Haber Merkezi – Sudan’ın Güney Kordofan bölgesi ile Suriye’nin güneyinde yayımlanan iki ayrı rapor, sivillere yönelik ağır insan hakları ihlallerinin arttığını ortaya koydu. Sudan’da silahlı çatışmalar sırasında sivillerin doğrudan hedef alındığı belirtilirken, Uluslararası Af Örgütü İsrail’in Kuneytra’da sivil yerleşimleri sistematik biçimde yıktığını açıkladı.

Sudan’da siviller hedef alınıyor

İnsan hakları ve sağlık kuruluşlarının raporlarına göre, Güney Kordofan eyaletinde özellikle Kauda bölgesinde yaşanan silahlı çatışmalar sırasında siviller doğrudan hedef alındı. Öldürme, yağma ve yerleşim yerlerinin yakılması gibi olayların arttığı, insani durumun daha da kötüleşebileceği ve güvenli insani koridorların bulunmadığı uyarısı yapıldı.
Sudan Doktorlar Ağı’nın 13 Mayıs tarihli açıklamasına göre, Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey ile Otoro kabilesi arasında iki haftadır süren çatışmalarda 61’den fazla kişi yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenler arasında 9 çocuk ve 5 kadın da bulunuyor. Artan şiddet nedeniyle bölgede kitlesel göç yaşanırken, sivillere yönelik ihlallerin ciddi boyutlara ulaştığı ifade edildi.
Açıklamada, yargısız infazlar, toplu katliamlar, ev ve iş yerlerinin yakılması ve geniş çaplı yağma gibi ihlallerin yaşandığı kaydedildi. Tanık ifadeleri, Kauda çevresindeki köylerde sistematik saldırılar düzenlendiğini ve yaralıların tahliyesi ile insani yardımın ulaştırılması için güvenli bir koridorun bulunmadığını ortaya koydu.
Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey ise kendisine yöneltilen suçlamaları reddederek, bölgede yaşananların toprak ve sınır anlaşmazlıklarından kaynaklandığını savundu.
Öte yandan Sudan’da Ekim 2025’ten bu yana Sudan ordusu, Hızlı Destek Kuvvetleri ve müttefik gruplar arasında çatışmalar sürüyor. Nisan 2023’te başlayan savaşın ardından on binlerce kişi hayatını kaybederken yaklaşık 13 milyon kişi yerinden edildi. Ülke, dünyanın en büyük insani krizlerinden biriyle karşı karşıya bulunuyor.

Suriye’de sivil yapılar hedef alındı

Uluslararası Af Örgütü ise İsrail’in Suriye’nin güneyindeki Kuneytra vilayetinde yürüttüğü uygulamalara ilişkin yayımladığı raporda, Aralık 2024’ten bu yana sivil evlerin askeri zorunluluk olmaksızın bilinçli şekilde yıkıldığını açıkladı. Raporda, bu eylemlerin savaş suçu kapsamında soruşturulması gerektiği vurgulandı.
Rapora göre İsrail güçleri, 8 Aralık 2024’te Beşar Esad hükümetinin devrilmesinin ardından silahsız Kuneytra kent ve köylerine girerek yıkım operasyonları gerçekleştirdi ve bölge halkını göçe zorladı. Son 6 ayda en az 3 köyde 23 sivil yapının yıkıldığı veya zarar gördüğü belirtildi.
Tanık ifadeleri ve uydu görüntülerinin, söz konusu bölgelerde herhangi bir çatışma yaşanmadığını doğruladığı kaydedildi. Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölge Direktör Yardımcısı Christine Beckerle, “Sivil mülklerin hukuksuz şekilde yıkılması, İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki operasyonlarının tekrar eden bir özelliği haline geldi. Bu durum artık Suriye’de de görülüyor” dedi.
Raporda ayrıca İsrail ordusunun Aralık 2024’ten bu yana Kuneytra ve Dera’da 9 askeri üs kurduğu ve Golan Tepeleri karşısındaki Suriye topraklarında kontrolünü artırdığı ifade edildi. Yıkılan bazı evlerin bu askeri üslerin yakınında bulunduğuna dikkat çekildi.
Af Örgütü, sivillerin zorla yerinden edilmesi ve mülklerinin yıkılması nedeniyle İsrail’in uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini belirterek, sorumluların hesap vermesi ve mağdurlara tazminat ödenmesi çağrısında bulundu.