RAFIF ESLEEM

Gazze — Gazze Şeridi’nde yaşayan Tağrid Abdullah, bombardımanların ardından geriye kalan atıkları yeniden dönüştürerek çevre dostu ve geleneksel ruh taşıyan ürünlere dönüştürüyor. Filistin nakışı ve renkleriyle süslediği çalışmalarını bir “yeniden doğuş” mesajına dönüştüren Tağrid Abdullah, “Savaşlar ne kadar yorsa da… Filistinli kadın küllerinden yeniden doğan anka kuşu gibi doğacak” sözleriyle, kadın emeğinin ve fikrinin Gazze’yi yeniden şekillendireceğini vurguluyor.

Tağrid Abdullah, kâğıt yardım kutuları, plastik ve metal kaplar ile atılmış kumaşları geri dönüştürerek çevre dostu ve geleneksel karakter taşıyan ürünlere dönüştürüyor. Filistin nakışını ve renklerini tasarımlarına dahil eden Tağrid Abdullah, bu çalışmalarıyla hem Gazze’de ağırlaşan çevresel krize dikkat çekiyor hem de Filistin mirasını yeniden görünür kılıyor.

Tağrid Abdullah, geri dönüşüm fikrinin şehre uygulanan ağır kuşatma koşullarıyla başladığını ve bir kadın olarak bu tür ihtiyaçları hissettiğini söylüyor. Ona göre kâğıt kutular çöpe atılmak yerine kıyafet ya da ayakkabı saklama kutusuna dönüştürülebilir. Cam veya metal kutuların içinde bitki yetiştirilebilir; plastik kutular ise çöp kovası haline getirilebilir.

Tağrid Abdullah, meselenin yalnızca geri dönüşüm olmadığını belirtiyor. Her parçaya Filistin’in otantik mirasından dokunuşlar ekleyerek ürünlerin “ruhu” ve ulusal bir karakter kazanmasını sağladığını ifade ediyor. Kullandığı renklerin de belirli anlamlar taşıdığını söyleyen Tağrid Abdullah, ham maddeyi piyasadan satın almak istemediğini; daha kolay ve daha iyi sonuç verebilecek olsa bile evinde ya da arkadaşlarının ve akrabalarının evlerinde alternatif aramayı tercih ettiğini vurguluyor.

Sağlıklı bir çevre için önemli bir proje

Projesinin sağlıklı bir çevre için önemli olduğunu belirten Tağrid Abdullah, “Biz sadece çevreye yardım etmiyoruz, öncelikle kendimize yardım ediyoruz. Çünkü Gazze, kaçınılmaz biçimde geniş bir kirlilik odağında yaşıyor” diyor. Atıkların çöp alanlarında birikip kanalizasyon sularıyla karışması yerine onları topladığını, evde neye ihtiyaç duyduğunu belirleyerek baştan sona özel bir planlama yaptığını anlatıyor. Ardından son süslemelerle her parçayı Filistin’e özgü bir dokunuşla tamamlıyor.

Tağrid Abdullah, “Aile, yüksek kaliteli kâğıt kutuları gördüğünde beni arayıp bunlarla ne yapılabileceğini soruyor” diyor. Bir keresinde arkadaşının, “bisküvi kutusu ahşabına benzeyen” kaliteli bir kâğıt paketi aldığını söyleyip ona haber verdiğini anlatıyor. Kutuyu incelediğinde gerçekten iyi kalitede olduğunu fark etmiş. Bu malzemelerle küçük bir kıyafet dolabı yapmış; Filistin renkleri ve nakış şeritleriyle süsleyerek düşük maliyetli ama ev içinde dikkat çeken özel bir parçaya dönüştürmüş.

Tağrid Abdullah, bu çalışmalarla dünyaya seslenmek istediğini söylüyor: “Filistinli kadınlar olarak sanatla, kültürle ve bilinçle buradayız.” Geri dönüşüm ve miras fikrine bağlı kalarak Instagram’da bir sayfa açtığını, sanatın herkesin dil engeli olmadan anlayabildiği kolay bir iletişim dili olması nedeniyle takipçi sayısının her gün arttığını belirtiyor.

