HÊVÎ SALAH

Silêmanî - Teknolojinin hızla ilerlediği bir çağda kadınların güçlendirilmesi artık sadece sosyal bir hedef değil, aynı zamanda ekonomik ve teknolojik bir gereklilik haline geldi. Bilgisayar biliminin tarihinde kadınlar her zaman önemli roller üstlenmişti; örneğin Ada Lovelace (1815-1852), Charles Babbage’ın mekanik genel amaçlı bilgisayarı “Analitik Makine” üzerine çalışmalarıyla tanınan İngiliz matematikçi ve dünyanın ilk bilgisayar programcısı olarak kabul edilen vizyonerdir. Ada Lovelace, makinenin sadece hesaplama yapmakla kalmayıp müzik ve sanat dahil karmaşık verileri işleyebileceğini öngörmüş ve Bernoulli sayılarını hesaplayan algoritmayı geliştirmiştir.

Yapay zeka ve uzaktan çalışma gibi yenilikler, kadınların coğrafi ve zamansal engelleri aşarak işgücü piyasasında ve karar alma merkezlerinde daha aktif rol almalarını sağladı. Küresel veriler, teknoloji departmanlarında kadın çalışan oranı yüksek şirketlerin daha yenilikçi ve verimli olduğunu gösteriyor. Federal Kürdistan’da, özellikle Silêmanî, Hewlêr ve Dihok gibi şehirlerde kadınlar, bilgisayar bilimi ve programlama alanlarında uzmanlık kazandığında artık yerel sınırlara bağlı kalmıyor. Uzaktan çalışma ve küresel platformlar sayesinde finansal bağımsızlık elde edebiliyor, böylece hem aile hem de toplumun ekonomik temellerini güçlendirebiliyorlar. Bu durum, teknolojiyi kadın girişimcileri küresel düzeye taşıyacak stratejik bir köprü olarak konumlandırıyor ve bilgi çağında cinsiyet farklılıklarının giderek azaldığını gösteriyor.

Teknoloji hedeflere ulaşmada bir araç

Yapay zekanın etkisi, kadınların yetenekleri için adeta bir “ek güç” görevi görüyor. Küçük projelerin yönetiminden karmaşık verilerin analizine ve modern pazarlamaya kadar, akıllı araçlar kadınların minimum zaman ve maliyetle en büyük etkiyi yaratmalarına yardımcı olabiliyor. Ailevi sorumluluklar nedeniyle geleneksel iş piyasasına erişimi sınırlı olan birçok kadının bulunduğu Federal Kürdistan’da, bilgisayar bilimi ve dijital alan, yalnızca “yenilik” ve “beceri”ye odaklandığı için bir kurtarıcı gibi görülüyor. Bu nedenle Kürt kadınları, yapay zekayı günlük işlerin otomasyonu ve ürün geliştirmede kullanarak iş verimliliğini artıran, aynı zamanda kadınların planlamacı ve lider olabileceğini gösteren bir adım olarak değerlendirmeli. Federal Kürdistan’ın refahı ve kalkınmasının geleceği, kadınların teknolojiyi profesyonel hedeflerinin hizmetine sunma derecesine bağlı, çünkü bir kadın dijital dünyada başarılı olduğunda, tüm toplum adalete bir adım daha yaklaşır.

Riskleri de gündeme getiriyor

Yapay zeka ve dijital teknolojiler kadınlar açısından yeni fırsatlar sunarken, beraberinde bazı riskleri de gündeme getiriyor. Yanlış bilgi üretimi, veri güvenliği sorunları, dijital bağımlılık, emek piyasasında eşitsizliklerin derinleşmesi ve teknolojik araçlara erişimdeki farklar bu riskler arasında öne çıkıyor. Bu nedenle yapay zekanın bilinçli, eleştirel ve etik bir yaklaşımla kullanılması, özellikle kadınların bu alanda güçlenmesi açısından önem taşıyor.

Bu tartışmaların gölgesinde Federal Kürdistan’da konuşan üniversite profesörü Nahla Muhammed Said, kadınların yapay zeka ve teknoloji alanında yetkinlik kazanmasının bireysel gelişim kadar toplumsal kalkınma açısından da belirleyici olabileceğine dikkat çekti.

