Ortadoğu’da şimdi kadın zamanı (5)
Irak’ta kadınlar 2026 boyunca Kişisel Statü Yasası’ndan kadın katliamlarına, savaştan dijital şiddete kadar birçok alanda mücadele etti. Bağdat’tan Şengal’e kadınlar eşit temsiliyet ve kendi gelecekleri üzerinde söz sahibi olma taleplerini yükseltti.
Irak, Güney Kurdistan ve Şengal: Savaşın, şiddetin ve eşitsizliğin gölgesinde kadın mücadelesi
Haber Merkezi- Irak, farklı kimliklerin, inançların, kültürlerin ve toplumsal deneyimlerin bir arada yaşadığı çok kimlikli bir coğrafya. Bu coğrafyada kadınlar, savaşların, siyasi krizlerin, mezhep çelişkilerinin, toplumsal eşitsizliklerin, erkek egemen politikaların ve ekonomik sorunların yarattığı çok yönlü baskılarla karşı karşıya kalıyor. Ancak bütün bu koşullara rağmen kadınlar, kendi zamanlarını, irade ve özgürlüklerini inşa etmek için mücadele ediyor. Irak'ta kadınların yaşamı yalnızca erkek şiddetiyle değil, bu şiddeti besleyen devlet mekanizmaları, yapısal sorunlar, ekonomik kriz ile şekilleniyor. Aile içi şiddet, zorla evlendirme, çocuk yaşta evlilik, namus olgusunun geçerliliği, ekonomik bağımlılık, çalışma yaşamında ayrımcılık ve dijital şiddet, kadını şeriat kalıpları içinde ele alma kadınların karşı karşıya olduğu temel sorunlar arasında yer alıyor.
Güney Kürdistan’dan Şengal'e, Kerkük'ten Bağdat'a, Musul'dan Basra'ya kadar kadınlar, yaşadıkları coğrafyanın koşullarına göre farklı mücadele deneyimleri geliştiriyor. Kürt, Ezidi Kürtler, Türkmen, Arap, Şebek, Kakayi, Süryani, Keldani, Asuri ve Sâbiî-Manden kadınlar ise kimliklerini, kültürlerini, inançlarını ve toplumsal varlıklarını koruma çabalarını farklı mücadele alanlarıyla buluşturuyor. 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü'nde Iraklı farklı kimliklerden ve bölgelerden kadınların ortaklaşan taleplerini, mücadele deneyimlerini, kazanımlarını ve gelecek perspektiflerini görünür kılmayı amaçlıyoruz. Bu yıl Ortadoğu'da 25 Kasım'a taşınan “Şimdi kadınların zamanı”sloganı, kadınların mücadelesini yalnızca bir güne sığdırmayan, yıl boyunca devam eden örgütlenme ve özgürlük arayışını ifade ediyor. Federal Irak, 2003 sonrası sistem ve yasal düzenlemelerde Ortadoğu ülkeleri arasında toplumsal yapıya ve demokratik çizgiye en yakın anayasa çerçevesini oluşturdu. Fakat sahada savaşın yarattığı kriz, siyasal İslamın baskılayan radikal duruşu, Irak coğrafyasının bütünün yaşadığı konjektürel ve yapısal sorunlar Irak’ın kimliğine biçim verdi. Yapılan yasal düzenlemeler peyder pey kadını baskılayan, yok sayan, toplumsal sorunları derinleştiren formasyona geri getirildi.
