Amed’de 21 Şubat açıklaması: Kürtçeye statü, anadilde eğitim
Dünya Anadil Günü kapsamında yapılan açıklamada, “Kürt dilinin anayasada kabul edilip, kanunla güvence altına alınıp, resmi dil haline gelip, okul öncesinden üniversiteye kadar eğitim dili olana kadar mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz” denildi.
Amed - Kürt Dil Kurumları, 21 Şubat Dünya Anadil Günü Deklarasyonu’nu, Amed Büyükşehir Belediyesi Ali Emiri Konferans Salonu’nda açıkladı.
Açıklamayı Kürtçe’nin Kırmanckî lehçesinde Kürt Edebiyatçılar Derneği’nden Stran Yaşar, Kurmancîsini ise Mezopotamya Dil ve Kültür Araştırma Derneği (MED-DER) üyesi Rıfat Roni okudu.
‘Dil ulus olmanın temel unsuru’
Açıklamada dilin, insanlar, halklar ve uluslar için; onur, kimlik ve varoluş anlamına geldiğine vurgu yapıldı. Dilin aynı zamanda, ulus olmanın temel unsuru olduğu belirtilen açıklamada, “Bugün, 21 Şubat Dünya Anadil Günü'nü kutlamak için bir araya geldik. Elbette, halkların ve toplulukların dilleri için çok önemli olan bu günün ardında bir tarih ve hikaye var. Bu günün temelini, Bengal halkının (günümüz Bangladeş halkının) anadilleri için verdiği mücadele ve Dakka Üniversitesi öğrencilerinin tek dilli sistemi kırmak için yürüttüğü eylem kampanyası oluşturmuştur; bu da yok olma tehdidiyle karşı karşıya olan kültürleri ve dilleri korumak için bu günün temellerini oluşturmaktadır. Bu nedenle, 21 Şubat UNESCO tarafından Anadil Günü olarak ilan edilmiştir” denildi.
‘Yüz yılı aşkın bir süredir kimlik haklarını talep etmekte’
Kürt halkının verdiği dil mücadelesine işaret edilen açıklamada, “21’inci yüzyılda, Kürt halkı gibi dünyanın birçok ülkesindeki insanlar ve uluslar, kültürleri, dilleri ve kimlikleri için mücadele etmeye, kolektif haklarını talep etmeye ve ulusal değerleri ve onurları için büyük bedeller ödemeye devam etmektedir. Yüz yılı aşkın bir süredir Kürt halkı, Kürt halkının kültürüne, diline ve kimliğine karşı inkâr ve yıkım politikaları izleyen totaliter sisteme karşı direnmekte, kimlik haklarını talep etmekte ve Kürdistan, Türkiye ve dünyanın tüm halklarını dilsel statüleri ve hakları için mücadelelerini güçlendirmeye çağırmaktadır” ifadeleri yer aldı.
‘Kürt kültürünü güvence altına alma mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz’
Açıklamanın devamında şu ifadelere yer verildi: “Kürt dili kurumları olarak, Kürt dilinin değerini ve saygınlığını koruma, geliştirme ve yükseltme duygusu, tutumu ve bilinciyle, anadilde eğitim taleplerimizle; 21 Şubat Dünya Anadil Günü çerçevesinde, ‘Kürtçeye statü-Kürtçe eğitim’ sloganıyla etkinliklerimi gerçekleştireceğiz. Paneller, yürüyüşler, bildiriler, tiyatro oyunları, filmler ve belgesel gösterimleri, kadınlar ve çocuklar için tiyatro oyunları gösterimleri, dengbêj geceleri, Kürt yazarların kitap imza programları gibi etkinliklerle Kürtçe dil faaliyetlerimizi gerçekleştireceğiz. Kürtçe dil eğitimi talebiyle merkezi noktalarda stantlar kurmak, Gülistan Dil Parkı'nı açmak, çok dilli konserler, forumlar ve belgeseller düzenlemek, dil ve kültür kurumlarıyla işbirliği içinde çok dilli konserler organize etmek, aileler için dil farkındalık seminerleri düzenlemek, stand-up gösterileri yapmak, Kurmanckî lehçesinin yok olmasını önlemek için UNESCO ve Milli Eğitim Bakanlığı'na mektuplar göndermek gibi çalışmalarımız olacak, anadil için çalışmalarımıza ve mücadelemize devam edeceğiz.
Kürt dilinin anayasada kabul edilip, kanunla güvence altına alınıp, resmi dil haline gelip, okul öncesinden üniversiteye kadar eğitim dili olana kadar, Kürt halkının temel ulusal değerleri olan Kürt kültürünü, dilini ve kimliğini koruma, geliştirme ve güvence altına alma mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi ve güçlendireceğimizin altını çiziyoruz.
Bundan böyle 21 Şubat Dünya Anadil Günü olarak kutlanacak; bu gün, Kürt diline tutkuyla bağlı ve sadık halkımız ve anadillerinde eğitim alma hakkından mahrum bırakılan dünyanın tüm ezilmiş halkları için mutlu bir gün olacak.”