Haber Merkezi – Mûş’un Gimgim (Varto) ilçesinde yapılmak istenen Jeotermal Enerji Santrali (JES) projesi ile Amed’in Sûr ilçesine bağlı Arzoxlî köyünde planlanan Güneş Enerji Santrali (GES) projesine karşı yurttaşlar ve ekoloji örgütleri tepki gösterdi. Yapılan açıklamalarda doğa ve yaşam alanlarının sermaye projelerine kurban edilmesine izin verilmeyeceği vurgulanırken, projelerin iptali için hukuki ve toplumsal mücadelenin sürdürüleceği belirtildi.

Gimgim’de JES projesine tepki

Mûş Ekoloji Platformu, Gimgim’e (Varto) bağlı Xwarik köyü sınırları içerisinde yapılmak istenen ve 16 Kürt-Alevi köyünü etkileyecek Jeotermal Enerji Santrali (JES) projesine karşı Xwarik köyünde basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamada, “Ne İGNİS ne de başka bir iblis bu topraklara giremez”, “Badan köyü bu topraklarda jeotermal istemiyor” pankartları açıldı. Katılımcılar ayrıca “Ya doğa ya tahribat”, “Varto’da jeotermal santral istemiyoruz”, “Toprağımızı zehirletmeyiz. Yaşam alanlarımızı savunuyoruz”, “Çocuklarımız için temiz gelecek” yazılı dövizler taşıdı.

Açıklama sırasında sık sık “Canlı kalkan olacağız”, “Varto halkı omuz omuza” ve “İGNİS defol bu topraklar bizim” sloganları atıldı. Eyleme Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Mûş Milletvekili Sümeyye Boz, siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcileri ile çok sayıda yurttaş katıldı.

‘Projeye izin vermeyeceğiz’

DEM Parti Mûş Milletvekili Sümeyye Boz, JES ve maden projelerinin doğayı ve yaşam alanlarını tehdit ettiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Buradaki hiç kimse buraya sonradan gelmedi. Burada doğup büyüdüler. Buradaki ilişki çıkar ilişkileri ile tanımlanacak bir ilişki değildir. Bu sebeple de bir takım şirketlerin rantını sağlayacak, onların karına kar katacak projeye izin vermeyiz. Buradaki canlıların yaşamını hiçe sayan hiçbir projeye rızamız yoktur. Gerek maden arama şirketlerinin ortaya çıkaracağı zararlar gerek insanların hayatını tehlikeye atacak tüm girişimlerin karşısında var olmaya devam edeceğiz.”

Sümeyye Boz, maden ve JES projelerine karşı bütün siyasi çevrelerin ortak tavır alması gerektiğini belirterek projeden etkilenen köylerde açıklamalar yaparak direnişi büyüteceklerini söyledi.

‘JES projeleri iptal edilmeli’

Mûş Ekoloji Platformu adına konuşan Alev Yılmaz, Gimgim coğrafyasının kalkınma adı altında ekolojik yıkımla karşı karşıya bırakıldığını belirterek JES projelerinin zararlı etkilerine dikkat çekti. Alev Yılmaz, şu talepleri dile getirdi:

*Varto’da planlanan tüm JES projeleri ve ÇED süreçleri derhal iptal edilmelidir.

*Köyleri kuşatan maden ruhsatları iptal edilerek bu alanlar koruma altına alınmalıdır.

*Varto halkının rızası olmayan hiçbir proje kamu yararı taşımaz.

*Bilim insanlarının uyarıları dikkate alınmalı, bölgenin tarım ve hayvancılık potansiyeli enerji şirketlerine peşkeş çekilmemelidir.

Arzoxlî’de GES projesine karşı yürüyüş

Amed’in Sûr ilçesine bağlı Arzoxlî köyünde yapılmak istenen Güneş Enerji Santrali (GES) projesine karşı da yurttaşlar ve ekoloji örgütleri açıklama yaptı. Kervanpınar Köyünü Koruma Platformu ve Amed Ekoloji Meclisi öncülüğünde gerçekleştirilen etkinliğe çok sayıda yurttaşın yanı sıra Demokratik Bölgeler Partisi (DBP), Amed Ekoloji Derneği ve çeşitli kurum temsilcileri katıldı.

Açıklamada “Antik Ğırap Şehri ve Köyümüz Sermayeye Kurban Edilmesin” pankartı açıldı.

‘Köyümüzde GES istemiyoruz’

Köy sakinlerinden Güler Çiftçi, köyde GES yapılmasına karşı olduklarını belirterek şunları söyledi: “Köyümüze panel yapmalarını istemiyorum. Büyüklerimizin toprağı burası ve biz bunun için yine bir aradayız. Geçtiğimiz günlerde GES yapımına karşı çıktığımız için askerlerin işkencesine maruz kaldık. Biz bu işkenceyi kabul etmiyoruz. Biz doğamızı talan etmelerini istemiyoruz ve buna izin vermeyeceğiz.”

SİT alanına dikkat çekildi

Amed Ekoloji Meclisi Eşsözcüsü Sabri Kılıç, bölgede bulunan Girêp Bajar yerleşim ören yerinin 1’inci derece arkeolojik SİT alanı olarak tescillendiğini belirterek alanın hem kültürel hem de ekolojik açıdan korunması gereken önemli bir miras olduğunu söyledi.

Sabri Kılıç, Zenkar-1 GES projesi kapsamında SİT alanının sınırlarının değiştirilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek bunun kültürel mirasın korunması ilkesine aykırı olduğunu ifade etti.

Köylülere müdahale iddiası

Sabri Kılıç, köylülerin GES projesine karşı gerçekleştirdiği eylemlere güvenlik güçlerinin müdahale ettiğini belirterek plastik mermi, biber gazı ve tazyikli su kullanıldığını söyledi. Müdahale sırasında yaralanmaların yaşandığını ve bazı kişilerin gözaltına alındığını ifade eden Sabri Kılıç, bu durumun ciddi hak ihlalleri doğurduğunu vurguladı.

‘Mücadele sürecek’

DEM Parti Amed Eşbaşkanı Abbas Şahin, bölgedeki doğal ve kültürel değerlerin korunması için mücadelenin süreceğini ifade etti.

Avukat Ahmet İnan ise Zenkar-1 projesinin Danıştay’da olduğunu, Zenkar-2 projesinin iptali için ise hukuki sürecin başlatıldığını belirterek, “Biz bu talana izin vermeyeceğiz” dedi.

Doğa için yürüdüler

Açıklamanın ardından katılımcılar “Hak, hukuk, adalet”, “Jin, jiyan, azadî”, “Direne direne kazanacağız” ve “Bê xweza jiyan nabe” sloganlarıyla köy çıkışına kadar yürüyüş gerçekleştirdi.