Federal Irak coğrafyasında kadınların yaşadıkları

Federal Irak'ta kadınların hak ve özgürlük mücadelesinin 2026 yılındaki temel gündemlerinden biri, 2025 yılında kabul edilen Caferi Kişisel Statü Yasası ve bu düzenlemenin kadınların yaşamında yarattığı sonuçlar oldu. Kadın örgütleri, hukukçular ve aktivistler, yasanın evlilik, boşanma ve çocukların velayeti konularında kadınların haklarının elinden alınmasına karşı mücadele yürüttü. Caferi yasasına dayalı düzenlemelerin uygulanması, özellikle çocukların velayeti konusunda annelerin karşılaştığı sorunları yeniden gündeme taşıdı. Bu kapsamda Iraklı aktivist Tahira Dahil'in başlattığı “Bir Kadının İzi Devrimi” girişimi dikkat çekti. Kampanya, yasanın uygulanması sonrasında çocuklarının velayetini kaybeden veya kaybetme tehdidiyle karşı karşıya kalan annelerin tanıklıklarını belgeliyor. Caferi yasasındaki düzenlemelerden sonra Irak’ta çocuk yaşta evliliklerde 14 bin artış olduğu ileri sürülüyor. Irakta medyanın zayıf kalması, devlet baskısı, toplumun içine kapanık olması durumu var olan gerçekliğin üstünü örter nitelikte.
Kadınlar hakları için sokağa çıktı
Kadınlar bu başlıkla birçok kez bir araya geldi. Iraklı kadınlar yalnızca açıklama yapmakla kalmadı Bağdat’ta meydanlara çıktı, annelerin velayet hakları için eylemler düzenledi, parlamentoya ve yargı kurumlarına çağrıda bulundu, uluslararası insan hakları örgütleriyle birlikte yasanın geri çekilmesini talep etti.
*1 Mayıs 2026 tarihinde Firdevs Meydanı’nda buluşan çok sayıda kadın, velayet düzenlemelerine karşı protesto gerçekleştirdi. Kadınlar, çocukların 7 yaşından sonra annelerinden alınmasına yol açabilecek hükümlere tepki gösterdi. Eyleme katılan anneler, velayet hakkının ellerinden alınması tehdidiyle karşılaştıklarını anlattı.
*6 Haziran 2026 tarihinde kadınların buluşma noktası yine Firdevs Meydanı oldu. Anneler, velayetin babaya geçmesinin ardından çocukların ihmal ve kötü muameleyle karşı karşıya kaldığını belirterek eylem yaptı.
*18 Temmuz 2026’da Yüksek Yargı Konseyi önünde toplanan kadınlar, erkeklerin mevcut evlilik sözleşmelerini kadınların bilgisi ve rızası dışında Caferi hukukuna göre değiştirebilmesine karşı protesto düzenledi.
*16 Ekim 2026’da Basra’da başlayan protestolar Bağdat'a taşındı. Kadınlar yürüyüş düzenleyerek 93 sayılı kararın iptalini, yasanın geriye dönük uygulanmasının durdurulmasını ve kadınlarla erkekler arasında eşit haklar sağlanmasını istedi.

Irak’ta derinleşen şiddet
Kadınların mücadelesi yalnızca kişisel statü düzenlemeleriyle sınırlı değil. Aile içi şiddet, kadın katliamları, namus gerekçesiyle işlenen suçlar ve kadınların hukuki haklarına erişimi de temel gündemler arasında. Ülkede halihazırda kullanılan Ceza Kanunu’nun 41’inci maddesi de kadın hakları örgütleri tarafından eleştiriliyor. ‘Eşin’ disiplin edilmesi anlayışına dayanan bu hüküm, erkeklerin kadınlara yönelik fiziksel şiddetinin belirli koşullarda meşru görülebilmesine kapı aralıyor. Sözde namus gerekçesiyle işlenen suçlarda ceza indirimi olanağı bulunması ve tecavüz failinin kadınla evlenmesi halinde kovuşturmadan kurtulabilmesine imkan tanıyan düzenleme de kadınların adalete erişimini zayıflatan hükümler arasında sayılıyor. Kadın örgütleri, bu hükmün aile içindeki erkek şiddetinin meşrulaştırılmasına zemin hazırlayabildiğine dikkat çekerek değiştirilmesinde ısrarcı. Irak İnsan Hakları Gözlemevi’nin verilerine göre ülkede kaydedilen aile içi şiddet vakaları 2024’te 14 bin düzeyindeyken 2025’te 36 bin 289’a yükseldi. Bu vakaların 19 bin 587’sinde erkeklerin eşlerine şiddet uyguladığı bildirildi. Irak Yüksek Yargı Konseyi de 2026’nın ilk aylarında mahkemelere yansıyan binlerce aile içi şiddet vakasının 4 bin 606’sının kadınlara yönelik olduğunu açıkladı. Bu veriler, yalnızca kayda geçen başvuruları kapsıyor; toplumsal baskı, ekonomik bağımlılık ve misilleme korkusu nedeniyle bildirilmeyen şiddet vakalarının da bulunduğu belirtiliyor.
