HELÎN EHMED

Silêmanî - Suriye yeni bir siyasi aşamadan geçerken, QSD (Hêzen Suriya Demokratik-SDG) ve özellikle kadın gücü YPJ’nin (Yekîneyên Parastina Jin) geleceği, hem iç hem de bölgesel düzeyde en önemli başlıklardan biri haline geldi. Suriye Geçici Yönetimi’nin aldığı kararlar, tüm silahlı güçleri merkezi ordu çatısı altında birleştirmeyi hedefliyor. Ancak bu adım, özellikle kadın güçleri tarafından ciddi bir tepkiyle karşılandı.

Kadınlara özgü bir güç olan YPJ, yalnızca savaş cephelerinde yer almakla kalmadı; aynı zamanda özgürlüğün, kadınların siyasete ve toplumsal yaşama katılımının simgesi olarak belirgin ve etkili bir rol üstlendi. Ancak Ahmed Şara’nın (Colani) iktidara gelmesiyle birlikte Şam’ın politikası farklı bir yön kazandı. Colani, tüm silahlı güçlerin Savunma Bakanlığı komutası altına girmesi gerektiğini ve devlet dışında hiçbir bağımsız güce yer verilmeyeceğini açıkça ifade etti. Geçici Yönetim, YPJ’ye Suriye ordu yapısı içinde bağımsız bir statü vermeyi reddediyor.

Bütün bu politikalara karşı YPJ, Suriye’nin ulusal savunma sistemi içinde temel bir yapı olarak tanınmayı ve aynı zamanda örgütsel ve idari bağımsızlığını korunmayı istiyor. Halk ise toplumun güvenliğini sağlayan ve terörizme karşı mücadele eden bir güç olarak YPJ’nin varlığının güvence altına alınmasını talep ediyor.

Öte yandan Şam yönetiminin, yeni düzenlemeleri kapsamında Kürtçe tanınmış ve Newroz ulusal bayram olarak kabul edilmişti. Ancak buna paralel olarak, resmi kurumların tabelaları Kürtçe kullanımdan çıkarılarak yalnızca Arapça olacak şekilde değiştirilmiştir. Bu, toplumda ciddi bir tepkiye neden oldu.

YPJ’nin geleceği ve kadın gücünün varlığını nasıl sürdüreceğine ilişkin ise henüz uygulama aşamasına ulaşmış net bir anlaşma bulunmuyor. Bu nedenle SDG ve özellikle YPJ, kadın gücünün geleceğinin, özerk yönetim modelinin ve hatta Suriye’nin gelecekteki devlet yapısının belirleneceği son derece hassas bir süreçte bulunuyor.

‘Anlaşmaya varılan maddeler ihlal ediliyor’

Konuya dair ajansımıza değerlendirmelerde bulunan Federal Kürdistan (Başur) Kongra Star Temsilcisi Necme Elûş, SDG'nin Ahmed Şara yönetimiyle birçok temel ilke ve madde üzerinde anlaşmaya vardığını belirtti. Bu anlaşmaların amacının bölgede Kürtçenin varlığını korumak ve kadın güçlerinin bölgedeki mevcudiyetini sürdürmek olduğunu ifade eden Necme Elûş, buna rağmen geçici yönetimin Kürtler ile aralarında anlaşmaya varılan bu maddeleri ihlal etmeye devam ettiğini vurguladı.

Necme Elûş şunları söyledi: “Kürtler, bölgede Kürtçenin resmiliğinde ve kadın güçlerinin muhafaza edilmesinde ısrarcı; ancak Ahmed Şara anlaşmayı ihlal ediyor. YPJ, Rojava'da farklı fikir, din ve kültürlerden kadınların birlikte mücadele ettiği ortak bir kadın gücüdür. Rojava'da kadın gücünün varlığı, tüm Orta Doğu'daki kadın kazanımlarının artması demektir. YPJ isminin silinmesini ve Kürdistan'ın genelinde kadın gücünün yok edilmesini engellemek için çeşitli eylem ve destek çalışmaları başlatıldı.”

