ROCHELLE JUNİOR

Süveyda- Suriye’de kışkırtıcı ve dışlayıcı söylemin tırmanması, dini ve ulusal kimlikleri nedeniyle farklı toplumsal bileşenleri hedef alan tehdit ve uygulamalara ilişkin kaygıları artırıyor. Ana dilde eğitim hakkı talep eden Kürt öğrencilerin karşılaştığı tehditler, ülkede özgürlüklerin, kültürel hakların ve çoğulculuğun geleceğine ilişkin endişeleri derinleştiriyor.

Avukat Lina Ebu Hamdan, mevcut yönetimin iktidara gelişinin bağımsız bir ulusal sürecin sonucu olmadığını, uluslararası ve bölgesel planlar ile uzlaşmalar doğrultusunda gerçekleştiğini belirtti. Lina Ebu Hamdan, yönetimin Suriye’yi bölmeyi hedefleyen bir projenin parçası olarak işlev gördüğünü ifade etti.

Osmanlı-Türk yönelimli projeye karşı uyarı

Şam’da yaşananların, iktidarı tekelleştirmeyi ve Suriyeli bileşenleri dışlamayı hedefleyen otoriter bir sistemin yerleştirilmesine yönelik eğilimi yansıttığını kaydeden Lina Ebu Hamdan, “Bu yaklaşım, azınlıkların ve ulusal güçlerin hükümetin yönetimine ve kurumlarına gerçek anlamda katılımını engelliyor. Suriyeliler arasında mezhepçi söylem ve kışkırtmanın tırmanması geçici bir durum değil, toplumsal dokuyu parçalamayı ve ülkenin bölünmesinin önünü açmayı hedefleyen tehlikeli bir sürecin parçasıdır” ifadelerinde bulundu.

Lina Ebu Hamdan, İslami bir emirlik kurmayı amaçlayan Osmanlı-Türk yönelimli bir projenin hayata geçirilmesine karşı uyarıda bulunarak, “Suriye tek renge veya tek bileşene dayalı bir anlayışla inşa edilemez. Ülkenin geleceği ancak çoğulculuk, ortaklık ve tüm bileşenlerin haklarının eşit biçimde tanınmasıyla kurulabilir. Suriyeli bileşenlerin ‘azınlık’ kavramı çerçevesinde sınıflandırılmasını reddediyoruz.  Bütün Suriyeliler ulusal kimlik ve haklar bakımından eşittir. Herkesin dışlanmadan veya ayrımcılığa uğramadan ülkesinin inşasına ve yönetimine katılma hakkı vardır” sözlerine dikkat çekti.

‘Siyasal İslam parçalanma ve yıkıma yol açar’

Dini kimlik temelinde öldürme ve ihlaller sürerken ortak bir ulusal kimlikten söz etmenin ne anlam taşıdığını sorgulayan Lina Ebu Hamdan, Temmuz ayında yaşanan olaylarda Süveyda halkının maruz kaldıklarına dikkat çekerek, “Dini ve kültürel farklılıkların hedef göstermenin gerekçesine dönüştürülmesi büyük tehlike taşıyor. Mevcut yönetim, farklılıkları kabul etmeyen ve dışlayıcı bir anlayışa sahip. Siyasal İslam’ın devlet ve toplum üzerinde hakimiyet kurma projesine dönüşmesi, ülkelerin parçalanmasına ve yıkılmasına yol açar” şeklinde konuştu.

‘Talepler çeşitliliğin bir parçası’

Kürtlerin Suriye toplumunun asli bir bileşeni olduğunu ve meşru haklara sahip bulunduğunu dile getiren Lina Ebu Hamdan, bu hakların dillerini ve kültürlerini korumayı, çocuklarını Kürtçe eğitmeyi ve Kürtçenin resmi dil olarak tanınmasını kapsadığını söyledi. Lina Ebu Hamdan, bu taleplerin Suriye’nin birliğine zarar vermediğini, aksine yurttaşlık hakları ve kültürel çeşitliliğin bir parçası olduğunu vurguladı.

Lina Ebu Hamdan, sözlerine şöyle devam etti:

“Kürt öğrencilerin dil ve kültür haklarını talep ettikleri için ölüm ve işkenceyle tehdit edilmesini kınıyorum. Bu uygulamalar, Kürtlerin geçmişte DAİŞ tarafından maruz bırakıldığı ihlalleri hatırlatırken, kimliklerinin ve varlıklarının hedef alınacağı yönündeki kaygılarını artırıyor. Kürt öğrencilere yönelik tehditlerle Şara’nın New York ziyaretine eşlik eden görüntüler arasında da bağlantı var. Süveyda halkından protestocular, Şara destekçileri tarafından kışkırtıcı işaretlerle hedef alındı. Bu işaretler arasında bıyıkların kesilmesi tehdidi ve Süveyda’da gerçekleştirilen ihlaller, öldürmeler ve evlerin yakılmasıyla övünülmesi de vardı.”

‘Mezhepçilik körükleniyor’

Lina Ebu Hamdan, söz konusu uygulamaların Suriyeli bileşenlere yönelik nefret ve kışkırtma söyleminin sürdüğünü gösterdiğini belirterek, mezhepçiliğin ve intikam söyleminin tırmanmasının doğuracağı sonuçlara karşı uyarıda bulundu. Süveyda halkının maruz kaldığı ihlaller karşısındaki sessizliği de eleştiren Lina Ebu Hamdan, “Suriyeli bileşenlere yönelik nefret ve kışkırtma söyleminin sürmesi, mezhepçiliği ve intikamı körüklüyor. Süveyda halkının maruz kaldığı ihlaller karşısındaki sessizlik de kabul edilemez” diye belirtti.

‘Entegrasyon kırılgan’

Suriye Demokratik Güçleri (QSD) ile Suriye geçici yönetim arasında imzalanan entegrasyon anlaşmasını kırılgan olarak nitelendiren Lina Ebu Hamdan, anlaşmanın uygulamaya geçirilmediğini ve Suriyeli bileşenlerin haklarını koruyacak güvenceler içermediğini söyledi. Lina Ebu Hamdan, “Anlaşma, kağıt üzerindeki mutabakatların ötesine geçemedi. Kürtlerin, Dürzilerin ve diğer tüm bileşenlerin kendi topraklarında yaşama, devlet kurumlarına katılma ve ayrımcılığa uğramadan yurttaşlık haklarından yararlanma hakkı vardır. Ulusal aidiyet, kişinin dilinden, kültüründen veya dini kimliğinden vazgeçmesi şartına bağlanamaz. İstikrarlı bir devletin inşası, Suriye’deki çeşitliliğe saygı gösterilmesini ve korunmasını gerektirir” ifadelerinde bulundu.

‘Hukuki düzenlemeler somutlaşmalı’

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne atıfta bulunan Lina Ebu Hamdan, 1948 yılında kabul edilen bildirgenin eşitlik ilkesine dayandığını ve din, ırk, cinsiyet ya da diğer farklılıklar temelinde ayrımcılığı yasakladığını belirtti. Lina Ebu Hamdan, “Bu ilkeler, ihlalleri gerçekleştirenlerin hesap vermesini, ayrımcılıkla mücadeleyi, kadın ve çocuk haklarının korunmasını ve her türlü işkencenin yasaklanmasını sağlayacak yasal ve hukuki düzenlemelere dönüştürülmelidir. İnsan hakları slogan ve metinlerle sınırlı kalmamalı, tüm Suriyelileri istisnasız koruyan somut güvencelere dönüşmelidir” diyerek, sözlerini tamamladı.