Yasa beklemede hak savunucuları hedefte

Irak’ta kadına yönelik şiddet, kadın hakları savunucularının hedef alınmasıyla birlikte daha da görünür hale geliyor. 2 Mart 2026 tarihinde Irak Kadın Özgürlüğü Örgütü’nün kurucularından Yanar Muhammed Bağdat’taki evinin önünde motosikletli iki kişinin silahlı saldırısına uğrayarak yaşamını yitirdi. Yanar Muhammed, şiddet, sözde namus cinayeti ve insan ticareti tehdidi altındaki kadınlar için sığınaklar oluşturmuş ve yaşamını kadın hakları mücadelesine adamıştı. Uluslararası insan hakları örgütleri, katliamın aydınlatılması ve kadın hakları savunucularının korunması çağrısında bulundu.
Öte yandan Basra’da avukat Noor Saud El-Hamdani’nin 6 Nisan 2026’da babası tarafından silahla katledilmesi, kadınların aile içinde dahi korunamadığını ortaya koyan vakalardan biri olarak kayıt altına alındı. Kadın hakları örgütleri, bu tür katliamların münferit olaylar olarak ele alınamayacağını, cezasızlık ve koruma mekanizmalarının eksikliğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Irak’ta kadına yönelik şiddetle mücadeledeki en önemli sorunlardan birinin, federal düzeyde kapsamlı bir aile içi şiddet yasasının bulunmamasının olduğu belirtiliyor. Yasa tasarısı uzun yıllardır parlamentonun gündeminde olmasına rağmen bekletiliyor. Irak İnsan Hakları Yüksek Komisyonu, tasarının yeniden parlamentoya sunulması için hükümet kurumları ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirse de kadınların şiddetten korunmasını sağlayacak düzenleme yasalaşmadı. Buna rağmen kadınlar, yerel yönetimlerden parlamentoya, sivil toplum kuruluşlarından bağımsız dayanışma ağlarına kadar farklı alanlarda örgütlenmeye devam ediyor. 2026 yılında yayımlanan NDI çalışmasında, Federal Irak'ın farklı bölgelerinde yaklaşık 90 kadının kadın danışma kurulları aracılığıyla yerel yönetimlerle birlikte çalıştığı belirtiliyor. Bu deneyim, kadınların yalnızca hak ihlallerine karşı mücadele eden değil, yerel politikaların oluşturulmasına da katılan aktörler olduğunu gösteriyor.
Güney Kürdistan’da kadınlar

Güney Kürdistan Bölgesi, Irak'ın diğer bölgelerine kıyasla kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda daha gelişmiş yasal düzenlemelere ve kadınların hak arama mücadelesini yürütebilecekleri daha geniş hukuki mekanizmalara sahip. Ancak yasal düzenlemelerin varlığı ile kadınların gündelik yaşamda karşılaştıkları gerçeklik arasında ciddi bir uçurum bulunuyor. Teoride güvence altına alınan birçok hak, uygulamada karşılık bulmuyor. 2026’nın ilk sekiz ayında Güney Kürdistan’da 48 kadın katledildi. Federal Kürdistan Bölgesi Kadına ve Aileye Yönelik Şiddetle Mücadele Genel Müdürlüğü yetkilisi Fenik Şefik'in açıkladığı verilere göre, bölgede son bir yıl içerisinde resmi kayıtlara 12 bin 456 şiddet başvurusu yansıdı. Ancak bu rakam, yalnızca resmi makamlara ulaşan başvuruları kapsıyor. Kadın örgütleri kadın katliamlarının son bulmasını isterken şüpheli kadın ölümlerinin de aydınlatılmasını talep etti. Aile içi şiddete karşı koruyucu mekanizmaların oluşturulmasını, mevcut yasaların etkin uygulanmasını ve kadınların yaşam hakkının güvence altına alınmasını dile getirdi. Kadınların basında yer alan ve öne çıkan eylem ve etkinlikleri şöyleydi:
*8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında kadın hakları mücadelesi gündeme taşındı. Kadınların eğitim, siyaset, hukuk ve toplumsal yaşamda karşılaştığı engeller ele alındı.