‘Bu zihniyet Rojava’da yıkıldı’

Suriye'de kadın gücünün kalıcı olması adına tüm Orta Doğu'daki kadınların destek ve eylemleriyle bu karara karşı durduğunu belirten Necme Elûş, Kürdistan'ın diğer parçalarındaki yönetimlerin kadın savunma güçlerini engellediğini dile getirdi. Bu bölgelerde silahlı kadınların sadece devlet kurumlarında görev yapabildiğini ve savaşlara katılamadığını, ancak Rojava'da bu zihniyetin yıkıldığını ifade eden Necme Elûş şunları ekledi: “YPJ, bölgedeki tüm kadınlarla birlikte hareket eden ortak bir akılla IŞİD'in siyah bayrağını indirip yerine kadın gücünün bayrağını dalgalandırdı. Bu durum ne IŞİD ne de Ahmed Şara güçleri tarafından kabul edilmedi. Bu nedenle Ahmed Şara, IŞİD zihniyetini bölgeye dayatabilmek amacıyla kadın gücünü yok etmeyi hedefleyerek Kürtler ile arasındaki anlaşmaları ihlal ediyor.'"

‘Sadece askeri alanda değil, düşünsel alanda da ilerleme sağlandı’

Necme Elûş Orta Doğu'da YPJ gücünün varlığının kadınlar için önemli bir kazanım olduğunu; ancak Ahmed Şara tarafından izlenen IŞİD zihniyetinin, bölgedeki kadın gücünü kabul etmediğini ifade etti. Ahmed Şara yönetiminin radikal siyasal İslam'a bağlı olduğunu ve kadınların silah taşıyıp savunma yapmasının onlar için kabul edilemez olduğunu dile getiren Necme Elûş, “Askeri güçlerin varlığı eskiden beri Rojava ve çevresinde mevcuttu; fakat bölgedeki IŞİD ve Baas zihniyeti, kadınların askeri ve savunma güçlerine katılmasına izin vermiyordu. Kadınlar sadece resmi kurumlarda idari işleri yürütüyordu. Ancak YPJ’nin kurulması, IŞİD iktidarının yıkılmasında rol almaları ve kadın haklarını savunmaları sayesinde, Rojava'daki kadınlar birliktelik yoluyla haklarını güvence altına aldılar. Kadınların gücü ve ortak mücadelesi sayesinde sadece askeri alanda değil, düşünsel alanda da büyük bir ilerleme kaydedilmesi sağlandı” dedi.

‘Dilimizin varlığı kimliğimizdir’

Konuşmasının sonunda Necme Elûş şunları söyledi: 'Biz Kürtler için dilimizin varlığı kimliğimizdir; Rojava'daki Kürt bölgelerinde Kürtçenin yok sayılmasına izin vermeyeceğiz. Ancak Suriye'deki Kürt bölgelerinde, üzerinde Kürtçe yazı bulunan kurum tabelalarının kaldırıldığı görüldü. Bölgedeki Kürt halkı bu karara tepki gösterdi ve bunu kabul etmedi. Bu nedenle Kürt bölgelerinde hükümet işleri ve okullar Kürtçe yürütülmeli, Kürt çocukları kendi dillerinde eğitim görmelidir. Kürtlerin taleplerinin yerine getirilmemesi durumunda, halkın tepkisi ağır ve ters yönde olacaktır. Kürt halkı her zaman barışçıl olmuştur; özellikle kadınlar, üzerlerinde dayatılan bu zihniyete rağmen her zaman barıştan yana tavır almışlardır. Ancak haklarının engellenmesi, özellikle bölgede Kürtçenin yok sayılması ve kadın gücü YPJ'nin tasfiye edilmesi durumunda, halkın ve özellikle de kadınların duruşu farklı olacak ve Suriye Geçici Yönetimi'ne karşı direnç göstereceklerdir.'"