Haber Merkezi- Ortadoğu’da eş zamanlı olarak birden fazla askeri çatışmanın yoğunlaşmasıyla birlikte, uluslararası kurumlar bu savaşların ekonomik ve insani sonuçları konusunda uyarılarda bulunuyor. Bu etkiler, savaş alanlarının ötesine geçerek milyonlarca insanın günlük yaşamını derinden etkiliyor.

Bölgede başlıca çatışma odakları; Gazze’de devam eden savaş ve İsrail ile Filistinli gruplar arasındaki çatışmalar, İsrail ile Lübnan’daki Hizbullah gibi bölgesel aktörler arasındaki askeri gerilimler, Suriye’deki saldırılar, Yemen’deki iç çatışmalar ve ayrıca İran, ABD ve İsrail arasında artan askeri ve güvenlik gerilimleri olarak öne çıkıyor. Bu çoklu krizler, enerji, ticaret ve gıda güvenliği alanlarında bir istikrarsızlık zinciri oluşturdu.

Savaş tarımı ve fiyatları etkiliyor

Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Gıda Programı başkanları, Batı Asya’daki savaşlar nedeniyle petrol, doğalgaz ve kimyasal girdilerde (özellikle tarım gübreleri) yaşanan fiyat artışının küresel gıda fiyatlarını da yükselteceği konusunda ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada, enerji piyasalarının jeopolitik risklere duyarlı olduğu ve petrol ve doğalgaz arzındaki herhangi bir aksamanın üretim ve taşıma maliyetlerini doğrudan artıracağı vurgulandı. Ayrıca, gübre fiyatlarındaki artışın tarımsal verimliliği düşüreceği ve birçok ülkede gıda arzını azaltacağı belirtildi.

Yetersiz beslenmeye karşı uyarı

Uluslararası kurumlar, bu sürecin özellikle düşük gelirli ve borç krizi yaşayan ülkeler üzerinde orantısız bir baskı yaratabileceğini; zaten yüksek enflasyon, para birimi değer kaybı ve döviz kısıtlamalarıyla mücadele eden bu ülkelerde gıda fiyatlarının artmasının insanı krizlere, yetersiz beslenmeye ve hatta toplumsal huzursuzluklara yol açabileceğini uyardı.

‘Ekonomik yapılar kırılgan hale geliyor’

Ekonomi uzmanları da Ortadoğu’daki savaşların enerji maliyetlerini artırmanın yanı sıra kritik ticaret yollarını tehdit ettiğine dikkat çekiyor. Örneğin, İran’daki mevcut çatışmalarda deniz yollarındaki güvensizlik ve nakliye sigortası maliyetlerinin yükselmesi, küresel piyasalarda malların fiyatlarını artırıyor.

Bazı analistler, savaş ile gıda güvenliği arasındaki bağlantının yalnızca fiyat artışıyla sınırlı kalmadığını; tedarik zincirindeki aksaklıklar, tarıma yatırımların azalması ve kırılgan ülkelerin ithalata bağımlılığının artmasının uzun vadede ekonomik yapıları daha da kırılgan hale getirebileceğini vurguluyor.

Acil önlem çağrısı

Açıklamanın sonunda uluslararası kurumlar, gerilimlerin azaltılması, enerji piyasalarının istikrara kavuşturulması ve kırılgan ülkelerin desteklenmesi için acil önlemler alınması çağrısında bulundu. Kurumlar, etkili müdahale olmaksızın dünyanın yeni bir gıda krizine sürüklenebileceğine dikkat çekti ve bu krizinin temel nedeninin mutlak kaynak eksikliği değil, savaşlar ve jeopolitik belirsizlikler olduğunu belirtti.