*12 Ağustos 2026 tarihinde kadınlar Silêmanî’de kadınların siyasete katılımı için panel düzenlendi. Kadınların karar alma mekanizmalarında yer alması, siyasi temsilde karşılaştıkları engeller ve eşit katılım talepleri tartışıldı.
*9 Eylül 2026’da Güney Kürdistan’da kadın katliamları ve şüpheli kadın ölümlerine karşı kampanya başlatıldı. 8 Mart Ağı, kadın örgütleri ve insan hakları kuruluşlarının katılımıyla şiddete karşı toplumsal mücadele çağrısı yaptı.
* Ekim ayında kadınlar tarafından yine kadın katliamlarına karşı farkındalık kampanyası başlatıldı. Belgesel hazırlıkları, imza çalışmaları, saha etkinlikleri ve dijital medya çalışmalarıyla kadın katliamlarına karşı toplumsal bilinç oluşturulması hedeflendi. Kampanyanın kentleri ve köyleri kapsaması planlandı.
* Kadınlar özellikle yakıcı madde kullanımı sonucu yaşanan ölümler ve yaralanmaların araştırılmasını talep ederken, olayların intihar olarak kapatılmaması istedi. Kadınlar bu başlıkta eylemler gerçekleştirdi.
*Katledilen Jineolojî Araştırma Merkezi üyesi Nagihan Akarsel ile özgür basın çalışanları Gülistan Tara ve Hêro Bahadîn kadınlar tarafından çeşitli etkinlikler ve açıklamalarla anıldı.”
Başûrê Kurdistan'da 2011 yılında yürürlüğe giren 8 sayılı Aile İçi Şiddetle Mücadele Yasası, fiziksel, psikolojik, ekonomik ve sosyal şiddetin yanı sıra zorla evlendirme, çocuk yaşta evlilik ve kadın sünneti gibi uygulamalara karşı düzenlemeler içeriyor. Ancak yasanın uygulanmasında bugüne kadar ciddi sorunlar yaşandı. Kadın örgütlerinin değerlendirmelerine göre aşiret ilişkileri, bireysel çıkarlar ve toplumsal baskılar, hukuki süreçlerin işleyişini etkileyerek faillerin cezasız kalmasına zemin hazırlıyor.
2026'da İsrail-İran-ABD eksenindeki savaşta İran'ın Federal Kürdistan Bölgesi'ne yönelik İHA saldırılarında üç kadın peşmerge yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenlerden Komele üyesi Xezal Mewlan Çaperabad, siyasi kimliği nedeniyle yaralıyken hastaneye, yaşamını yitirdikten sonra ise dini vecibelerinin yerine getirilmesi için başvurduğu dini kurumlara kabul edilmedi. Xezal Mewlan Çaperabad’ın yaşadıkları, kadınların savaşın yanı sıra siyasi ve toplumsal ayrımcılıkla da karşı karşıya kaldığını gösterdi. Bu süreçte Başûrê Kürdistanlı kadınlar; ulusal birlik, kalıcı barış, demokratik toplum, eşit temsiliyet ve şiddetin tüm biçimleriyle mücadele taleplerini sürdürdü.