‘Gazze yıkıldı ama kadın fikri ile yeniden şekillenecek’

Bombalanan evlerin enkazı, evler, kamplar, yardım dağıtım merkezleri ve takipçilerinin yönlendirmeleri; ham maddeye ulaşabileceği kaynaklar arasında yer alıyor. Tağrid Abdullah, atıkları geleneksel bir ruh taşıyan sanatsal eserlere dönüştürerek şu mesajı vermek istediğini ifade ediyor: “Gazze bombalandı, yıkıldı, kül yığınlarına döndü ama kadınların fikirleri ve çabalarıyla eskisinden daha güzel biçimde yeniden şekillenecek.”

Tağrid Abdullah, saldırı öncesinde her Filistin evinde geleneksel eşyalar bulunduğunu; ancak bunların bombalama, yıkım ya da hırsızlık nedeniyle kaybedilmiş olabileceğini söylüyor. Sayfasında fotoğraflar paylaşmaya başladıktan sonra geniş bir etkileşim aldığını, birçok kadının ve genç kızın ellerindeki malzemeleri nasıl değerlendirebileceklerine dair kendisine mesaj attığını belirtiyor. Onlara yanıt verirken çok mutlu olduğunu ve gri tonları yeni, hayat dolu renklere dönüştürmeye katkı sunduğunu ifade ediyor.

Filistin mirasına dönüş

Tağrid Abdullah, mesajlardan birinde bir genç kızın kendisine “sürgün çadırında gelin olduğunu ve kişisel eşyalarını koyacak bir şeyi olmadığını” söylediğini anlatıyor. Bunun üzerine, “Neden Filistin mirasına geri dönmüyor ve gelin sandığı fikrini yeniden kullanmıyoruz?” diye düşündüğünü belirtiyor. Gelin sandığının eskiden damat ailesinin gelinin kına gecesinde kuruyemiş, kına ve süs malzemeleri seçerek gelin için hediye olarak sunmasına dayandığını, bu fikrin bugün yeniden canlandırılabileceğini söylüyor.

Bir ürün yapmak istediğinde tüm ham maddeleri satın almasının maliyeti kat kat artıracağını ve bu nedenle çok sayıda ürün üretemeyebileceğini belirten Tağrid Abdullah, şu an yaptığı ürünlerin hiçbirini satışa sunmadığını ifade ediyor. Amacının fikri yaymak, kadınlar arasında tanıtmak ve bunun sadece bir hobi değil, bir yaşam tarzına dönüşmesini sağlamak olduğunu belirtiyor. Tağrid Abdullah’a göre bu, Gazze’de çevresel iyileşmenin ilk adımlarından biri.

Tağrid Abdullah, artık temel işlevini yitirmiş her şeyin yeniden değerlendirilebileceğini söylüyor: Bombardımanda yanan bir battaniye onarılabilir; bir kumaş parçası, eski çoraplar veya düğmelerden bir oyuncak bebek yapılabilir. Metal, ahşap, plastik ya da cam kutuların “hepsinden güzellik üretilebileceğini” vurguluyor ve kişinin kendi izini eklemesinin etrafındaki her şeye zarafet ve güzellik kattığını belirtiyor.

‘Filistinli kadın bir anka kuşu gibi küllerinde yeniden doğacak’

Tağrid Abdullah, Gazze’deki kadını şu sözlerle anlatıyor: “Savaşlar ne kadar yorsa da, uluslararası ve Arap toplumları ne kadar yüzüstü bıraksa da, küllerinden yeniden doğan anka kuşu gibi doğacak. Gücün ve direnişin simgesi olarak, Filistinli kadının toprağında yaşama hakkı tartışmasız geri dönene ve işgalin elinden alamayacağı tüm haklarını elde edene kadar mücadele sürecek.”