Haber Merkezi- İran İnsan Hakları Örgütü, Ocak ayında düzenlenen protestolara yönelik baskılara ilişkin hazırladığı son raporda, 4 bin 200’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve bu kişilerin kimliklerinin belgelendiğini açıkladı. Örgüt, söz konusu sayının kesin nihai bilanço olmadığını ve gerçek can kaybının daha yüksek olabileceğini belirtti.

Rapora göre, yaşamını yitirenler arasında en az 420 kadın ve 18 yaş altı 281 çocuk bulunuyor. Çocuklardan 25’inin 14 yaşından küçük olduğu, belgelenen en küçük kurbanın ise yalnızca 4,5 aylık olduğu kaydedildi.

Yaşamını yitirenlerin yüzde 91’i iki günde

İran İnsan Hakları Örgütü’nün verilerine göre en yoğun can kaybı 18 ve 19 Ocak günlerinde yaşandı. Ölüm tarihi kesin olarak belirlenebilen vakaların yüzde 91’ini oluşturan en az 3 bin 356 kişi bu iki günde yaşamını yitirdi.

Raporda yer alan vakaların İran’ın 31 vilayetinden 30’una yayıldığı belirtildi. Örgütün araştırmasına göre çok sayıda kişinin güvenlik güçlerinin doğrudan ateş açması sonucu hayatını kaybettiğine ilişkin bilgi ve tanıklıklar bulunuyor.

Resmi rakamla farklılık

İran yönetimi, Ocak ayı protestolarında 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı. İran İnsan Hakları Örgütü ise resmi listenin eksik olduğunu belirtiyor.

Örgüte göre, bazı valiliklerin resmi listelerinde veya devlet medyasında isimleri yer alan en az 47 kişi, Cumhurbaşkanlığı makamının yayımladığı listede bulunmuyor.

İnternet kesintisi belgelemeyi zorlaştırdı

Raporda, can kayıplarının en yoğun olduğu 18 Ocak gecesinde ülke genelinde internetin kesilmesinin, olayların kamuoyuna aktarılmasını ve ölümlerin belgelenmesini zorlaştırdığı belirtildi.

Örgüt, internet kesintisinin devam ettiği 19 Ocak günü protestoların ve can kayıplarının sürdüğünü, bazı kişilerin bir önceki gece yaşanan ölümlerin boyutundan haberdar olmadan sokağa çıktığını aktardı.

Baskılar protestoların ardından da sürdü

İran İnsan Hakları Örgütü, protestoların ardından baskıların sona ermediğini belirterek en az 29 kişinin protestolarla bağlantılı olarak idam edildiğini açıkladı. Örgüt ayrıca idam cezasına mahkum edilen 100 protestocunun kimliğini tespit ettiğini bildirdi.

Raporda ayrıca yaralılar, sağlık çalışanları ve yaşamını yitirenlerin ailelerinin çeşitli baskılarla karşı karşıya kaldığı; hastanelerde güvenlik güçlerinin bulunması, yaralıların takip edilmesi ve cenazeler konusunda ailelere yönelik baskılar gibi uygulamaların rapor edildiği belirtildi.

Liste güncellenmeye devam edecek

İran İnsan Hakları Örgütü, yayımladığı listenin nihai olmadığını vurguladı. Yeni bilgiler geldikçe isimlerin ve ayrıntıların doğrulanarak listeye eklenip düzeltileceği belirtildi.

Örgüt ayrıca yalnızca tek bir gayriresmi kaynakta yer alan ve henüz doğrulanamayan 324 vakayı ana listenin dışında ayrı bir ek bölümde yayımladı.