Dijital saldırılar
Bölgede ayrıca 2026 yılında kadınların gündeminde öne çıkan başlıklardan biri de dijital şiddet oldu. Özellikle genç kadınları hedef alan dijital saldırılar, tehditler ve çevrimiçi taciz, şiddetin yeni biçimlerinin tartışılmasını beraberinde getirdi. Kadın örgütleri bu kapsamda ortak platformlar oluşturulmasına, farkındalık çalışmalarının yaygınlaştırılmasına ve kadınları hedef alan dijital şiddetin görünür kılınmasına ağırlık verdi. Kadına yönelik şiddeti ifşa eden platformlar da bu mücadelenin önemli araçlarından biri haline geldi. Kadın gazeteciler ve aktivistler, dijital şiddete karşı yürüttükleri çalışmalarla öne çıkarken, medyanın cinsiyetçi dil ve üslubunun değiştirilmesi de kadınların temel talepleri arasında yer aldı. Kadınlar aynı zamanda kadın bedeni üzerindeki baskı ve estetik dayatmalarına karşı durdu.
Çok eşlilik tartışmaları ve kadınların tepkisi
Bir diğer tartışma ise çok eşlilikti. Özellikle KDP'ye yakın bazı medya organlarında ve dijital platformlarda çok eşliliğin çeşitli programlar aracılığıyla gündemleştirmesi, kadın örgütlerinin tepkisini çekti. YouTube kanalları, dijital mecralar ve televizyon programlarında çok eşliliğin ele alınış biçimi, kadınların toplumsal konumuna ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Kadın örgütleri ve aktivistler, bu yayınlarda kullanılan dilin çok eşliliği meşrulaştırabildiğini, kadınların haklarını ve iradelerini geri plana ittiğini savundu. Medyanın bu yaklaşımının erkek egemen anlayışı yeniden ürettiğine yönelik eleştirileri de gündeme getirdi. Kadınların bu yayınlara yönelik tepkileri, açıklama ve eleştirilerin ötesine geçerek örgütlü bir mücadele arayışına dönüştü.
Musul, Ninova, Derezor sınırı, IŞİD’in varlığı
Musul ve Ninova’da kadınların yaşamı, IŞİD’in kentlerde kurduğu hakimiyetin yarattığı yıkımın ardından da baskı, şiddet ve güvencesizlik kıskacında şekilleniyor. Savaş döneminde ağır hak ihlallerine maruz kalan kadınlar, bugün işsizlik, ekonomik bağımlılık, zorla ve erken yaşta evlilik, aile ve aşiret baskısıyla mücadele ediyor. Mezhepsel geleneklerin ve erkek egemen yapıların belirleyici olduğu bölgede kadına yönelik şiddet çoğu zaman duvarların ardında kalıyor. 2026’nın ilk dokuz ayında Ninova’da kadınlara yönelik şiddetle bağlantılı binden fazla dosyanın kayda geçmesi, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor. Dosyaların 495’inin kapatıldığı, 405’inin ilgili mercilere sevk edildiği, 131’inin ise incelemede olduğu bildirildi.
Hol Kampı’ndan Irak’a 5 bin 600’den fazla IŞİD’li aileden yaklaşık 22 bin kişinin nakledilmesi, bölgedeki güvenlik kaygılarını daha da arttırıyor. Geri dönen ailelerin önemli bölümünün Ninova ve çevresindeki kamplara yerleştirilmesi, kadınların geleceğe ilişkin endişelerini derinleştirdi. Musul, Ninova, Telafer ve Suriye sınırındaki Deyrezor ile Şedade’de IŞİD hücrelerinin hareketliliği; mezhepsel gerilimler, siyasal İslam’ın toplumsal yaşam üzerindeki etkisi ve geleneksel baskılarla birleşerek kadınların yaşam alanlarını daraltıyor. Kadınların bedenleri ve yaşamları üzerindeki denetim giderek pekişirken, mücadeleleri de yalnızca savaşın bıraktığı yıkıma değil, bu yıkımı besleyen toplumsal ve siyasal düzene karşı sürüyor.
