NURŞAN ABDİ

Kobanê - Kürtçenin okullarda kullanılması, kültürü ve tarihi konusunda bilinçli bir neslin yetişmesinde eğitsel ve kültürel açıdan önemli bir rol oynuyor.

Dil, halkların ve toplumların kimliğini koruması, tarih ve kültürlerini yaşatması açısından temel bir dayanak oluşturuyor. Suriye'deki Kürt halkı açısından da Kürtçe, tarihinin, kimliğinin ve kültürel varlığının temel unsurlarından biri. Bu doğrultuda 19 Temmuz 2012'de başlayan devrim, onlarca yıl boyunca maruz bırakıldığı dışlama, asimilasyon ve kimliğini yok etme politikalarına karşı Kürt halkının dilini koruma mücadelesinde önemli bir dönüm noktası oldu.

Kürt dili eğitime katkı sundu

Yıllar süren mücadele ve direniş boyunca Kürtçe eğitim alanında birçok kazanım elde edildi. Bu gelişmeler, Kürtçenin eğitim ve kültürel yaşamda daha güçlü bir şekilde yer edinmesine katkı sundu. Bu nedenle Suriye'deki okullarda Kürtçe eğitimin desteklenmesi ve geliştirilmesi önem taşıyor.

Son dönemde Rojava'daki Özerk Yönetim ile geçici yönetim arasında Kürtçenin temel eğitim dili olarak kabul edilmesine ilişkin çok sayıda müzakere ve görüşme gerçekleştirildi. 29 Temmuz'da da Eğitim Bakanı ile Suriye Halk Meclisi'ndeki Kürt partilerinin temsilcileri arasında bir toplantı yapıldı. Sosyal medya platformlarında toplantıya ilişkin bazı değerlendirme ve açıklamalar paylaşıldı. Bu açıklamalara göre üyelerden birinin, bu aşamada Kürtçenin okullara ve üniversitelere dahil edilmemesini, yalnızca evlerde konuşulmasıyla yetinilmesini önerdiği belirtildi. Bu açıklamalar Kürt halkının tepkisine neden olurken, Kürtler okullarda ve üniversitelerde kendi dillerinin kullanılmasını talep etti.

Öğretmen Fatma Şêx Osman, bölgedeki eğitim düzeyi hakkında konuşarak eğitim alanında, özellikle de anadilde eğitimin uygulanması konusunda yaşanan gelişmelere dikkat çekti.

Eğitim Bakanı ile Suriye Halk Meclisi'ndeki Kürt temsilciler arasında gerçekleştirilen toplantının ardından yapılan son açıklamaları da değerlendiren Fatma Şêx Osman, bölgenin özgün koşullarının ve öğrencilerin anadillerinde eğitim alma hakkının dikkate alınması, dilsel ve kültürel çeşitliliğin korunması gerektiğini belirtti.

Rojava'daki, özellikle Kobanê'deki eğitim sistemi ve eğitim düzeyi hakkında bilgi veren Fatma Şêx Osman, kentte eğitim sisteminin 2012 ve 2013 yıllarında, 19 Temmuz Devrimi'nin başlamasıyla birlikte oluşturulmaya başlandığını belirtti. Bu dönemde bölgede büyük siyasi, toplumsal ve eğitimsel dönüşümlerin yaşandığını ifade etti.

Eğitim sisteminin ilk oluşturulduğu dönemlerde tüm eğitim aşamalarını kapsayan ortak ve bütünlüklü müfredatların bulunmadığını belirten Fatma Şêx Osman, eğitim sürecinin geliştirilmesi yönündeki çalışmaların zaman içinde sürdürüldüğünü ve Kobanê ile kırsalındaki okullarda Kürtçe müfredatın uygulanmaya başlandığını söyledi.

Fatma Şêx Osman, “Kobanê'deki öğrenciler, birinci sınıftan üniversiteye kadar anadilleri olan Kürtçe eğitim alıyor. Eğitim programlarında Arapça ve İngilizcenin yanı sıra farklı diller de öğretiliyor. Bu diller, bölgedeki farklı bileşenler arasındaki iletişimi ve birlikte yaşamı güçlendirmeyi amaçlıyor” dedi.

