HÊVÎ SELAH

Silêmanî – Toplumsal ilerleme ve kadınların iş gücüne katılımının artmasına rağmen, kadınlar erkekler kadar hak ve destekten yararlanamıyor. Dünya genelinde kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 40’ın üzerinde olmasına rağmen, doğurganlık ve aile sorumlulukları nedeniyle kadınlar hala eşitsizliklerle karşılaşıyor. Kadınların üst düzey yönetimde temsili de sınırlı. Birçok kadın görünür engellerle mücadele ederken, eşitlik talepleri yeterince karşılık bulmuyor. Federal Kürdistan’ın Silêmanî kentinde iş hayatı kadınlar için hala zorlu bir mücadele alanı olmayı sürdürüyor. İşçiler genel olarak düşük ücret, yetersiz iş güvenliği ve ağır iş yükü ile karşı karşıya kalırken, kadın işçiler bu sorunları erkeklerden çok daha yoğun yaşıyor. Düşük maaş ve uzun çalışma saatleri, kadınların ikinci sınıf işçi muamelesi görmesine neden oluyor.

Federal Kürdistan’ın Silêmanî kentinde İşçi Sendikası üyesi Leyla Kerîm Hemadî, işçilerin genel durumunun iyi olmadığını belirterek, “İşçilerin durumu genel olarak kötü ve oldukça zor. Irak ekonomisinin durumu, özellikle Federal Kürdistan bölgesinde düşük ücretler ve iş eksikliği nedeniyle olumsuz etkileniyor. İş imkanlarının kısıtlı olması ve projelerin durması, iş bulmayı zorlaştırıyor. Bu durum, işçilerin hayatını doğrudan etkileyen bir sorun haline geliyor. Mevcut ekonomik koşullar nedeniyle düşük maaşlar, piyasanın hareketlerini de etkiliyor ve işçilerin durumu daha da kötüleşiyor” dedi.

‘İşçilerin haklarını koruyacak güçlü bir sistem yok’

Leyla Kerîm Hemadî, işçilerin destek mekanizmalarının yetersiz olduğunu da vurgulayarak, “İşçilerin haklarını koruyacak güçlü bir sistem yok. Parlamento kapalı ve hükümet henüz organize edilmedi. Sendikalar da yeterince destek sağlayamıyor. Biz her zaman kapımızı işçilerin yaşadığı sorunlara açıyoruz ve elimizdeki imkanlarla, ilgili kurumlarla iş birliği yaparak işçilerin yeniden iş bulmalarını sağlıyoruz. Düşük ücretler veya işten çıkarılma durumunda da destek veriyoruz” ifadelerini kullandı.

‘Kadınlar iş yerlerinde hakaret ve ayrımcılığa maruz kalıyor’

Kadın ve erkek işçiler arasındaki eşitsizliklere dikkat çeken Leyla Kerîm Hemadî, “Kadın haklarını koruyan bazı iyi yasalarımız var, ama uygulamaya geçirilmiyor. İş yerlerinde kadınlar sıklıkla hakaret ve ayrımcılığa maruz kalıyor. Kadınlar haklarının ihlal edildiği durumlarda sesini çıkaramıyor ve erkeklere göre daha az ücret alıyor. İşverenlerle sözleşme yapılması gerekiyor, kadınlar sözleşmeleri okumalı ve imzalamalı. Ancak çoğu zaman kadınlar, gönüllü olmadıkları halde, mecburen sözleşmesiz çalışıyor ve bu durum onlara ek sorunlar yaratıyor. Son dönemde bizimle iletişime geçen bazı kadınlar, düşük ücret nedeniyle sorun yaşadıklarını anlattılar. Ücretler eşit değil ve kadınlar çoğu zaman kendi ihtiyaçları nedeniyle bu işleri kabul etmek zorunda kalıyor. İş yerlerinde kadın ve erkekler arasında hala büyük bir eşitsizlik var” sözlerine yer verdi.

‘Hukuki destek de sağlıyoruz’

Leyla Kerîm Hemadî, kadın işçilerin durumu ve fırsat eşitliği konusuna dair şunları söyledi: “Tüm iş yerlerinde sorun var diyemeyiz, hepsini kötüleyemeyiz. Çünkü bazı yerlerde kişiler deneyimlerine göre iş yapıyor ve birçok kadın güçlü ve başarılı bir şekilde çalışmalarını sürdürüyor. Bu kadınlar, liderlik kapasitesine de sahip. Ancak bazı yerlerde ne yazılı belgeler ne de yetenek dikkate alınarak karar veriliyor. Sendikamızda kadın üyelerle birlikte çalışıyor ve her kadın üyemiz sorunlarını rahatlıkla bizimle paylaşabiliyor. Biz onlar için çalışıyoruz. Aile veya toplum kaynaklı sorunlarında gerekirse hukuki destek de sağlıyoruz. Sendikaya göre, kadınların anayasal hakları arasında hamile kadınlar ve çocukları olan kadınlar için annelik hakları bulunuyor. Bu haklar bazı yerlerde uygulanıyor, bazı yerlerde ise uygulanmıyor.”

‘Kadın haklarını korumak için çalışıyoruz’

Hamile bir kadının işyerinde hayatını kaybettiği olayı hatırlatan Leyla Kerîm Hemadî, “Bu nedenle iş güvenliği her şeyin önünde olmalı. Bizim güvenlik ekibimiz vardı, olası riskleri belirlemek için iş yerlerini ziyaret eder, tehlike olabilecek alanları işçilere bildirir ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlardı. Bazen bu ziyaretleri tekrarlayarak eksikleri giderirdik. İş güvenliği sistemleri tüm iş yerlerinde uygulanmalı, aksi takdirde talihsiz kazalar yaşanabiliyor. Sendikamızda kadınlar için özel bir bölümümüz var. Bu bölüm, kadınların haklarını korumak için çalışıyor ve iş yerinde sorun yaşayan her kadın, sorunlarını bizimle paylaşabilir. Biz de bu sorunların çözümü için çalışıyoruz” diye kaydetti.