‘Yapay zeka araçlarını öğreterek gelir yaratabilmelerine yardımcı olabiliriz’

Üniversite profesörü Nahla Muhammed Said, ajansımıza teknolojinin ilerlemesi, avantajları ve dezavantajları hakkında şunları söyledi:

“Teknoloji ve yapay zeka, toplumdaki bireyler için çok önemli ve modern bir konudur. Yapay zekadan faydalanabilmek için öncelikle bu teknoloji hakkında olabildiğince çok bilgi sahibi olmamız gerekiyor. Her kadının bu modern konuya ayak uyduramayacağından endişe edebiliriz, ancak neyse ki yapay zeka, kadınların yeteneklerini tanımaları ve bundan faydalanmaları için yeni fırsatlar sunuyor. Özellikle Federal Kürdistan Bölgesi’nde kadınların rol alabileceği küçük projeler var, ancak ilerlemenin önünde kimi engeller bulunuyor. Bunlardan biri, kadınların yapay zeka araçlarının kullanımından yeterince haberdar olmamaları. Bu sorunu çözmek için kadınlara özel dükkanlar veya merkezler kurarak onlara yapay zeka araçlarını öğretebilir ve kendi gelirlerini yaratabilmelerine yardımcı olabiliriz.”

Yapay zeka araçlarının kullanımı hakkında farkındalık yetersiz

Nahla Muhammed Said, bazı enstitülerin yapay zeka ile ilgili kurslar açmaya ve bilgi tanıtımı yapmaya başladığını söyleyerek, “Ancak özellikle bilişim teknolojisi öğrencisi olan gençlerin ve kadınların katılımının yeterli olmadığını hissettim. Okulları çokça ziyaret ettim ve tüm ilkokul ile ortaokul seviyelerini gezdim. Bu ziyaretler sırasında fark ettiğim şey, bazı öğretmenlerin yapay zeka araçları hakkında yeterli bilgiye sahip olmamaları, bu araçları kendi kariyerlerinde kullanmamaları ve yapay zeka konusunda farkındalık kazanmamış olmalarıdır. Ayrıca, yapay zekanın kötü amaçlarla kullanılmasının toplumda birçok soruna yol açabileceğini bilmemeleri de dikkat çekiciydi” ifadelerinde bulundu.

‘Kadınların uzmanlıkları, teknoloji ekosisteminin güçlenmesine katkı sağlıyor’

Teknoloji ve yapay zekanın her meslekte kullanıldığını kaydeden Nahla Muhammed Said, “Bir kadın olarak benim için çok önemli olan şey, 200’den fazla seminer ve panel düzenlemiş olmam. Vermek istediğim mesaj, teknoloji ve yapay zeka öğrenmenin yaşla ilgili olmadığı ve yaşın yeni konuları öğrenmeye engel olamayacağıdır” diye ekledi. Federal Kürdistan’da teknoloji ve bilişim alanında kadınların çalışmalarına da değinen Nahla Muhammed Said, “Bölgede teknoloji ve yapay zeka ile doğrudan ilgili şirketlerimiz var ve kadınlar bu şirketlerde üst düzey rollerde görev alıyor. Kadınların uzmanlıkları, hem şirketlerin gelişimine hem de bölgedeki teknoloji ekosisteminin güçlenmesine katkı sağlıyor” sözlerine yer verdi.

Kadınlara mesaj

İlgili taraflara özellikle Kültür Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Bakanlığı’na iletmek istediği mesajı paylaşan Nahla Muhammed Said, yeni teknolojik gelişime ve yapay zekaya ayak uydurulması gerektiğini söyledi. Sözlerinin sonunda kadınlara da özel bir çağrısı olan Nahla Muhammed Said, “Kadınlara mesajım, korkmamalarıdır, çünkü bir kadın korktuğunda hiçbir şey yapamaz. Kadınlarla çok fazla temasım var ve toplumun ilerlemesi için birçok yetenekli kadın bulunuyor” dedi.