Haber Merkezi- PEN Amerika tarafından yayımlanan yıllık rapora göre, İran’da yazarlar ve kültür insanlarına yönelik yeni baskı dalgası nedeniyle tutuklu yazar sayısı yeniden 2022’deki “Kadın, Yaşam, Özgürlük” protestoları dönemindeki seviyeye yaklaştı.

Raporda, yalnızca son bir yıl içinde İran’da en az 17 yazar ve sanatçının gözaltına alındığı belirtilirken, İran’ın ifade özgürlüğünü ihlal eden ülkelerin başında geldiği vurgulandı.

PEN Amerika, İran’daki baskıların yalnızca siyasi yazarlara yönelik olmadığını; şairler, çevirmenler, şarkı sözü yazarları, araştırmacılar, köşe yazarları, insan hakları savunucuları ve medya çalışanlarının da gözaltı, soruşturma ve ağır yargı kararlarıyla hedef alındığını kaydetti.

Raporda, PEN Amerika’nın “Risk Altındaki Yazarlar” programı direktörünün şu sözlerine yer verildi:

“İran İslam Cumhuriyeti yetkilileri, bağımsız seslere yönelik acımasız kampanyaları nedeniyle öne çıkıyor. Şairler, çevirmenler, araştırmacılar, şarkı sözü yazarları, yorumcular, insan hakları savunucuları ve köşe yazarları İran hapishanelerine gönderiliyor. Hükümet, tartışmayı, eleştiriyi ve muhalefeti susturmaya çalışıyor.”

Raporda ayrıca İran’daki son siyasi ve güvenlik gelişmelerine de değinildi. İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük savaşın ardından güvenlik ve yargı kurumlarının eleştirel seslere yönelik baskıları artırdığı ifade edildi. PEN Amerika’ya göre savaş sonrası oluşan güvenlik atmosferi, gözaltıların, ifadeye çağırmaların ve geniş kapsamlı kısıtlamaların artmasına zemin hazırladı.

Son aylarda insan hakları kuruluşları da İran yönetimini, muhalifleri susturmak için belirsiz güvenlik suçlamalarını kullanmakla suçluyor. İran’da çok sayıda yazar ve gazeteci; “rejim karşıtı propaganda”, “örgütlü faaliyet” ya da “düşman devletlerle iş birliği” gibi suçlamalarla yargılanıyor ve hapse atılıyor. İnsan hakları savunucuları ise bu suçlamaların ifade özgürlüğünü bastırmanın aracı haline geldiğini belirtiyor.

PEN Amerika’nın raporu, İran’da siyasi tutukluların durumu, internet kısıtlamaları, sansürün derinleşmesi ve kültürel aktivistlere yönelik baskılar konusundaki endişelerin arttığı bir dönemde yayımlandı. Uluslararası ifade özgürlüğü kuruluşları, mevcut sürecin devam etmesi halinde İran’daki kültürel ve medya alanının daha ağır bir baskı ve kapanma sürecine sürükleneceği uyarısında bulunuyor.