HÊLÎN EHMED

Silêmanî – İran ve Rojhilat Kürdistan’da, İran İslam Cumhuriyeti kadınlara yönelik şiddeti iki kat artırdı. Kadınlar hem psikolojik hem de fiziksel şiddete maruz kalırken, iş yaşamından sosyal hayata, eğitimden sağlık hizmetlerine kadar pek çok alanda hak ihlalleri yaşıyor. Rojhilat Kürdistan’da siyasi partilerin kadın hakları konusunda gösterdiği birlik, halk tarafından memnuniyetle karşılandı. Bu birlik ve partiler arasındaki anlaşmalar ile kadınların karar alma süreçlerindeki rolünün güçlendirilmesi, kadınlar ve toplum için önemli bir kazanım olarak görülüyor. Kadınlar, bu süreçte kendi haklarını savunmaya ve şiddete karşı direnmeye devam ediyor.

‘Kadın birliğine ihtiyaç var’

Kürdistan İşçi Derneği (KZK) Merkez Komitesi Üyesi Parşang Muhammedi, kadınlara yönelik şiddetin küresel bir sorun olduğunu belirterek, “Rojhilat Kürdistan'daki siyasi ve bağımsız örgütlerin mücadelesine rağmen kadınlara yönelik şiddet devam ediyor. Kadınlar yetkililerden şiddet görüyor. Kadınların talepleri İran rejimi tarafından bastırılıyor, hapsediliyor ve idamla tehdit ediliyor. Bu şiddet uzun süredir sürüyor ve çözülmesi için kadınların mücadelesine ve birliğine ihtiyaç var” dedi.

Parşang Muhammedi, kadınların hapishaneler aracılığıyla şiddete maruz kaldığını söyleyerek, “Jin, jiyan, azadî devriminden bu yana İran ve Rojhilat Kürdistan’da kadınlara yönelik fiziksel şiddet arttı. Birçok kadın aktivist ve hak talep eden kadınlar İran hapishanelerinde tutuluyor veya idam cezasına çarptırılıyor. Aralık 2025’te İran rejimi, Rojhilat Kürdistan ve İran’daki vatandaşlara yönelik büyük bir baskı uyguladı. Bu baskılar sırasında birçok kişi tutuklandı ve idam edilerek cenazeleri ailelerine teslim edildi. İran’da 50 binden fazla masum vatandaş katledildi” ifadelerinde bulundu.

‘Yeni yönetimde kadınlar söz sahibi olmalı’

Kadınların şiddete karşı durmak için kültürel ve sosyal farkındalığı artırması gerektiğini vurgulayan Parşang Muhammedi, “Kadınlar, kültür ve dinin üzerlerindeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için çalışmalı. Ortadoğu’da kadın sorunları diğer dönemlerden farklı olarak ön plana çıkıyor. Yeni yönetimde kadınlar söz sahibi olmalı ve karar alma süreçlerinde aktif rol oynamalı” diye kaydetti.

Kürt siyasi partilerin birliğinin büyük bir etki yarattığını söyleyen Parşang Muhammedi, "Rojhilat Kürdistan, İran rejiminin baskısıyla mücadele etmek için uzun yıllardır birliğe ihtiyaç duyuyordu. Altı siyasi parti arasında bir koalisyon kuruldu. Rojhilat Kürdistan'daki kadınların durumunu iyileştirmek için hep birlikte koalisyon halinde çalışacağız" diye ekledi.