MEMİHAN HİLBİN ZEYDAN

Wan - Kürtçenin yıllardır kamusal alanda yok sayılması ve eğitim sistemi içerisinde hâlâ resmi bir statüye sahip olmaması tepkilere neden olurken, “anadil hakkı talebi” için Kürt halkı mücadelesini sürdürüyor.

Kürtçenin yalnızca ev içine sıkıştırılmasına karşı çıkan Kürtler, dilin korunmasının yolunun onu görünür ve kamusal alanda konuşulur hale getirmekten geçtiğini vurguluyor. Anadilde eğitimden yerel hizmetlere kadar birçok alanda statü talebi sürüyor. Devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde atılması gereken adımları bekleyen halk ise ilk adımlardan birinin dil alanında olması gerektiğini belirtiyor.

Anadil hakkı için dünden bugüne bir mücadele sürerken, bu mücadeleye kadınlar öncülük ediyor.

Anneler çocuklarıyla Kürtçe konuşuyor, bu bilinci onlara aşılamaya çalışıyor. Şehriban Durmiş Kaçak (31) da, Türkiye’de Türk dili etkisi altında büyümenin olumsuz yönlerine karşı, çocuğunu anadilinde büyütmek istiyor. Kendi anadiline yabancılaştırılan bir politikanın etkisiyle Kürtçeyi iyi konuşamasa da 3 yaşındaki çocuğuyla birlikte o da anadilinde eğitim alıyor.

‘Anadilim acılarımın, sevinçlerimin taşıyıcısı’

Şehriban Durmiş Kaçak, sözlerine başlamadan önce Türkçe konuşacağı için affını istedi. Kendini Kürtçe ifade edemiyor olmanın eksiklik olduğunu ifade eden Şehriban Durmuş Kaçak, sadece anadilinde konuşacak seviyeye gelebilmek için eğitim aldığını söyledi ve şöyle devam etti: “Anadil, insanın ilk bağ kurduğu, duygularını en derin şekilde ifade ettiği dildir. Benim için de anadil, hem kimliğinin temel taşı, hem de düşüncenin en özgür olduğu alandır. İnsan anadilinde kendini daha doğal ve güçlü hisseder. Kürtçe benim için de, milyonlarca insan için de sadece bir iletişim aracı değildir. Kültürün, tarihin, ninnilerin, masalların, acının ve sevincin taşıyıcısıdır. Anadilini kaybetmek bir parçanızı kaybetmek gibidir.”

‘Çocuk önce anadilini öğrenmeli’

Çocukları anadilinde yetiştirmenin önemine vurgu yapan Şehriban Durmiş Kaçak, “Kendi çocukluğumda iki dil arasında kalınca bazen duygularımı net ifade edemediğimi fark ettim. Kendi çocuğum olduğunda ise yapılan bilimsel araştırmaları okuyunca çocuğumu anadilinde büyütmeye karar verdim. Çocuk başta anadilini öğrenmeli çünkü dil gelişiminin en hızlı olduğu dönemde anadilin temeli atılmazsa sonrasında çok daha zor oluyor. Bu bilinç arttıkça hem kendi dilime daha çok sahip çıktım hem de çocuğumun Kürtçe konuşurken daha rahat olmasını önemsedim” dedi.

‘Anadiliyle büyüyen çocuklar daha başarılı’

Çocukların anadilinde büyütülmesinin bilimsel olarak çok net faydaları olduğunu belirten Şehriban Durmiş Kaçak, anadilinde eğitim alan çocukların çok daha iyi kavrama, okuma, anlama, problem çözme becerisi geliştirdiğini vurguladı. Şehriban Durmiş Kaçaki “İkinci dili daha sağlıklı ve kalıcı bir şekilde öğrenir. Çocuk kendini değersiz hissetmez, kültürel kopukluk yaşamaz. Bu da ilerisi için daha güçlü bir benlik algısı sağlar. Dünyadaki pek çok araştırma UNESCO dahil gösteriyor ki anadilde eğitim özellikle ilk 6 yıllık akademik başarıyı arttırıyor. Aynı zamanda anne baba ile derin bağ kurmak ve duygularını tam ifade etmekte daha kolay olur. Ve bu psikolojik olarak daha sağlıklı çocuk demektir. Hem anadilde hem de ikinci bir dili iyi bilen bireyler iş hayatında, sosyal hayatta ve entelektüel alanda daha avantajlı olur. Anadili güçlü olan çocuk iki dünyayı daha rahat taşır. Ne kökünden kopar ne de içinde yaşadığı topluma yabancı olur” şeklinde konuştu.

‘Çocuğum ile sadece Kürtçe iletişim kuruyorum’

Şehriban Durmiş Kaçak, çocuklarla oyun oynarken, masal anlatırken, ninni söylerken mutlaka anadilinin kullanılması gerektiğinin altını çizdi. Şehriban Durmiş Kaçak sözlerine şöyle devam etti: “Çocuk zaten okulda diğer dilleri öğrenecektir. Aynı zamanda mümkünse Kürtçe kitaplar, şarkılar, filmler, hikayeler bulun. Günümüzde bunlara ulaşım çok daha kolay internet çağında olduğumuz için. Ve çocuğun okula başladığında bu anadili evde aynı şekilde devam ettirmemiz gerekiyor. Diğer Kürt aileleriyle bir araya gelip çocuklara Kürtçe oyunlar oynanabilir. Okuyarak kendimizi daha çok geliştirebilir, kelime dar ağacığımızı daha zenginleştirebiliriz. Bu da çocuklara daha kaliteli bir modeli olabilmemizi sağlar. En önemlisi anadil sevgisini ceza veya zorlamayla değil, sevgi ve doğal kullanım ile aşılayın çocuklara.”

‘Kürtçe eğitim temel bir haktır’

Şehriban Durmiş Kaçak, anadilin en temel hak olduğunu belirterek, “Anadilde eğitim bir çocuğun en iyi şekilde öğrenmesini sağlar. Birçok ülkede, örneğin İsviçre, Kanada, Finlandiya gibi birden fazla dilde eğitim başarıyla uygulanmaktadır. Kürtçenin de Türkiye'de yaşayan milyonlarca çocuğun anadili olduğu gerçeği ortadadır. Statü kazanımı için öncelikle toplum içinde Kürtçenin kullanımını arttırmak, yazılı ve sözlü üretimi çoğaltmak gerekiyor. Dergi, kitap, tiyatro ve şarkı gibi ailelerin kendi evlerinde ve çevrelerinde Kürtçeyi canlı tutması en temel adımdır. Yasal ve anayasal çerçevede anadilde eğitimin genişletilmesi hem demokratik hem de pedagojik açıdan önemli bir konudur. Ve en temel insan hakkıdır. Benim görüşüm nettir. Hiçbir çocuk anadili yüzünden dezavantajlı duruma düşmemelidir. Bu hem bireyin hem de toplumun yararına olur” sözlerini kaydetti.