirilen dernek, özellikle psikolojik destek ve ekonomik güçlendirme alanlarında özel gereksinimli kadınlara yardım sağlıyor. Intisar Mahmoud, derneğin kuruluş çalışmalarının 2019 yılında başladığını, ancak çatışmanın ardından özel gereksinimli bireylerin desteğiyle 2023 yılında resmen faaliyete geçtiğini açıkladı.

İntisar Mahmoud, özel gereksinimli bireylere ilişkin yasalara değinerek, “1970’lerden beri dernekler için bir yasa var, ama diğer ülkelerde olduğu kadar etkili uygulanmıyor. Bu durum, özel gereksinimli bireylerin önemli roller üstlenmesini gerektiriyor. İşaret dili ve tercüman eksikliği de büyük bir sorun. Farkındalık kampanyalarına ve işaret dili eğitimine destek verilmesi çok önemli. Bizim derneğimiz, Doğu Sudan’daki El-Kadarif ve Kassala eyaletlerinde derneklerin faaliyetleri askıya alındıktan sonra aktif hale gelen ilk dernek oldu” diye ekledi.

‘Zorbalık karşısında psikolojik destek sağlamak için yoğun çalışmalar yürütüyoruz’

Karşılaştıkları en önemli zorlukların başında iş imkanlarının olmamasının geldiğini dile getiren İntisar Mahmoud, sözlerinin sonunda şu değerlendirmeyi yaptı:

“Özel gereksinimli kadınlar, iş imkanlarının olmamasının yanı sıra ayrımcılığa, zorbalığa ve psikolojik şiddete maruz kalıyorlar. Dernek, tüm programlarında üç ana konuya odaklanıyor: haklarımız, toplumda özel gereksinimli bireyler hakkındaki olumsuz stereotipleri ortadan kaldırmak ve cinsiyete dayalı şiddet. Özellikle zorbalık karşısında psikolojik destek sağlamak için yoğun çalışmalar yürütüyoruz. Eğlence programları ve psikolojik etkileri hafifletmeye yönelik diğer girişimlerde bulunuyoruz.

Toplumun, özel gereksinimli bireylerin haklarının farkına varmasını, onlara karşı ayrımcılığı durdurmasını, sorunlarına dikkat etmesini, onları topluma entegre etmesini ve tüm alanlarda aktif rol almalarını istiyoruz. Özel gereksinimli bireylerin karşılaştığı zorluklarla dayanışma yoluyla mücadele edilmelidir. Haklarımızı talep ediyoruz ama hak ettiğimiz gibi bulamıyoruz. Yine de geleceğe dair birçok planımız var ve yetkili makamların bize daha fazla dikkat etmesini bekliyoruz.”