Haber Merkezi- Norveç’in başkenti Oslo’da bulunan Barış Araştırmaları Enstitüsü (PRIO) tarafından yayımlanan yeni “Çatışma Eğilimleri” raporu, dünya genelinde şiddet ve istikrarsızlığın tarihi seviyelere ulaştığını ortaya koydu. Rapora göre 2025 yılı, devletlerin taraf olduğu çatışma sayısı ve can kayıpları açısından rekorların kırıldığı, uluslararası kurumların ise krizleri önlemede giderek yetersiz kaldığı bir dönem olarak kayıtlara geçti.

Rapora göre 2025 yılında en az bir devletin taraf olduğu toplam 65 çatışma kayıt altına alındı. Bu sayı, verilerin tutulmaya başlandığı 1946’dan bu yana ulaşılan en yüksek düzey olarak değerlendirildi.

80 yılın rekoru kırıldı

Devletler arasındaki doğrudan çatışmaların sayısı ise bir yıl içinde iki katına çıktı ve sekize yükseldi. Böylece son 80 yılın rekoru kırıldı. Çatışmalar arasında Hindistan-Pakistan sınır gerilimleri, Afganistan-Pakistan anlaşmazlığı, Kamboçya-Tayland arasındaki sınır ihtilafları, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşı, İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonları ve Ortadoğu’daki bölgesel gerilimlere bağlı diğer çatışmalar sıralandı.

245 bin kişi yaşamını yitirdi

2025 yılı, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana en fazla can kaybının yaşandığı üçüncü yıl oldu. Dünya genelinde çatışmalar ve siyasi şiddet olayları nedeniyle yaklaşık 245 bin kişi hayatını kaybetti. Yaklaşık 76 bin 500 sivilin doğrudan sivilleri hedef alan saldırılarda katledildiği belirtildi. 2024 yılında sivillere yönelik saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısı 14 bin 200 olarak kaydedilmişti. Bir yıl içinde yaşanan büyük artışın nedeni olarak Sudan’daki savaş gösterildi.

Raporda Sudan’a dikkat çekildi

Sudan ordusu ile paramiliter güçler arasında devam eden savaş, sivillere yönelik ölümlerin en önemli kaynağı oldu. Özellikle Darfur bölgesindeki El-Faşer kentinde yaşanan kuşatma ve katliamların tek başına yaklaşık 60 bin kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor.

En saldırgan ülke: İsrail

Raporda görüşlerine yer verilen PRIO araştırmacılarından Siri Aas Rustad, İsrail’in aynı anda Gazze, Lübnan, Suriye, İran ve Yemen’deki Husilerle bağlantılı çatışmalarda rol aldığını belirterek, “İsrail şu anda dünyadaki en saldırgan ülkelerden biri” değerlendirmesinde bulundu.

Araştırmacı ayrıca, Donald Trump’ın yeniden iktidara gelmesinden sonra ABD’nin izlediği politikaların da küresel gerilimleri artırdığını belirtti ve “Dünyada açık biçimde daha fazla gerginlik var. ABD yalnızca askeri müdahalelerle değil, uyguladığı ticari engellerle de kutuplaşmayı artırıyor” ifadelerini kullandı.

Siri Aas Rustad, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin işlevsiz hale geldiğini dile getirerek uluslararası iş birliğinin zayıfladığı ve dünyanın daha kutuplaşmış bir döneme doğru ilerlediği değerlendirmesinde bulundu.

Rapora göre devletlerin taraf olduğu çatışmaların en yoğun yaşandığı bölge Afrika. Kıtada 29 ayrı çatışma kaydedildi. Afrika’yı Asya, Ortadoğu, Amerika kıtası ve Avrupa izledi.