BAHARİN LEHİB

Herat - Herat'ta kadınların Taliban'ın İyiliği Emretme ve Kötülüğü Önleme güçleri tarafından "başörtüsü kurallarına uymadıkları" gerekçesiyle 7 Haziran’da gözaltına alındığına ilişkin haberler yayıldı.

Paylaşılan videolarda tanıklar, "Başörtüsü sadece bir bahane. Genç kızlara tecavüz ediliyor ya da cinsel tacize maruz bırakılıyorlar" ifadelerini kullandı. Gözaltıların ardından birkaç saat sonra serbest bırakılan bazı genç kadınların iki gün sonra intihara sürüklenerek yaşamlarına son verdikleri bildirildi.

Bu olaylar başta Herat halkı olmak üzere toplumda büyük öfkeye yol açtı. İnsanlar protesto için sokaklara çıktı ancak Taliban güçlerinin açtığı ateş sonucu beş kişi yaralandı. Taliban'ın talimatıyla yaralıların Herat Devlet Hastanesi'nde tedavi edilmesine izin verilmedi. Birkaç gün sonra yaralılardan biri yaşamını yitirdi. Cenaze töreni de yeni protestoların önüne geçmek amacıyla Taliban güçlerinin kuşatması altında gerçekleştirildi. Günler boyunca Herat sokaklarında yoğun askeri hareketlilik yaşandı.

Tanıklar, Herat'ta kadınların hala İyiliği Emretme ve Kötülüğü Önleme güçleri tarafından gözaltına alındığını belirtiyor. Halk, bu gözaltıların temel nedeninin başörtüsü olmadığını, Taliban mensuplarının kadınlara yönelik cinsel saldırı amacı taşıdığını belirtiyor.

Son beş günde 17 kadın gözaltına alındı

Feminist hareketleri destekleyen Femna örgütünün yayımladığı rapora göre, son beş gün içinde Herat'ta 17 kadın "başörtüsü ihlali" suçlamasıyla gözaltına alındı. Raporda, gözaltına alınan kadınların burka ya da çarşaf giymelerine rağmen arandıkları ve ardından gözaltına alındıkları belirtildi.

Gözaltına alınanlar arasında dijital medyada aktif olan ve çevrim içi kitap satışı yapan Hatıra Cami de bulunuyor. Cami'nin ailesi ve arkadaşları bugüne kadar kendisinden herhangi bir haber alamadı. Gözaltına alınmadan önce dijital medya faaliyetlerini silmesi yönünde baskı gördüğü belirtilirken, Herat'ta kurduğu kafenin de Taliban tarafından kapatıldığı ifade edildi.

Hatıra Cami, Temmuz ayının ortalarında gözaltına alındı. Yakın arkadaşlarından Nuşin Azimi, bizimle yaptığı görüşmede, "Kitap okumaya ve yazmaya her zaman ilgi duyduğum için Hatıra ile sosyal medya üzerinden tanıştım. Benim gibi birçok kadın onunla iletişim kuruyor ve okumak istediği kitapları onun aracılığıyla temin ediyordu" dedi.

‘Gitmemek için direndi ancak şiddet gördü’

Nuşin Azimi, gözaltı gününü şöyle anlattı:

"O gün küçük ve sakin bir kütüphanesi olan bir arkadaşımla birlikte oradaydım. Tam çıkmak üzereydik ki kütüphanenin kuşatıldığını fark ettik. Panikle biraz uzaklaştık. Kısa süre sonra Hatıra'nın ellerinin bağlandığını ve sürüklenerek Taliban'a ait askeri bir araca bindirildiğini gördüm."

Nuşin Azimi konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Hatıra'nın gözaltına alınışını her düşündüğümde yaşadığı durum beni hala sarsıyor. Sanki Taliban en büyük suçluyu yakalamış gibiydi. Gitmemek için direndi ama şiddet gördü ve zorla götürüldü."

Herat'ta Hatıra Cami'nin adı, Taliban yönetimi altında eğitim, kültür ve toplumsal dayanışma alanlarını ayakta tutmaya çalışan, ancak gözaltı ve tehditlerle karşı karşıya kalan Afgan kadınlarının hikayelerine bir yenisi olarak eklendi.

Gözaltına alınan kadınların akıbeti açıklığa kavuşmadığı ve bu dosyaları inceleyecek bağımsız bir mekanizma oluşturulmadığı sürece, gözaltındaki kadınların durumu konusundaki endişeler sürmeye devam ediyor.