Haber Merkezi- Afganistan Kadın Özgürlük Güneşi Hareketi, yayımladığı açıklamada Taliban'ın Ağustos 2021'de yeniden iktidara gelmesinden bu yana kadınların en temel insan haklarını ellerinden aldığını ve ülkede "cinsiyet apartheidi" olarak nitelendirdiği ayrımcı bir düzeni kurumsallaştırdığını belirtti.

Hareket, kadınlara yönelik uygulamaların yalnızca temel hak ve özgürlükleri ihlal etmekle kalmadığını, aynı zamanda Afganistan'ın sosyal, ekonomik ve kültürel geleceğini de ciddi biçimde tehdit ettiğini vurguladı.

Eğitim yasakları kınandı

Açıklamada, altıncı sınıfın üzerindeki kız öğrencilerin eğitimine getirilen yasağın sürdürülmesi, üniversite ve yükseköğretim kurumlarına girişlerinin engellenmesi ile üniversiteye giriş sınavı olan Kankur'a katılmalarının yasaklanması sert ifadelerle eleştirildi.

Hareket üyeleri, kız çocuklarının eğitim hakkından mahrum bırakılmasının kadınları eğitimden, toplumsal yaşamdan ve kamusal alandan dışlamaya yönelik sistematik bir politikanın parçası olduğunu belirtti. Bu uygulamaların uluslararası insan hakları sözleşmeleri ve yükümlülüklerine açıkça aykırı olduğu ifade edildi.

Açıklamada, normal şartlarda fırsat eşitliğinin simgesi olması gereken üniversite giriş sınavının, mevcut koşullarda Afganistan nüfusunun yarısının eğitim, gelişim ve gelecek hakkından sistematik biçimde mahrum bırakılmasının sembolüne dönüştüğü kaydedildi.

‘Ülkenin geleceği tehlikede’

Hareket, kadınlara yönelik kısıtlamaların bireysel hak ihlallerinin ötesinde sonuçlar doğuracağını belirterek, insan sermayesinin zayıflaması, yoksulluğun artması, zorunlu göçlerin hızlanması, eşitsizliğin derinleşmesi ve Afganistan'ın bölgesel ile uluslararası alanda daha fazla yalnızlaşması riskine dikkat çekti.

Kadınların eğitim sisteminden, iş gücünden ve kamusal yaşamdan dışlanmasının ülkenin kalkınmasını daha derin krizlerle karşı karşıya bırakacağı ve bunun etkilerinin gelecek nesillere kadar uzanacağı ifade edildi.

Uluslararası topluma çağrı

Afganistan Kadın Özgürlük Güneşi Hareketi, Birleşmiş Milletler, hükümetler, uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütlerine çağrıda bulunarak, yalnızca kınama açıklamaları yapmak yerine "cinsiyet apartheidi" olarak tanımladığı uygulamaların sona erdirilmesi için somut, etkili ve koordineli adımlar atılmasını istedi.

Hareket ayrıca Afganistanlı kadınların özgürlük, adalet, eşitlik ve temel haklarını elde etme mücadelesinin, tüm ayrımcı uygulamalar sona erene kadar devam edeceğini bildirdi.

Yaklaşık beş yıldır süren kısıtlamalar

Taliban, Ağustos 2021'de yeniden iktidara gelmesinin ardından Afganistan'da kadın ve kız çocuklarına yönelik kapsamlı kısıtlamalar uygulamaya başladı. Bu süreçte kız çocuklarının altıncı sınıftan sonra eğitimlerine devam etmeleri ve üniversiteye gitmeleri yasaklanırken, kadınların çalışma hayatı, sosyal faaliyetleri, seyahat özgürlüğü ve kamusal alandaki varlıklarına yönelik ciddi sınırlamalar getirildi.

Taliban'ın kadınlara yönelik politikaları, bugüne kadar insan hakları kuruluşları, Birleşmiş Milletler uzmanları ve uluslararası örgütler tarafından geniş çapta eleştirildi. Çok sayıda uluslararası kurum, bu uygulamaları kadınlara yönelik sistematik ayrımcılık ve temel hak ihlali olarak değerlendirirken, son yıllarda "cinsiyet apartheidi" kavramı da uluslararası platformlarda daha sık gündeme gelmeye başladı.