Haber Merkezi - İran'da yurttaşlar, sivil toplum ve siyasi aktivistler hakkında verilen hapis ve idam cezaları ile idamların infazı sürüyor. Son vakalarda hapis ya da idam cezasına çarptırılanlar arasında çok sayıda kadın da yer alıyor. Gözaltıların artması, ağır hapis cezalarının verilmesi ve idamların infaz edilmesi, insan hakları örgütlerinin devlet baskısı ve şiddetinin tırmandığı yönündeki kaygılarını artırıyor.

Son gelişmelere göre, Huzistan Öğretmenler Sendikası aktivisti Kevkeb Bedaği Pegah hakkında verilen bir yıllık hapis cezası onandı. Furuzan Ensari de bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. Tara Ferhengiyan ise hapis, 31 kırbaç cezası ve sürgün cezası aldı. Kürt gazeteci ve sivil toplum aktivisti Şiva Zarei para cezasına mahkûm edilirken, Ali Sanei hakkında verilen 10 yıllık hapis cezası da onandı.

Yunus Nebizade 10 yıl 1 gün hapis cezasına çarptırılırken, Kuhdeşt'te Abdullah Mahmudi hakkında 3 yıl 6 ay hapis cezası verildi.

Öte yandan dört Arap yurttaş dini faaliyetleri gerekçesiyle gözaltına alınırken, Muhammed Muradi de Mahabad'da gözaltına alındı.

İdamlar sürüyor

Gözaltılar ve ağır cezaların yanı sıra idamların infazı da devam ediyor. "Alihani Meydanı" davasının sanıkları olan 19 yaşındaki İrfan İsfendiyari ile 23 yaşındaki Gül Muhammed Muhammedi, İsfahan'daki Destgird Cezaevi'nde idam edildi.

Şuşter Merkez Cezaevi'nde Emin Hüdri Mirkaid'in, Yasuc Merkez Cezaevi'nde 58 yaşındaki üç çocuk annesi Azam Gerami'nin ve İlam Merkez Cezaevi'nde İrec İbrahimizade'nin idam cezaları infaz edildi. Zahidan Cezaevi'nde bir mahkûmun daha idam edildiği, 14 yaşındayken tutuklanan Beluç siyasi tutsak Meysem İrendegani'nin de idam edildiği bildirildi.

Şiraz Devrim Mahkemesi 1. Şubesi ise Ocak ayı protestolarında yaralanan göstericilere tıbbi yardım sağladıkları gerekçesiyle Mücteba Dehbendi ve Kiyanuş Hemzei Kazeruni hakkında idam cezası verdi.

Ocak ayındaki protestolarda gözaltına alınan Mehnam Nevvab Safevi de idam cezasına çarptırıldı. Tahran Devrim Mahkemesi 15. Şubesi, Evin Cezaevi'nde tutuklu bulunan 27 yaşındaki siyasi tutsak Emirhasan Ekberi Mufred hakkında idam kararı verdi. Mehdi Zarif hakkındaki idam cezası ise Yüksek Mahkeme tarafından onandı.

Baskı ve idamların artmasına ilişkin endişeler büyüyor

İnsan hakları savunucuları ve örgütleri, gözaltılar, ağır cezalar ve idamların aynı dönemde artmasını devletin baskı politikalarını daha da sertleştirdiğinin göstergesi olarak değerlendiriyor. Hak örgütleri, bu sürecin yaşam hakkı ve temel özgürlüklerin ihlalini derinleştirdiğini, İran yönetiminin toplumsal taleplere yanıt vermek yerine baskı araçlarına daha fazla başvurduğunu belirtiyor.

Bu kapsamda Kızılhisar Cezaevi'ndeki tutuklular, idamların artmasını protesto etmek ve infazların durdurulmasını talep etmek amacıyla 10 günü aşkın süredir açlık grevini sürdürüyor.

Eş zamanlı olarak 300'ü aşkın kurum, örgüt ve hak savunucusu ortak bir bildiri yayımlayarak Kızılhisar Cezaevi'ndeki açlık grevindeki tutuklulara destek verdi ve İran'da idamların derhal durdurulması ile idam cezasının kaldırılması çağrısında bulundu.

Allame Tabatabai Üniversitesi öğrencilerinden bir grup da yayımladıkları bildiride idam kararlarını ve infazlarını kınayarak İran'da idamların durdurulmasını istedi.

Öte yandan sınır bölgelerinde yaşanan sivil ölümlerine ilişkin haberler gelmeye devam ediyor. 16 yaşındaki Süheyl Ferdusi, Pave sınır hattında açılan ateş sonucu yaşamını yitirirken, iki çocuk babası 21 yaşındaki kolber Resul Kalenderi de Hoy kentinin Kotur ilçesine bağlı Belcuk köyü sınırındaki dağlık bölgede hayatını kaybetti.