NEXEM ÇAÇAN

Qamişlo- Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik son saldırıların ardından, 29 Ocak’ta Suriye Demokratik Güçleri (QSD) ile Suriye geçici yönetimi arasında bir anlaşma imzalandı. Anlaşma maddelerine göre QSD’nin 4 tugayının Suriye ordusu içinde yer alması öngörülüyor. Ayrıca Özerk Yönetim kurumları da anlaşma çerçevesinde entegrasyon sürecine başladı. Gazeteci Dîlan Osman, Kuzey ve Doğu Suriye’de anlaşma sonrası süreç, mevcut engeller ve karmaşalar, halkın bu süreci nasıl karşıladığı ve değerlendirdiği gibi birçok konuyu ajansımıza değerlendirdi.

‘Kadınların uzaklaştırılması sorunları derinleştiriyor’

Sözlerinin başında Suriye’de siyasi karmaşanın devam ettiğini belirten Dîlan Osman, “Halkın talebi, kendi iradesine sahip olması ve kendi toplumunu yönetmesidir. Aynı zamanda Suriye’deki kadınlar da siyasette ve anayasal düzende rol almak istiyor. Öte yandan geçici yönetim toplumları birbirinden ayırıyor ve özellikle kadınları siyasetten ve karar mekanizmalarından uzak tutuyor. Bu durum tüm sorunları daha da derinleştiriyor” dedi.

‘Kadınlar olmazsa kriz devam eder’

Dîlan Osman, Suriye için bir siyasi projenin tartışıldığını belirterek, “Birçok ülke kendi projelerini Suriye’ye dayatmak istiyor. Çünkü Ortadoğu’da yeni bir proje başlatılıyor ve Suriye de bunun bir parçası. Siyasi alanda birçok sorun var ve bunlar etkili oluyor. Şu anda Suriye için bir siyasi proje tartışılıyor. Eğer toplumun ve kadınların görüşü geleceğin siyasi yapısında yer almazsa, siyasi kriz sürekli devam eder” ifadelerinde bulundu.

‘Kadınlara yönelik ihlaller arttı’

Suriye’de yaşanan en temel sorunlara dikkat çeken Dîlan Osman, “Suriye’de ciddi bir insan hakları sorunu var. Baas rejiminin yıkılmasının ardından birçok ihlal ortaya çıktı. Aynı zamanda kadınlara yönelik tutuklama, kaçırma, tecavüz ve katliam vakaları arttı. Rejim yıkıldıktan sonra kadınlar için barış ve güven alanları oluşturulmalıydı, ancak kriz daha da derinleşti. Toplumsal alanda hak, özgürlük ve demokrasi sorunu çözülmedi. Geçici yönetime karşı tepkiler var, çünkü kadınları kabul etmiyor” şeklinde konuştu.

‘Kadınların hakları yasal güvence altına alınmalı’

Dîlan Osman, anlaşma ve süreç hakkında ise şunları söyledi:

“29 Ocak anlaşması temelinde bölgede siyasi, askeri ve hukuki gelişmeler yaşanıyor. Kadınların bu süreçte yer alması gerekiyor. Kendi iradelerini hangi yöntemle hayata geçirecekleri netleşmelidir. Halk kurumları var ve bu kurumların hakları korunmalı, yasal olarak güvence altına alınmalıdır. QSD tarafından birçok çaba gösteriliyor, ancak ciddi zorluklarla karşılaşılıyor. Çünkü geçici yönetim kriz çıkarmak istiyor. Elbette bu süreçte halkın iradesi galip gelecektir. Aynı zamanda bölgedeki kadınlar da güçlü bir duruş sergiliyor. Yıllardır kadın devrimi çatısı altında yaşam sürdükleri için bu devrim birçok kazanım bıraktı ve kadınlar bu süreçte önemli haklara sahip oldular.”

‘Demokratik bir sistem istiyoruz’

Geçici yönetimin kadınları siyasi alanda kabul etmediğini dile getiren Dîlan Osman, “Bölgedeki halk, askeri alanda YPJ’ye destek verdi, aynı zamanda kadın kurumları da var ve bunlar toplumsal sistemlere sahip. Eğer bu anlaşma doğru şekilde uygulanmazsa, kadın devriminin kazanımları açısından büyük riskler oluşacaktır. Birçok kadın siyasi katılım alanında kabul edilmiyor. Ancak Rojavalı kadınlar bilgi ve bilinç sahibidir; kadınların iradesi tüm alanlarda kendini göstermiştir. Kadınlar bu anlaşma sürecinde kendi kazanımlarını koruyabileceklerdir. YPJ’ye destek için birçok kampanya düzenlendi ve anadil için kadınların yürüttüğü faaliyetler oldu. Bunların hepsi kazanımların korunmasına yöneliktir. Biz demokratik bir sistem istiyoruz. On yıllar süren mücadeleyle kurulan kazanımlar ve sistemlerin korunması gerekir” şeklinde konuştu.

‘Dünyaya örnek olacak bir Suriye inşa edeceğiz’

Mücadele düzeyinin yükseltilmesi gerektiğini dile getiren Dîlan Osman, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bize dayatılan sistemler karşısında sessiz kalmamalıyız. Suriye halkı için daha huzurlu ve özgür bir gelecek güvence altına alınacaksa, halklar ve kadınlar aynı bakış açısına sahip olmalı, kendi ülke sistemlerinde rol almalı ve dayatmalara karşı durmalıdır. Daha fazla mücadele etmeli ve tepki göstermeliyiz. Bir masa etrafında toplanıp Suriye’yi tartışmalı, nasıl bir Suriye istediğimizi birbirimize sormalıyız. Bu dört yıllık geçici yönetim sürecinde yeni nesillerin geleceğini belirleyeceğiz. Mücadelemizle dünyaya örnek olacak bir Suriye inşa edeceğiz.”