Haber Merkezi- BM İnsan Hakları Konseyi’nin 63’üncü oturumunda raporunu sunan Hakikat Bulma Misyonu Başkanı Sara Hüseyin, İran güvenlik güçlerinin protestolar sırasında aralarında çocukların da bulunduğu göstericiler ve yoldan geçen sivillere ateş açtığını söyledi. Güvenlik güçlerinin ayrıca yaralıları sağlık merkezlerinde gözaltına aldığı ve bazı tutuklulara işkence ile insanlık dışı muamele uyguladığı belirtildi.

Hakikat Bulma Misyonu, söz konusu bulguların tanıklarla yapılan görüşmeler, uydu görüntüleri, videolar, fotoğraflar ile toplanan belge ve kanıtlara dayandığını açıkladı.

Misyonun raporuna göre İran yönetimi, protestolarda yaşamını yitiren 3 bin 38 kişinin adını içeren bir liste yayımlarken, yaralı sayısını da 25 bin olarak açıkladı. Hakikat Bulma Misyonu, bu rakamların oldukça yüksek olduğunu ancak gerçek mağdur sayısının çok daha fazla olabileceğini vurguladı. Misyon ayrıca protestolar sırasında en az 221 çocuğun yaşamını yitirdiğini bildirdi.

Protestoculara idam cezaları

Raporun devamında protestoculara yönelik idam cezalarının giderek arttığına dikkat çekildi. Buna göre Mart 2026’dan 31 Ağustos 2026’ya kadar protestolarla bağlantılı en az 29 kişi idam edildi. Aralarında en az 5 kadın ve 3 çocuğun bulunduğu 70’ten fazla kişi ise halen idam cezası alma veya cezanın infaz edilmesi yönünde acil riskle karşı karşıya.

Misyon, bazı davalarda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, zorla alınan itirafların kullanıldığını ve sanıkların seçtikleri avukata erişiminin engellendiğini belirtti.

Savaş suçu vurgusu

Hakikat Bulma Misyonu raporunun bir bölümünde 28 Şubat 2026’da gerçekleştirilen iki askeri saldırıya da yer verildi. Misyon, bu saldırılarda ABD güçleri tarafından savaş suçu işlendiğini kaydetti.

Saldırılardan birinde Minab kentindeki Şeceret-i Tayyibe İlkokulu hedef alındı. İran kaynaklarına göre saldırıda yaklaşık 120’si çocuk olmak üzere 150’den fazla kişi yaşamını yitirdi.

Diğer saldırı ise Lamerd’de bir spor kompleksi ile yerleşim bölgesini hedef aldı ve 22 sivilin yaşamını yitirmesine neden oldu.

Minab’daki saldırıya ilişkin değerlendirmede, okulun açık biçimde sivil bir merkez olduğu ve ABD güçlerinin hedefin askeri nitelikte olduğundan emin olmak için gerekli önlemleri almadığı belirtildi. Lamerd’deki saldırıda ise spor kompleksi ile yerleşim bölgesinin tanımlanabilir sivil hedefler olduğu sonucuna varıldı. Bununla birlikte ABD Merkez Komutanlığı, Lamerd’e yönelik saldırının sorumluluğunu reddetti.

Hakikat Bulma Misyonu raporun sonunda İran’dan insan hakları ihlallerini ve idamları durdurmasını, raporda yer verilen vakalara ilişkin bağımsız ve tarafsız soruşturmalar yürütmesini istedi.

Misyon ayrıca, çatışmanın tüm taraflarına uluslararası insancıl hukukun ihlal edildiğine ilişkin iddiaları soruşturma, sorumluların hesap vermesini sağlama ve mağdurların zararlarının giderilmesi için gerekli koşulları oluşturma çağrısında bulundu.