Rojava'da binlerce yıldır kutlanan bir bayram: Ekîto
Asur Kültür Birliği Başkanı Boliyana Morîs Malkî, Ekîto Bayramı’nın sadece yeni yıl kutlaması olmadığını, aynı zamanda Asur, Keldani ve Süryani halklarının kimliğini koruma mücadelesinin de sembolü haline geldiğini vurguladı.
RONÎDA HACÎ
Hesekê- Dünyanın en eski bayramlarından biri olarak kabul edilen Ekîto Bayramı, Mezopotamya topraklarında binlerce yıldır farklı medeniyetler tarafından kutlanıyor.
Baharın gelişini, doğanın canlanmasını ve yeni yılın başlangıcını simgeleyen bu bayram, özellikle Asur, Süryani ve Keldani toplulukları için kültürel kimliğin bir sembolü. Bu bayram her yıl halklar tarafından çeşitli festivaller eşliğinde kutlanıyor.
Süryani Kültür Derneği Başkanı Boliyana Moris Malkî, halkların bayramı için ajansımıza bir değerlendirme yaptı.
'Ekîto, birlik ve umudun sembolüdür'
Boliyana Moris Malkî, Ekîto Bayramı’nı kutlayarak konuşmasına başladı. Özellikle Hristiyan topluluğunun bayramını kutlayan Boliyana Moris Malkî, Ekîto'nun bir yenilenme ve yeni bir hayatın başlangıcı olduğunu vurguladı.
Ekîto’nun sadece bir bayram değil, aynı zamanda Süryani, Asur ve Babil kimliğinin ve kültürünün varlığının bir kanıtı olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu, bir kadim mirasın yeniden canlanmasıdır; bu da onların zengin bir tarih, kültür ve medeniyete sahip bir nesil yaratmalarına ve yaşamalarına olanak tanır. Bu nedenle Ekîto, bizim için birlik ve umudun sembolüdür.”
6 bin 767 yıldır kutlanan bir bayram
Boliyana Moris Malkî, Ekîto'nun tarihteki en eski bayramlardan biri olduğunu belirterek şöyle devam etti: "Bu yıl bu bayramı 6 bin 767. yılında kutlanıyor. Hristiyan halkını silme, inkar etme ve zulmetme çabalarına rağmen, onlar bugün bile manevi olarak birbirlerine bağlılar ve bu bayramı kutlamaya devam ediyorlar. Suriye'deki kutsal yerlerin hedef alınması nedeniyle, biz Süryani halkı olarak tüm faaliyetlerimizi durdurduk ve bunun yerine dua ettik. Ancak Ekîto, kültürümüzü ve varlığımızı doğrulayan bir gün ve bu yüzden Suriye'de genel olarak yaşanan acılara ve katliamlara rağmen her yıl kutlanıyor."
'Kadınlar, Asur halkının kültüründe temel bir rol oynamaktadır'
Boliyana Moris Malkî, Asuri kadınların halklarının kültürünü korumak ve yeni nesillere aktarmaktaki rolünü vurgulayarak şöyle konuştu: “Kadınlar, özellikle Ekîto festivali sırasında Asur halkının kültürünü ve tarihini yeniden canlandırmada önemli ve temel bir rol oynarlar. Halk kostümlerinden dans gruplarına, halk şarkılarından tiyatroya kadar kutlama hazırlıkları çoğunlukla kadınlar tarafından yapılmıştır. Kadınlar gerçek tarihin, kültürel yaratıcılığın ve medeniyetin gelişiminin sahipleri olduklarından, bunların yeniden canlandırılması için temel bir sorumluluk taşırlar.”
'Rojava Devrimi'nden sonra Hristiyan kimliği yeniden tanındı'
Boliyana Moris Malkî, 2011 yılından önce bayramda çeşitli kutlamalar yapıldığını ancak kutlamalarının çoğunlukla dualarla sınırlı kaldığını belirtti. Rojava Devrimi'nden sonra ise Hristiyan kültürünün ve kimliğinin varlığının yeniden teyit edildiğini vurgulayan Boliyana Moris Malkî, şunları söyledi: "Rojava'daki Ekîto bayramı, özellikle Süryani ve Asuri nüfusunun yoğun olduğu yerlerde hem kültürel hem de dini bir anlam taşıyor. Rojava Devrimi'nden önce, Baas rejimi döneminde festival ağır kontrol altında kutlanıyor ve sıklıkla yasaklanıyordu. Ancak 2012'den sonra Özerk Yönetim, Süryani, Kürt, Arap ve diğer halkların kültürel özgürlüğünü destekleyen bir projeyi onayladı. Bölgedeki Süryani ve Asur topluluğu tarih boyunca sürekli baskı ve yerinden edilmeyle karşı karşıya kaldı, ancak Rojava Devrimi'nden (2012) sonra festivallerini özgürce kutlama fırsatı buldu. Kürtler, Araplar ve Türkmenler de bu kutlamalara katıldı ve bizi destekledi. Ekîto, bölgenin bileşenlerinin dayanışma ve birlik festivali haline geldi."
Boliyana Moris Malkî, konuşmasını Ekîto kutlamasının Hristiyan halkının gerçek resmini göstermenin bir yolu olduğunu söyleyerek sonlandırdı ve ekledi: "Bu bizim tarihimiz ve kültürümüz. Biz bir azınlık olarak değil, binlerce yıldır yaşayan kadim bir halk olarak varız."