Şengal de kadın zamanı ve entegrasyon

Şengal'de kadınların mücadelesini ele alırken, 2014 yılında IŞİD’in bölgedeki işbirlikçilerinin desteğiyle Êzidî toplumuna yönelik gerçekleştirdiği soykırımın yarattığı toplumsal yıkımı ve kadınların bu süreçte maruz kaldığı ağır hak ihlallerini göz ardı etmek mümkün değil. Êzidî kadınlar, çağımızın en ağır kadın kırımına maruz kaldı. Aradan geçen yıllara rağmen akıbeti hala bilinmeyen 2 binden fazla Êzidî kadın bulunuyor. Bunun yanı sıra hem Şengal’de hem de Şengal dışında henüz açığa çıkarılmamış, yeri ve kapsamı bilinmeyen çok sayıda toplu mezar var. Günümüzde de yeni toplu mezarların bulunması ve açılması, soykırımın yarattığı acıların hala canlılığını koruduğunu gösteriyor. Şimdiye kadar tespit edilen 90'dan fazla toplu mezarda ağırlıklı olarak erkeklerin, daha az sayıda ise kadınların cenazelerine ulaşıldı. Çıkarılan cenazelerin çok küçük bir kısmı ailelerine teslim edilirken, yüzlercesi halen Bağdat’ta Adli Tıp kurumunda yıllardır bekletiliyor.

Êzidî kadınların yaşadığı acı ise yalnızca kaybettikleri yakınlarıyla sınırlı değil. Kadınlar, aynı zamanda kendi varlıklarına ve bedenlerine yönelik gerçekleştirilen saldırıların izlerini de taşımaya devam ediyor. Soykırımdan bu yana Êzidî kadınlar, yaşadıkları travmaları aşmak, iradelerini yeniden ortaya koymak ve toplumsal varlıklarını coğrafyalarıyla bütünlük içinde yeniden inşa etmek için mücadele yürütüyor.
Êzidî Kadın Özgürlük Hareketi (TAJE), Şengal Kadın Savunma Birlikleri (YJŞ) ve diğer kadın kurumları aracılığıyla örgütlenen Êzidî kadınlar; askeri, siyaset, diplomasi ve toplumsal inşa alanlarında giderek daha etkin bir rol üstlendi. Bugün Şengal'deki entegrasyon çalışmalarında da öncü bir konumda bulunuyorlar. 2026 yılı içerisinde Êzidî kadınlar, özellikle diplomasi alanında ve Êzidî toplumunun haklarının, hukukunun ve iradesinin siyasi ve idari düzeyde tanınması amacıyla yürütülen müzakerelerde aktif biçimde yer aldı. IŞİD tarafından katliama uğratılan, kaçırılarak köle pazarlarında satılan ve yaşadıkları şiddet toplu mezarlarla hafızalara kazınan Êzidî kadınlar, ortaya koydukları örgütlü mücadeleyle geleceklerini güvence altına alma yolunda önemli bir adım attı.
Kadın örgütlenmesi ve özneleşme
Şengal’de kadın örgütlenmesi; toplumsal yaşamın yeniden inşası, kadınların karar alma mekanizmalarına katılması, kayıpların akıbetinin aydınlatılması, yerinden edilenlerin dönüşü ve ekonomik bağımsızlık mücadelesi etrafında şekilleniyor. Soykırımın ardından TAJE bünyesinde yürütülen çalışmalar da kadınların bilinçlenmesi ve örgütlenmesi açısından önemli bir ivme kazandı.
