Haber Merkezi- Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), gazetecilere yönelik suçlarda cezasızlıkla mücadele kapsamında hazırladığı Gazetecilerin Güvenliği ve Cezasızlık Tehlikesi başlıklı raporunu 2 Kasım Uluslararası Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlığa Son Verilmesi Günü dolayısıyla yayımladı.

Rapora göre, gazeteci cinayetlerinde cezasızlık oranı 2025 yılında bir puan artarak yüzde 86’ya çıktı. Böylece 2012’den bu yana ilk kez yükseliş kaydedildi. 2012’de yüzde 95 olan oran, 2024’te yüzde 85’e kadar gerilemişti. UNESCO, soruşturmaları sonuçlanmayan veya hala devam eden cinayetleri cezasızlık kapsamında değerlendiriyor. Buna göre gazeteci cinayetlerinin yaklaşık yedide altısında failler adalet önüne çıkarılmıyor.

Son 10 yılın en ölümcül dönemi

İki yılda bir yayımlanan raporda, 2024 ve 2025 yıllarında en az 189 gazeteci, medya çalışanı ve gazetecilik faaliyeti yürüten dijital içerik üreticisinin katledildiği belirtildi. Yaşamını yitirenlerin 14’ü kadındı. Bu iki yıllık dönem, son 10 yılın gazeteciler açısından en ölümcül süreci olarak kayıtlara geçti.

Katledilen gazetecilerin yüzde 67’si Filistin, Yemen ve Ukrayna gibi çatışma bölgelerinde hayatını kaybetti. Filistin, 2025 yılında en fazla gazeteci cinayetinin kaydedildiği yer olurken, en az 32 gazeteci katledildi.

Raporda, insansız hava araçlarının da gazeteci ölümlerinde giderek daha fazla rol oynadığına dikkat çekildi. İHA’lar, 2024 ve 2025 yıllarında kaydedilen gazeteci cinayetlerinin yüzde 26’sından sorumlu tutuldu. Gazetecilerin evlerinde veya mesleklerini tanımlayan basın yelekleri taşıdıkları sırada da hedef alındığı vurgulandı.

Kadın gazeteciler hem çevrimiçi hem sahada hedefte

Raporda, katledilen kadın gazetecilerin yüzde 93’ünün çatışmaları takip ettikleri sırada yaşamını yitirdiği belirtildi. Kadın gazetecilerin çevrimiçi ve çevrimdışı taciz ile zorbalığa orantısız biçimde maruz kaldığına da dikkat çekildi.

BM Kadın Birimi ve Uluslararası Gazeteciler Merkezi’nin (ICFJ) 2025 yılında gerçekleştirdiği araştırmaya göre, kadın gazetecilerin yüzde 75’i bu tür tacizlerle karşılaştı. Araştırma ayrıca, çevrimiçi şiddetin ardından çevrimdışı şiddete maruz kaldığını bildiren kadınların oranının 2020’deki yüzde 20 seviyesinden 2025’te yüzde 40’ın üzerine çıktığını ortaya koydu.

Türkiye’den 9 dosya için bilgi istendi

UNESCO, Ekim 2025’te 78 devletten, 1 Ocak 2006 ile 31 Ekim 2025 arasında gerçekleşen ve henüz çözüme kavuşturulmayan bin 358 gazeteci cinayetine ilişkin adli süreçler hakkında güncel bilgi talep etti. Türkiye’den de sonuçlandırılmamış 9 gazeteci cinayeti dosyası hakkında bilgi istendi.

UNESCO’nun 2006 yılında gazeteci cinayetlerini izlemeye başlamasından bu yana dünya genelinde toplam bin 641 gazetecinin öldürüldüğü belgelendi. Bu sayı, ortalama her dört günde bir gazetecinin yaşamını yitirdiğini gösteriyor.