Bu eğitim modelinin, bölgede yaşayan farklı bileşenlere kendi anadillerinde eğitim görme hakkı tanıyarak eğitimi daha kapsayıcı hale getirme çabasını yansıttığını ifade eden Fatma Şêx Osman, bunun yerel dillerin ve kültürlerin korunmasına, dilsel ve kültürel çeşitliliğin güçlendirilmesine, aynı zamanda dili ve kimliğiyle bağ kuran ve çevresiyle iletişim kurabilen bir neslin yetişmesine katkı sunduğunu belirtti.

'Dil, toplumların inşasında temel unsurdur'

Kürt halkı açısından anadilde eğitimin önemine ilişkin konuşan Fatma Şêx Osman, dilin toplumların inşasında temel bir unsur olduğunu, toplulukların kimliğini, tarihini ve kültürünü ifade ettiğini söyledi. Fatma Şêx Osman, Suriye'deki Kürt halkının uzun yıllar boyunca anadilde eğitim hakkından mahrum bırakıldığını, buna rağmen Kürtçeyi evlerde kullanarak koruduğunu belirtti.

Kürtçenin yalnızca günlük yaşamda kullanılmasının dilin yok olmasını önlemek için yeterli olmadığını vurgulayan Fatma Şêx Osman, dilin okullarda da yaşatılması gerektiğini söyledi. Çocuğun anadilinde eğitim görmesinin, daha iyi anlamasına ve kendisini daha iyi ifade etmesine yardımcı olduğunu belirten Fatma Şêx Osman, “Bu öğrencinin gelişimi ve eğitim düzeyi üzerinde ikinci bir dilde eğitim görmesine kıyasla olumlu etkiler yaratıyor” dedi.

'Hiç kimsenin dilimizi yok etmeye hakkı yok'

Fatma Şêx Osman, toplantıya ilişkin dijital medya platformlarında yayımlanan açıklamaların Kürtçenin eğitimdeki geleceğine ilişkin kaygılara yol açtığını belirterek, anadilin yalnızca evlerde kullanılmasının onu korumak için yeterli olmadığını söyledi. Kürtlerin anadillerini kamusal alanda, kurumlarda ve okullarda kullanma hakkının güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.

Gelecek nesillerin anadillerinde eğitim görmesinin bir zorunluluk olduğunu belirten Fatma Şêx Osman önceki sistem döneminde okullarda eğitim gördüğü kişisel deneyimini de paylaşarak Arapça kendisini, düşüncelerini ve ihtiyaçlarını ifade etmekte zorlandığını söyledi. Fatma Şêx Osman devamında şöyle dedi: “Anadilde ifade etme öğrenciye daha iyi anlama, katılım ve gelişme imkânı sunuyor.”

Kürtçenin Suriye yasaları ve anayasasında tanınması gerektiğini vurgulayan Fatma Şêx Osman, anadilde eğitimden mahrum bırakılma deneyimini yaşamayanların Kürtlerin çektiği sıkıntının boyutunu anlayamayacağını belirtti.

Kürt halkının dünyadaki ve Ortadoğu'daki tarihine bakıldığında çok sayıda soykırım, katliam ve zorunlu göç yaşadığının görüleceğini kaydeden Fatma Şêx Osman, Kürtlerin kimliklerinin, dillerinin ve tarihlerinin asimilasyon ve yok etme politikalarına maruz kaldığını söyledi. Fatma Şêx Osman, “Bugün hiç kimsenin dilimizi ve kimliğimizi inkâr etmeye hakkı yok” dedi.

Öğretmen Fatma Şêx Osman, geçici yönetim, siyasi partiler ve diyalog masalarında yer alan Kürt siyasetçi ve temsilcilerinden halkın taleplerini ve haklarını, özellikle de anadilde eğitim hakkını gündeme taşımalarını istedi. Görüşmelerde Suriye'deki tüm halkların ve bileşenlerin haklarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Fatma Şêx Osman, Kürt halkının Kürtçe eğitim görme özgünlüğünün güvence altına alınmasının temel bir hak olduğunu belirtti.