MİHRÊBAN SELAM

Helebce - Irak’ın yeni hükümeti 14 Mayıs 2026’da Irak Temsilciler Meclisi’nden resmi güvenoyu aldı. Yeni kabinede Ali Falih Zeydi başbakan ve silahlı kuvvetler genel komutanı olarak göreve başlarken, hükümette kadınların temsili ciddi biçimde geriledi.

Önceki kabinede üç kadın bakan yer alırken, yeni hükümette yalnızca bir kadın bakanın görev aldığı belirtildi. Söz konusu bakanlığın ise Çevre Bakanlığı olduğu kaydedildi.

Yeni hükümetteki görev dağılımının, karar alma ve üst düzey yönetim pozisyonlarının hala erkeklere verildiğini ortaya koyduğu ifade ediliyor. Siyasi anlayışın kadınların rolünü sınırlandırdığı, kadın hareketlerinin ve taleplerinin ise yeterince dikkate alınmadığı belirtiliyor.

Irak Anayasası ile 2005 seçim yasasında kadınlar için parlamentoda en az yüzde 25 temsil öngören kota sistemine rağmen, büyük siyasi partilerin bu oranı “asgari sınır” yerine çoğu zaman “azami oran” olarak değerlendirdiği ifade ediliyor.

Bu nedenle kadınların parlamentodaki komisyon başkanlıkları ve yürütme organlarındaki üst düzey görevlerde çok sınırlı biçimde yer alabildiği belirtiliyor.

‘Kadınlar daha fazla dışlanıyor’

Kadınların yeni Irak hükümetinde dışlanmasına ilişkin ajansımıza konuşan aktivist Şara Abdulkerim, kadın hareketleri açısından ciddi kaygılar taşıdıklarını söyledi.

Şara Abdulkerim, “Yeni hükümetin kurulma sürecinde biz kadınlar büyük bir endişe yaşadık. Çünkü kadınlar zaten uzun süredir siyasal alanın kenarında tutuluyordu, şimdi ise daha da dışarı itiliyorlar” dedi.

Yeni hükümette yalnızca bir kadının yer aldığını ve onun da Kürt olduğunu belirten Şara Abdulkerim, “Kadınların yer almadığı bir hükümete güvenmiyoruz. Kadınların hükümet içinde gerçek bir rolü yok” ifadelerini kullandı.

‘Kota sistemi hala zorunlu’

Şara Abdulkerim, Irak ve Ortadoğu koşullarında kota sisteminin hala zorunlu olduğunu belirterek, siyasi partilerin kadınlara yetenek ve deneyimlerine göre değil, çoğu zaman sembolik biçimde yer verdiğini söyledi.

“Kota sistemi olmadan hiçbir siyasi parti kadınların hak ettikleri pozisyonlara gelmesini istemiyor” diyen Şara Abdulkerim, kadınların karar alma mekanizmalarında yer alabilmesi için kota sisteminin uygulanmasının hayati önemde olduğunu ifade etti.

‘Kadınlar sadaka gibi görülmemeli’

Şara Abdulkerim, kadınların hükümetlerde yer almasının bir “iyilik” ya da “sadaka” gibi sunulduğunu belirterek, bunun değişmesi gerektiğini söyledi.

“Bugün kadınlara yalnızca medya önünde belli bir görüntü oluşturmak için sınırlı alan açılıyor. Oysa kadınlar kendi yetenekleri ve birikimleriyle bu görevleri üstlenebilir” dedi.

Kadın örgütleri ve kadın hareketlerinin ortak tutum geliştirmesi gerektiğini ifade eden Şara Abdulkerim, siyasi partiler üzerinde ciddi baskı kurulmasının önemine dikkat çekti.

“Kadınlar karar merkezlerinde gerçek rol üstlenmeli, yalnızca vitrinde yer alan figürler olmamalı” diye konuştu.