Şengal’de yürütülen jineoloji akademisi tarihten silinmiş ya da hiç yazılmamış kadın tarihini Êzidî kadınlar şahsında tekrar gün yüzüne çıkarmak ve kadının toplumdaki asli rolünün tekrar açığa çıkarılması için çalışmalar yürütüyor, yazılı belleğin olmadığı Şengal’de sözlü anlatımlardan yola çıkarak dünya kadın tarihinin Şengal bölümünü tamamlamayı hedefliyor. Jineoloji perspektifiyle gerçekleştirilen eğitimler ve farkındalık çalışmaları, kadınların toplumsal sorunları kendi deneyimleri üzerinden değerlendirmesine ve bu sorunlara karşı mücadele geliştirmesine katkı sunuyor. Jineoloji akademisi sadece kadınların eğitiminden kendini sorumlu görmüyor, bunun yanında erkekte de farkındalık yaratmayı hedefliyor. Şengal'de yürütülen jineoloji çalışmaları kapsamında özellikle aile içi şiddet, erken yaşta evlilik, genç kadın ve erkek intiharları ve kadınların toplumsal konumuna ilişkin sorunlar ele alınıyor. Soykırımın yarattığı psikolojik ve toplumsal travmaların etkisiyle erken yaşta evlilik, erken yaşta annelik ve çok çocuk sahibi olma eğiliminin güçlenmesi de bu çalışmaların üzerinde durduğu konular arasında yer alıyor. Kadınların yaşadığı bu sorunların psikolojik, toplumsal ve ekonomik koşullarla ilişkisi tartışılarak kadınların söz konusu alanlarda mücadele yürütmesi hedefleniyor.
2026’da öne çıkan çalışmalardan biri de kadınların yerel barış mekanizmalarına katılımını güçlendirmek oldu. Birleşmiş Milletler’in 25 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesine göre, Şengal Açık Alan Ağı aracılığıyla 125 kişi barış inşası, müzakere ve politika geliştirme alanlarında eğitim aldı. Ayrıca oluşturulan beş yerel barış yapısı, 50 kadını bir araya getirerek kadınların yerel sorunların çözümünde ve barış süreçlerinde daha etkin rol almasını amaçlıyor.
Şengal’de kadınlar farklı konu ve başlıkta birçok açıklama ve toplantı düzenledi. Bunlardan bazıları şöyleydi:
“*Êzidî Kadın Özgürlük Hareketi (TAJÊ) ve Êzidî Kadınlar Meclisi Çatı Örgütü (SMJÊ), “Adalet ve özgürlük için sen de ferman esirlerinin sesi ol” şiarıyla kampanya başlattı.
*Şengal Katliamı'nın 12'nci yıldönümünde açıklamalar yapıldı. Kayıp Êzidî kadın ve çocukların bulunması, faillerin yargılanması ve Şengal'in statüsünün güvence altına alınması istendi.
*Temmuz ayında Sinûn ilçesindeki Mam Zekî Kavşağı'nda basın açıklaması yaptı. 25 Kasım’a kadar sürecek kampanya duyurusu yapıldı ve kayıp kadınların bulunması, toplu mezarların açılması ve faillerin yargılanması istendi.
*Ağustos ayında Şengal'in Geliyê Kersê bölgesinde 50 delegenin katılımıyla Êzîdxan Basın Birliği Birinci Konferansı düzenlendi.
*Eylül ayında TAJÊ, kurtarılan Êzidî kadınlar, hareketin üyeleri ve Şengal'deki kadın kurumlarının temsilcilerinin katılımıyla çalıştay düzenledi.”
Kadınların ortak mücadelesi ve gelecek perspektifi
Şengal'den Musul'a, Kerkük'ten Bağdat'a kadar farklı bölgelerde kurulan kadın kurumları, dernekler, komünler, kooperatifler ve dayanışma ağları, kadınların kendi yaşamlarını yönetme deneyimlerinin önemli örneklerini oluşturuyor. Savaşın, zorunlu göçün ve toplumsal yıkımın ardından yaşamı yeniden kurmaya çalışan kadınlar, kendi yaşamlarını ve toplumun geleceğini yeniden şekillendirmeye çalışıyor. Bu topluluklardan kadınların deneyimleri, Irak'ta kadın mücadelesinin yalnızca tek bir kimlik veya toplumsal yapı üzerinden ele alınamayacağını gösteriyor. Kadınların özgürlük arayışı, aynı zamanda kültürel varlıklarını, inançlarını ve toplumsal hafızalarını koruma mücadelesiyle iç içe ilerliyor.