‘Afganistan’da özgürlüğün şafağında kadınlar Taliban’ı adil bir halk mahkemesine teslim edecektir’
Afganistanlı kadın hakları aktivisti ve psikolog Yalda Ahmad, Taliban’ın son kararnamesinin kadınlara yönelik baskıyı daha da artırdığını belirterek, kadınların tüm kısıtlamalara rağmen direnişini sürdürdüğünü söyledi.
BAHARİN LEHİB
Afganistan - Taliban’ın 2021 yılında Afganistan’da yeniden yönetime el koymasıyla, ülkenin yalnızca siyasi dengelerini değil, toplumsal ve hukuki yapısını da köklü biçimde değiştirdi. Özellikle kadınların sosyal ve hukuki statüsü, bu dönüşümden en derin şekilde etkilenen alanların başında geldi. Taliban, hukuk sistemini kendi yorumladığı İslami esaslara göre yeniden yapılandırırken, mahkemelerin işleyişi ve yargı kadroları da bu çerçevede baştan aşağı değiştirildi.
Kadınların yargı mekanizmalarındaki temsili ortadan kalkıyor
Taliban yönetiminin mahkemeler için geliştirdiği yeni düzenlemeler ve uygulama esasları, kadınların yaşamını doğrudan etkileyen aile, ceza ve medeni hukuk alanlarında belirleyici bir rol oynamaya başladı. Kadın hakimlerin ve adliye çalışanlarının görevden uzaklaştırılması, kadınların yargı mekanizmalarındaki temsilini neredeyse tamamen ortadan kaldırdı. Bu durum, zaten geleneksel ve ataerkil normların güçlü olduğu bir toplumda, kadınların adalete erişimini daha da zorlaştırırken, birçok kadın için erkek egemen mahkemelere başvurmak hem kültürel hem de güvenlik açısından ciddi riskler barındırıyor.
Kadınların hukuki güvenceleri zayıflıyor
Öte yandan, evlilik, boşanma, velayet ve miras gibi temel yaşam alanlarında uygulamaya konulan yeni kurallar, kadınların hukuki güvencelerini önemli ölçüde zayıflattı. Önceki dönemde yürürlükte olan bazı koruyucu düzenlemelerin fiilen ortadan kalkması, özellikle aile içi şiddet ve zorla evlilik vakalarında kadınları daha kırılgan hale getirdi. Kamusal cezaların ve katı yaptırımların yeniden gündeme gelmesi ise toplumda baskı ve korku iklimini derinleştirirken, Afganistanlı kadınların günlük yaşamını daha güvencesiz ve sınırlı bir hale sürükledi.
‘Taliban’ın yeni kararnamesi baskı alanlarını artırıyor’
Afganistanlı kadın hakları aktivisti ve psikolog Yalda Ahmad, Taliban’ın yayımladığı son kararnameye sert tepki gösterdi. Yalda Ahmad, “Taliban yine yeni bir kararname yayınladı, bu kararname kadınlara yönelik şiddet ve baskı alanını daha da genişletiyor. Bu kararname, ortaçağ zihniyetli bu grubun cehaletinin ve kadın düşmanlığının doruk noktasını gösterirken, dehşet ve barbarlığa zemin hazırlıyor ve kadınlarımız için alanı daha da daraltıyor” dedi.
Yalda Ahmad, Taliban’ın daha önce de dini bir görünüm altında kadınlara ve halka çeşitli kısıtlamalar getiren çok sayıda emir yayımladığını belirterek, “Taliban’ın emirleri, eylemleri ve davranışları, onlar için propaganda yapan ve hala yapmaya devam eden kimi kadın ve erkeklerin gerçek yüzüdür. Değiştiklerini ve güvenlik getirdiklerini söylüyorlar. Oysa bu, onları halkımız için daha karanlık ve daha nefret dolu hale getiriyor” ifadelerini kullandı.
‘Kadınların gizli bir direnişi var’
Taliban’ın baskı politikalarına rağmen kadınların direnişini sürdürdüğünü vurgulayan Yalda Ahmad, “Taliban ne kadar baskı yaparsa yapsın, halkımıza ne kadar emir verip alanı daraltırsa daraltsın, tarih başka bir şeyi kanıtladı” dedi. Yalda Ahmad, Taliban’ın iktidara gelmesinden bu yana özellikle kadınların farklı yollarla mücadele ettiğini söyleyerek, “Kadınlar açıkça ya da gizlice direndiler ve sessiz kalmadılar” sözlerine dikkat çekti.
Yalda Ahmad, sözlerinin sonunda şöyle konuştu: “Bu cahil Taliban ve cihatçı grup ile her türlü köktenci ve kadın karşıtı yapı şunu unutmamalıdır: Afganistan halkı, özellikle kadınlar, özgürlüğün şafağında bu kadın düşmanı grup ve onları destekleyenleri adil bir halk mahkemesine teslim edecektir. Umarım Afganistan, köktenciliğin yolsuzluğundan kurtulur.”